• Home

Uncategorised Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Greek Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Uncategorized (Greek) Καταμέτρηση Άρθρων:  7

Κρήτη Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Φύση Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Στην Κρήτη τίποτα δεν επαναλαμβάνεται. Οι τεράστιες μορφολογικές αντιθέσεις και οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν στο νησί έχουν σμιλέψει τοπία μοναδικά, που προκαλούν τον επισκέπτη και κρατούν τις αισθήσεις του σε συνεχή εγρήγορση.

Κάθε διαδρομή στην Κρήτη είναι μοναδική. Διαφορετικές αισθήσεις, εικόνες, χρώματα, αρώματα, ηχοχρώματα συνοδεύουν τον επισκέπτη σε κάθε του βήμα.

Μπορεί κανείς να συναντήσει σμαραγδένιες παραλίες, φρυγανότοπους, αμμοθίνες, βραχώδεις βουνοκορφές, απόκρημνες πλαγιές, αλπικές ζώνες, κατάφυτα βουνά, βαθιά φαράγγια, βραχότοπους, γάργαρα ποτάμια, μικρές λίμνες, μεσογειακά δάση, υδροβιότοπους, εύφορα λιβάδια, γόνιμους αμπελώνες και ελαιώνες, ενώ η ίδια αντίθεση παρουσιάζεται και στο βυθό των θαλασσών.

Οι αντιθέσεις αυτές ευνοούν την ανάπτυξη διαφορετικών οικοσυστημάτων, αυξάνοντας σημαντικά τη βιοποικιλότητα του νησιού.

Ποτάμια Καταμέτρηση Άρθρων:  17

Λόγω του μικρού της πλάτους της η Κρήτη έχει λίγα ποτάμια, που ξεκινούν από τους ορεινούς όγκους του νησιού στο κεντρικό του κομμάτι και καταλήγουν στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος και το Βόρειο Κρητικό Πέλαγος. Τα περισσότερα από αυτά έχουν λιγοστό νερό μονάχα κατά τους χειμερινούς μήνες, ενώ το καλοκαίρι είναι τελείως ξηρά.

Παραλίες Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Από τις αμμοθίνες του Λαφονησίου και του Ξερόκαμπου, ως τα τροπικά νερά του Κεδρόδασους και της Χρυσής, από τις κρυμμένες παραλίες στα άγρια φαράγγια των Σφακίων και των Αστερουσίων ως τις σμαραγδένιες αμμουδιές της Τριόπετρας και του Πλακιά, από τις λιμνοθάλασσες του Μπάλου και της Ελούντας ως τα φοινικοδάση του Πρέβελη και στο Βάι, από τα πευκόφυτα ακρογιάλια της Ιεράπετρας ως τις απέραντες οργανωμένες αμμουδιές των βόρειων ακτών, η Κρήτη προσφέρει στους επισκέπτες της τον απόλυτο συνδυασμό ξέγνοιαστων διακοπών και φυσικής ομορφιάς.

Παραλίες Χανίων Καταμέτρηση Άρθρων:  135

Οι διασημότερες και πλέον φωτογραφημένες παραλίες του νησιού, γνωστές για τα εξωτικά νερά τους και το ανεπανάληπτο φυσικό περιβάλλον που τις συνοδεύει, είναι η ζεστή λιμνοθάλασσα του Μπάλου στη χερσόνησο της Γραμβούσας και το εξωτικό Λαφονήσι στη νοτιοδυτική άκρη του νησιού. Κοντά τους βρίσκονται και οι παρθένες αμμουδιές της αρχαίας Φαλάσαρνας. Για όσους αναζητούν περισσότερη απομόνωση, υπάρχει ο κρυμμένος παράδεισος του Κεδρόδασους και της Άσπρης Λίμνης και το αφρικανικό τοπίο του Άη Γιάννη και του Λαβρακά στη Γαύδο.

Χάρτης Χανίων

Προβολή σε Google Maps

Παραλίες Ρεθύμνου Καταμέτρηση Άρθρων:  67

Οι νότιες ακτές του Ρεθύμνου φιλοξενούν μερικές από τις πιο όμορφες και ανέγγιχτες εξωτικές παραλίες της Κρήτης. Στην πιο ενεργειακή παραλία του νησιού, στον Άγιο Παύλο, τεράστιοι αμμόλοφοι κατεβαίνουν απότομα για να σβήσουν μέσα στη θάλασσα. Παραδίπλα, στις Λίγκρες και την Παχιά Άμμο στα Κεραμέ, το σκηνικό είναι εξίσου απόκοσμο. Ωστόσο, τα πιο λαμπερά γαλαζοπράσινα νερά στο Ρέθυμνο, τα συναντάμε στα Σκινάρια, στα Αμμούδια και στο Δαμνόνι του Πλακιά.

Χάρτης Ρεθύμνου

Προβολή σε Google Maps

Παραλίες Ηρακλείου Καταμέτρηση Άρθρων:  106

Βγαλμένες σαν από παραμύθι, οι παραλίες των επιβλητικών Αστερουσίων περιμένουν τους χιλιάδες επισκέπτες της Κρήτης να τις ανακαλύψουν. Παραλίες που απαιτούν οδήγηση σε κακοτράχαλους και σκονισμένους χωματόδρομους, βραχώδη βοσκοτόπια και πεζοπορία σε φαράγγια, πριν κατακτηθούν. Τα χρώματα της θάλασσας κι εδώ παίζουν το δικό τους παιχνίδι με την πέτρα και τον ήλιο. Δημοφιλέστερη παραλία το Αγιοφάραγγο των ασκητών, ενώ υπάρχουν ακόμη οι εντυπωσιακές παραλίες στο Βαθύ, στον Τράφουλα του Λέντα, στις Άσπες και στον Άγιο Νικήτα. Όσοι θέλουν να παραμείνουν κοντά στον πολιτισμό μπορούν να δροσιστούν κάτω από τις θρυλικές σπηλιές του Ληστή στον Κερατόκαμπο και στους αμμόλοφους του Κομού, ενώ στο βορρά καταγάλανα νερά συναντάμε στα λιμανάκια της Χερσονήσου, στον Ποταμό των Μαλίων και στη νήσο Ντία.

Χάρτης Ηρακλείου

Προβολή σε Google Maps

Παραλίες Λασιθίου Καταμέτρηση Άρθρων:  154

Tο ανατολικότερο άκρο του νησιού κρύβει μερικές από τις ωραιότερες εκπλήξεις για τον επισκέπτη. Οι λευκόχρυσες εξωτικές αμμουδιές των νήσων Χρυσής και Λεύκης ανταμείβουν όποια ταλαιπωρία για να τις προσεγγίσει κάποιος με τα εκδρομικά καραβάκια. Το προστατευόμενο φοινικόδασος στο Βάι και στην Ίτανο αναδίδει άρωμα Αφρικής πάνω στο κύμα, ενώ οι απόμερες παραλίες στις Καρούμπες και στον Ξερόκαμπο αποτελούν τόπο μέθεξης για τον φυσιολάτρη. Το σκληρό πέτρινο τοπίο αλλάζει δραματικά μερικά χιλιόμετρα δυτικότερα, στις γαλήνιες παραλίες κάτω από τις καταπράσινες πευκόφυτες πλαγιές της Θρυπτής. Στην πρωτεύουσα του Λασιθίου, τον Άγιο Νικόλαο, υπάρχουν οι γαλαζοπράσινες παραλίες του Γαργαδόρου, του Ίστρου και της Αμμουδάρας.

Χάρτης Λασιθίου

Προβολή σε Google Maps

Φαράγγια Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Οι γεωλογικές ανακατατάξεις στη διάρκεια εκατομμυρίων χρόνων αποτυπώνονται έντονα στο ανάγλυφο του νησιού. Κατά την ανύψωση των τεράστιων ορεινών όγκων, το νερό των ποταμών συνέχισε την διαβρωτική του πορεία μέσα στα ασβεστολιθικά εδάφη, δημιουργώντας τη σημερινή «χώρα των φαραγγιών», την Κρήτη. Με περισσότερα από 400 φαράγγια, βαθιά χαραγμένα στο πέτρινο κορμί της, συγκεντρώνει το μεγαλύτερο αριθμό, από ολόκληρη την  υπόλοιπη Ελλάδα  συνολικά.

Κατά την πορεία τους τα ποτάμια δημιουργούν εκατοντάδες απόκρημνες καταβάσεις και εντυπωσιακούς καταρράκτες. Ακόμη και οι ντόπιοι αγνοούν την ύπαρξη τεράστιου αριθμού καταρρακτών σε όλη την Κρήτη, καθώς οι περισσότεροι είναι αθέατοι και βρίσκονται μέσα στα απροσπέλαστα φαράγγια. Τα τελευταία χρόνια ένα νέο άθλημα έχει αποκτήσει πολλούς φίλους στην Κρήτη. Το canyoning, δηλαδή η διάσχιση φαραγγιού με ειδικό τεχνικό εξοπλισμό, προσφέρεται κυρίως από τα σπηλαιολογικά σωματεία και κάποιες εξειδικευμένες πιστοποιημένες επιχειρήσεις με θεαματική αποδοχή. Ειδικά την περίοδο της άνοιξης που το νερό δημιουργεί εκπληκτικής ομορφιά τοπία, η κατάβαση των καταρρακτών είναι μια από τις συναρπαστικότερες εμπειρίες ζωής.

Φαράγγια Χανίων Καταμέτρηση Άρθρων:  47

Η επαρχία των Σφακίων, στους νότιους πρόποδες των Λευκών Ορέων, έχει πάρει το όνομα της από τη λέξη σφαξ που σημαίνει χάσμα γης και ουσιαστικά σημαίνει ο τόπος των φαραγγιών. Δεν είναι τυχαίο ότι φιλοξενεί το διασημότερο περιπατητικό φαράγγι της Ευρώπης, το Φαράγγι της Σαμαριάς. Το μονοπάτι που περπατούν χιλιάδες επισκέπτες το καλοκαίρι, ξεκινάει από το οροπέδιο του Ομαλού και μέσω μιας μαγευτικής πορείας σε πυκνό δάσος από κυπαρίσσια και πεύκα, περνάει ανάμεσα από πολύ στενά περάσματα με κατακόρυφα τοιχώματα ύψους 500μ., πριν καταλήξει στον παραλιακό οικισμό της Αγίας Ρουμέλης. Άλλα γνωστά πεζοπορικά φαράγγια της περιοχής, είναι το φαράγγι της Ίμβρου που ξεκινάει κοντά στο Οροπέδιο Ασκύφου, το άγριο φαράγγι της Αράδαινας, το καταπράσινο Σφακιανό Φαράγγι, το Φαράγγι του Καλλικράτη και ανατολικότερα το δύσβατο φαράγγι της Τρυπητής και το διάσημο φαράγγι της Αγίας Ειρήνης, που καταλήγει στην παραλία της Σούγιας. Μερικά καταπράσινα πεζοπορικά φαράγγια βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή της Ζούρβας και στα Καράνου, ενώ ακόμη εντυπωσιακά είναι τα φαράγγια του Δικτάμου, της Λισού, το Τοπολιανό, του Ασφένδου, του Κάμπου, το Σηρικαριανό, του Σάσσαλου και πολλά άλλα.

Χάρτης

Φαράγγια Ρεθύμνου Καταμέτρηση Άρθρων:  28

Στο Ρέθυμνο υπάρχουν αρκετά προσβάσιμα όμορφα φαράγγια. Το πιο γνωστό είναι το Κουρταλιώτικο Φαράγγι, μέσα από το οποίο περνάει ο Μεγάλος Ποταμός που καταλήγει στην πανέμορφη λίμνη του Πρέβελη με το ονειρικό φοινικόδασος. Η πορεία μέσα από την κοίτη του φαραγγιού, το οποίο έχει τη μεγαλύτερη ποσότητα νερού από όλα τα φαράγγια της Κρήτης, ως την έξοδό του είναι μια μοναδική εμπειρία. Άλλα γνωστά φαράγγια που προσφέρονται για πεζοπορία είναι τα Κολλητά στην περιοχή της Αργυρούπολης, του Κοτσυφού που καταλήγει στον Πλακιά, του Αγίου Αντωνίου στην Πατσό και το Πρασανό, των Πλατανιών ενώ κοντά στην πόλη του Ρεθύμνου βρίσκονται τα καταπράσινα φαράγγια των Μύλων, των Βεδέρων και του Γάλλου.

Χάρτης

Φαράγγια Ηρακλείου Καταμέτρηση Άρθρων:  59

Στο Ηράκλειο υπάρχουν πολλά φαράγγια, με τα περισσότερα από αυτά να διασχίζουν τους όγκους του Ψηλορείτη και των Αστερουσίων Ορέων. Τα Αστερούσια διαθέτουν υπέροχα πεζοπορικά φαράγγια, με πιο σημαντικά του Αγιοφάραγγου, του Μάρτσαλου και του Τράφουλα. Ωστόσο, το διασημότερο φαράγγι είναι του Γάφαρη στον Ψηλορείτη, που διασχίζει το μαγευτικό δάσος του Ρούβα. Άλλα φαράγγια του Ψηλορείτη είναι του Κρουσώνα, μέσα από το οποίο διερχόταν το Μινωικό μονοπάτι για το Ιδαίον Άντρον, του Βρωμονερού, το Βοριζανό και τα δύο μικρά φαράγγια των Ασιτών. Κοντά στην πόλη, υπάρχουν τα καταπράσινα φαράγγια του Καρτερού, το Κουναβιανό, το Αρχανιώτικο, του Αλμυρού και του Βενεράτου. Στις δυτικές υπερώιες των Λασιθιώτικων βουνών υπάρχουν επίσης τα φαράγγια της Ρόζας, της Αμπέλου, της Αποτύπωσης και κοντά στη Χερσόνησο το φαράγγι του Αποσελέμη.

Εκτός από τα περιπατητικά αυτά φαράγγια, κυρίως η περιοχή των Αστερουσίων Ορέων στο νότιο Ηράκλειο φιλοξενεί πολλά τεχνικά φαράγγια, που έχουν ασφαλιστεί και χρησιμοποιούνται συχνά για την εκπαίδευση νέων canyoners. 

Χάρτης

Φαράγγια Λασιθίου Καταμέτρηση Άρθρων:  37

Στην ξηροθερμική Ανατολική Κρήτη τα περισσότερα φαράγγια είναι συνήθως ξηρά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, χωρίς ωστόσο να λείπουν μερικές καταπράσινες οάσεις, όπως το φαράγγι του Ρίχτη. Το όρος Δίκτη έχει μερικά εντυπωσιακά φαράγγια, με πιο γνωστά της Σαρακίνας κοντά  στους Μύθους Ιεράπετρας, της Κριτσάς, του Αδριανού, της Καλαμαύκας και του Χαυγά στο Οροπέδιο Λασιθίου. Εξίσου εντυπωσιακά φαράγγια, περιτριγυρισμένα κυρίως από πεύκα, βρίσκονται στο όρος Θρυπτή. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν τα φαράγγια των Πεύκων, του Ορεινού, των Αχλιών και του Μυλωνά. Στην περιοχή γύρω από τη Ζάκρο, κυριαρχεί το απόκοσμο φαράγγι των Νεκρών, που παίρνει το όνομά του από τους μινωικούς τάφους που βρέθηκαν στις σπηλιές των τοιχωμάτων του, ενώ κοντά, υπάρχουν κι άλλα ξηρά φαράγγια όπως το Κατσουνάκι, του Λαμνωνίου, της Αγίας Ειρήνης και των Περβολακίων. Λιγότερο γνωστά φαράγγια για εύκολη πεζοπορία υπάρχουν και στο ορεινό Μιραμπέλο, όπως του Κουρούκουλου, του Χαυγά πάνω από την Πλάκα και της Σκοτεινής. Στο Λασίθι επίσης υπάρχει το επιβλητικό τεχνικό φαράγγι του Χα, ο "βασιλιάς" των φαραγγιών της Κρήτης.

Χάρτης

Λίμνες Καταμέτρηση Άρθρων:  40

Η Κρήτη έχει περιορισμένους υδάτινους πόρους, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των καιρικών φαινομένων που επικρατούν. Για την επάρκεια του νησιού, κατασκευάζονται φράγματα και τεχνητές δεξαμενές, που σε σύντομο χρόνο μετατρέπονται σε σημαντικούς υδροβιότοπους, εμπλουτίζοντας τη βιοποικιλότητα του νησιού.

Η μεγαλύτερη φυσική λίμνη της Κρήτης βρίσκεται στον Κουρνά Αποκορώνου, όπου υπάρχει διαμορφωμένο παρατηρητήριο πτηνών. Μικρές αλλά σημαντικές φυσικές λίμνες με νερό όλο το χρόνο βρίσκονται στον Τερσανά Χανίων, στο Μοχό και στο Θραψανό, ενώ εποχικές λίμνες βρίσκονται στην Ορνέ, στο Παρακαλούρι, στη Ζίρο, στον Ομαλό Βιάννου, στον Αχεντριά, στο Στρούμπουλα, σε διάφορα οροπέδια του Μιραμπέλου, στη λίμνη του Διγενή στη Γέργερη και σε πολλά άλλα σημεία. Τεχνητές λίμνες που μπορεί κάποιος να παρατηρήσει πουλιά βρίσκονται στην Αγυιά Χανίων, στα μεγάλα φράγματα Μπραμιανών, Αποσελέμη, Φανερωμένης, Ποταμών και στα πολυάριθμα μικρά φράγματα της ενδοχώρας του Ηρακλείου, ενώ αξιόλογο σημείο για βόλτα είναι η λίμνη του Ζαρού.

Χάρτης

Νησίδες Καταμέτρηση Άρθρων:  8

Η Κρήτη είναι περιτριγυρισμένη από περισσότερα από 80 νησάκια. Η Γαύδος, το νοτιότερο έδαφος της Ευρώπης, κατοικείται και έχει πολλά καταπληκτικά πράγματα για να ανακαλύψετε. Η Χρυσή είναι το πιο εξωτικό νησί της Κρήτης, με κρυστάλλινα καταγάλανα νερά και άσπρη άμμο, θυμίζοντας την Καραϊβική. Το Κουφονήσι, επίσης έχει πολύ ωραίες παραλίες και σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους και, ευτυχώς, είναι εντελώς άγνωστο στους επισκέπτες. Εκτός από αυτά, υπάρχουν και άλλα νησάκια όπως η Θοδωρού (καταφύγιο για το Κρητικό αγρίμι), η Ντία, τα Παξιμάδια, οι Διονυσάδες και άλλα πολλά.

Χάρτης

Νήσος Γαύδος Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Η Γαύδος είναι το ονειρεμένο νησί όπου λέγεται ότι ναυάγησε ο Οδυσσέας και τον υποδέχτηκε η Καλυψώ, το αραξοβόλι των ταξιδιωτών, των εμπόρων της Αφρικής και των πειρατών, ο τόπος μέθεξης χιλιάδων αναχωρητών του καλοκαιριού. Η Γαύδος αποτελεί το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης, 32 ναυτικά μίλια μακριά από την Παλαιόχωρα, 22 από τη Χώρα Σφακίων και 170 από το Τομπρούκ της Λιβύης. Είναι μικρό νησί, μόλις 30 τεραγωνικά χιλιόμετρα, με τριγωνικό σχήμα, με μέγιστο μήκος 10 χιλιόμετρα και πλάτος 5. Οι παραλίες Καραβέ, Κόρφος, Λακκούδι, Τρυπητή, Νταϊάνα, Φετιφέ, Σαρακίνικο, Αγιάννης, Λαβρακάς, Πύργος και Ποταμός είναι μερικές από τις χάντρες των σμαραγδένιων ακτών του νησιού.

Διαμονή στη Γαύδο

Παραλίες Γαύδου Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Η Γαύδος αποτελεί στολίδι μοναδικό στην Νότια Ευρώπη, μακρυά από τον πολύβουο «πολιτισμένο» κόσμο, με άγρια ομορφιά, με πεντακάθαρα γαλάζια νερά, με ονειρεμένες ανατολές, με μαγευτικές δύσεις, με σαγηνευτικές ακρογιαλιές και παραλίες, και κέδρα που φτάνουν μέχρι τη θάλασσα. Ένα νησί με μεγάλες ομορφιές που μπορεί κανείς να τις ανακαλύψει και να τις απολαύσει εάν είναι διατεθειμένος να αφήσει για λίγο τη ραστώνη στην εκτεταμένη αμμουδιά του Σαρακίνικου και την παραλία του Άη Γιάννη και περπατήσει ή στο εσωτερικό του νησιού ή σε άλλους παρθένους τόπους και δυσπρόσιτες παραλίες.

Νήσος Κουφονήσι (Λεύκη) Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Το Κουφονήσι ή Λεύκη είναι ένα μικρό νησί του Νότιου Κρητικού Πελάγους, 3.5 μίλα νότια του Ακρωτηρίου Γούδουρα και 10 μίλια νοτιοανατολικά του Μακρύγιαλου. Το νησί έχει μήκος περίπου 6χλμ, 5.5χλμ πλάτος και καταλαμβάνει έκταση 5.25 χλμ². Το Κουφονήσι είναι το μεγαλύτερο νησί ενός συμπλέγματος 5 νησιών: Κουφονήσι, Μακρουλό, Στρογγυλό, Τράχηλας και Μάρμαρα.  Το όνομα "Λεύκη" απόδίδεται στην λευκή ανταύγεια των ασβεστόλιθων και της μάργας, ενώ το σημερινό όνομα, Κουφονήσι, λέγεται ότι οφείλεται στα πολλά κοιλώματα και τις σπηλιές που έχουν δημιουργηθεί από την θάλασσα και τη βροχή, σμιλεύοντας τα μαλακά πετρώματα. Μια άλλη εκδοχή όμως θέλει το όνομα να έρχεται από τα πολλά "κουφά" στο νησί, όπως λένε οι Κρητικοί τα ποντίκια. Το νησί δεν κατοικείται σήμερα, αλλά είναι γεμάτο από ερείπια ανθρώπινης δραστηριότητας που αρχίζει από τους Πρωτομινωικούς χρόνους και φθάνουν μέχρι τα μεταβυζαντινά χρόνια. Οι ντόπιοι αρέσκονται να αποκαλούν το Κουφονήσι τους ως την Δήλο της Κρήτης, λόγω των σημαντικών αρχαιοτήτων που έχουν βρεθεί.

Στο νησάκι υπάρχουν πολύ ωραίες αμμουδερές παραλίες και το μεγαλύτερο μέρος του είναι σκεπασμένο με λεπτή άμμο και το τοπίο δεν διαφέρει πολύ από μια αφρικανική έρημο. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει την ομορφιά των λευκών πετρωμάτων δίπλα στο απέραντο γαλάζιο και να απολαύσει την ηρεμία της φύσης κολυμπώντας στα γαλαζοπράσινα νερά του. Οι εναλλαγές του τοπίου διατηρούν σε εγρήγορση το μάτι, μεταφέροντας το βλέμμα από τις απότομες βραχώδεις ακτογραμμές, στις σπηλαιώσεις των λευκοκίτρινων μαργών και τις αένα μεταβαλλόμενες αμμοθίνες. Η βλάστηση που επικρατεί είναι χαμηλή, θαμνώδης και στεπική με σπάνια είδη για τον ελληνικό και κρητικό χώρο. Χαρακτηριστικό είναι το ηλιάνθεμο (Helianfhemmum stipulalum), το Lygeum spartum (αγρωστώδες της βορείου Αφρικής) το Austragalus peregrinus (χαρακτηριστικό της νότιας μεσογείου) και το σπάνιο Erodium classifolium που βρίσκεται στο βορειότερο σημείο εξάπλωσής του. 

teaser

Στα βόρεια του νησιού, υπάρχει η όμορφη μικρή εκκλησία του Αγίου Νικολάου, του προστάτη των ναυτικών της περιοχής. Μέχρι το 1976, στο νησί υπήρχαν αιγοπρόβατα που έφερναν οι βοσκοί, ενώ δεν αναφέρεται κανείς οικισμός στο νησί κατά τα νεότερα χρόνια. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’70, στο νησί καλλιεργούνταν με σιτηρά. Σήμερα το νησί αποτελεί καταφύγιο των ψαράδων στους δυνατούς ανέμους και τη θαλασσοταραχή του Νότιου Κρητικού Πελάγους.

Τα τελευταία χρόνια αναγνωρίστηκε και μελετήθηκε ο πλούτος της ιστορίας και του περιβάλλοντος του. Η γνώση αυτή και η ομορφιά των νησιών προσφέρονται σήμερα στον επισκέπτη ώς ένα πανάκριβο δώρο που απαιτεί σεβασμό και προστασία. Η πρόσβαση γίνεται με καραβάκι από το Μακρύγιαλο, όταν ο καιρός το επιτρέπει, αλλά το κοντινότερο έδαφος της Κρήτης είναι ο Γούδουρας και ο Αθερινόλακκος (3 μίλια). Αν έχετε δική σας βάρκα, πρέπει να είσαστε πολύ προσεκτικοί γιατί το νησί περιτριγυρίζεται από πάρα πολλές ξέρες, κάνοντας το πραγματικό "ναρκοπέδιο" για τα σκάφη.

Η περιδιάβαση στο νησί είναι ευκολότερη και γρηγορότερη μέσω των μονοπατιών που υπάρχουν , η μέγιστη απόσταση δεν ξεπερνά τη μια ώρα περπάτημα, ενώ καλό είναι ο επισκέπτης να έχει μαζί του πόσιμο νερό, καθώς και οτιδήποτε χρειάζεται για μια ημέρα σε ένα ζεστό, ξηρό μέρος, χωρίς σκιά και χωρίς καμία υποδομή.

Οι Παραλίες στο Κουφονήσι Καταμέτρηση Άρθρων:  8

Το απομακρυσμένο και άγνωστο στον πολύ κόσμο Κουφονήσι Σητείας κρύβει καλά σαν επτασφράγιστο μυστικό 36 διαφορετικές παραλίες κάποιες από τις οποίες πολύ άνετα φιγουράρουν όχι απλά στις καλύτερες της Κρήτης αλλά όλου του πλανήτη με νερά τόσο μοναδικά όσο και το τοπίο του νησιού που δεν μοιάζει με κανενός άλλου. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει την ομορφιά των λευκών πετρωμάτων δίπλα στο απέραντο γαλάζιο του Νότιου Κρητικού Πελάγους και να απολαύσει την ηρεμία της φύσης κολυμπώντας στα γαλαζοπράσινα νερά του. 

Μάθετε περισσότερα για το νησί

Nήσος Χρυσή Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Η νήσος Χρυσή ή Γαϊδουρονήσι βρίσκεται 8 μίλια νότια της Ιεράπετρας, στα ανοιχτά του Νότιου Κρητικού Πελάγους. Είναι μια επίπεδη νησίδα πασίγνωστη για τα τροπικά νερά της που εξαντλούν όλη τη χρωματική παλέτα του γαλάζιου και του πράσινου, το προστατευόμενο δάσος με τους μεγάλους άρκευθους και τα θαμνοκυπάρισσα και τα εκατομμύρια σπασμένα κοχυλάκια που δίνουν στην λευκή άμμο μια ροζ απόχρωση. Οι Γεραπετρίτες λατρεύουν το νησί αυτό και το ονομάζουν απλά «Νησί». Λέγεται ότι πριν από χρόνια ο Gianni Agnelli, ο πρόεδρος της Ferrari, ήθελε να αγοράσει το νησί για να το κάνει τουριστικό θέρετρο.

Η Χρυσή, η νήσος Χρυσέα των αρχαίων, παίρνει το όνομα της από την κατάξανθη άμμο που έχει καλύψει όλο το νησί και προέρχεται κυρίως από θρύψαλα χιλιάδων κοχυλιών και συγκρατείται από τις ρίζες των άρκευθων. Το δεύτερο όνομα Γαϊδουρονήσι (ή Γαδαρονήσι) προέρχεται από το γεγονός ότι παλιά όποιος γάιδαρος γερνούσε στην Ιεράπετρα, οι Ιεραπετρίτες τον έφερναν στο νησί για να πεθάνει.

Καθημερινά εκατοντάδες επισκέπτες επισκέπτονται το νησί με τα εκδρομικά πλοιάρια που φεύγουν από την Ιεράπετρα το πρωί και επιστρέφουν το απόγευμα, απολαμβάνοντας το μπάνιο κυρίως στην όμορφη παραλία της Πελεγρίνας ή Χρυσής Ακτής. Η Χρυσή έχει ανακηρυχτεί περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και απαγορεύεται αυστηρά η κατασκήνωση και η διανυκτέρευση. Επίσης, απαγορεύεται η είσοδος στο αρκευθόδασος, που έχει οριοθετηθεί με σχοινί, και η συλλογή άμμου και κοχυλιών.

Χάρτης του νησιού

Οι Παραλίες της Νήσου Χρυσής Καταμέτρηση Άρθρων:  8

Σαφώς τα σκήπτρα της ωραιότερης παραλίας στη νήσο Χρυσή έχει η βόρεια παραλία της Μπελεγρίνας ή Χρυσής Ακτής, όπου συγκεντρώνεται και το μεγαλύτερο ποσοστό των επισκεπτών του νησιού. Ωστόσο υπάρχουν κι άλλες όμορφες παραλίες τις οποίες μπορείτε να ανακαλύψετε.

Χάρτης του νησιού

Νησίδα Άγιοι Πάντες Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Ακριβώς απέναντι από το λιμάνι του Αγίου Νικολάου βρίσκεται η νησίδα Άγιοι Πάντες, η οποία παίρνει το όνομά της από το ομώνυμο εκκλησάκι. Κατά την εορτή του ναού (56 μέρες μετά το Πάσχα) δεκάδες κάτοικοι της πόλης περνούν στο νησί με τα καραβάκια για να πάρουν μέρος στην δοξολογία. Δίπλα στο ναό των Αγίων Πάντων υπάρχει θολωτό κτίσμα που ανάγεται στην εποχή της Ενετοκρατίας

Στο νησί υπάρχουν διάσπαρτα πολεμικά κτίσματα από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν το νομό Λασιθίου κατείχαν οι Ιταλοί. Υπάρχουν πολλές στρογγυλές βάσεις για τα κανόνια των Ιταλών, ενώ σε αρκετά σημεία συναντάμε οχυρωματικά έργα. Στην ανατολική πλευρά υπάρχει κι ένα παρατηρητήριο.

Το νησί, μαζί με διπλανό Μικρονήσι, αποτελούν φυσικούς κυματοθραύστες που προστατεύουν τον Άγιο Νικόλαο από τον έντονο κυματισμό. Επίσης στο νησάκι έχει μεταφερθεί υβρίδια αγριμιών (Κρητικών αιγαγρων) για την προστασία τους. Περίπου στο κέντρο του νησιού υπάρχει μια μοναδική μικροσκοπική παραλία με άμμο.

Ευχαριστούμε θερμά το Λεωνίδα Κλώντζα για τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες

131147727 13483032_10153884668263661_7453090842141283620_o 13490768_10153884670593661_2702496581894218370_o 13497729_10153884670303661_6781243753486312158_o 13498033_10153884668658661_3781047174594281611_o 13503080_10153884670508661_1376193309717760863_o 13522994_10153884669058661_7467523448163549919_o 13528202_10153884669278661_1584676510248526724_o 13528211_10153884669563661_5066493251576034766_o 13528313_10153884668873661_8139834167257191674_o 13528475_10153884670513661_8502101131124611906_o 13528484_10153884669453661_3341355120118709667_o DSC_0284 FIMI0222

hotels booking Crete

Σπήλαια Καταμέτρηση Άρθρων:  84

Η τραχιά μορφολογία της Κρήτης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ύπαρξη πολυάριθμων σπηλαίων. Από την προϊστορική εποχή οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τις σπηλιές, όπως μαρτυρείται στις βραχογραφίες χιλιάδων χρόνων στο σπήλαιο του Ασφένδου. Μάλιστα η σημερινή λατρευτική παράδοση στις σπηλιές της Κρήτης, με την ύπαρξη δεκάδων σπηλαιωδών ναών, αποτελεί μετεξέλιξη της λατρείας των θεών της κάθε εποχής.

Αρχικά στις σπηλιές, οι Μινωίτες, λάτρευαν τους σημαντικότερους θεούς τους, όπως την Ειλειθυία, τη θεά του τοκετού. Αργότερα, τοποθέτησαν τη γέννηση και την ανατροφή του βασιλιά των Θεών, Δία, στο Δικταίο Άντρο και στο Ιδαίο Άντρο, μετατρέποντάς τα σε σπουδαία λατρευτικά κέντρα. Κατά τη Βυζαντινή εποχή, σπηλιές που σύμφωνα με την παράδοση φιλοξένησαν αγίους, όπως οι Άγιοι Παύλος, Γεράσιμος και Ιωάννης ο Ξένος, μετατράπηκαν σε ζωντανές ασκητικές κοινότητες. Πολλές σελίδες της κρητικής ιστορίας γράφτηκαν με αίμα στα σπήλαιά της, όπως οι σφαγές των Οθωμανών στα σπήλαια του Μελιδονίου, της Μιλάτου, της Κρυονερίδας και του Τηγανιού στη Γραμβούσα.

Η σπηλαιολογική και οικολογική σημασία πολλών σπηλαίων είναι τεράστια. Επισκέψιμα σπήλαια με πλούσιο διάκοσμο είναι αυτά του Ψυχρού, του Μελιδονίου και του Σφενδόνη στα Ζωνιανά. Εκτός από τα επισκέψιμα σπήλαια με θρησκευτική ή ιστορική αξία, η Κρήτη διαθέτει περισσότερα από 4.500 χαρτογραφημένα σπήλαια – σπηλαιοβάραθρα, στη διάθεση κάθε έμπειρου σπηλαιολόγου να απολαύσει το πλούσιο διάκοσμό τους και τη μοναδική τους πανίδα. Περιοχές που φιλοξενούν μεγάλο αριθμό σπηλαίων, ιδανικές για όσους ασχολούνται με σπηλαιολογία, είναι η περιοχή του όρους Στρούμπουλα στο Ηράκλειο, τα Γεωπάρκα Σητείας και Ψηλορείτη και το Μελιδόνι στα Λευκά Όρη. Μάλιστα, τα τρία βαθύτερα εξερευνημένα σπηλαιοβάραθρα της Ελλάδας βρίσκονται όλα στην Κρήτη. 

Χάρτης

Οροπέδια και Πεδιάδες Καταμέτρηση Άρθρων:  33

Η Κρήτη είναι γεμάτη οροσειρές, ανάμεσα στις οποίες σχηματίζονται εύφορες πεδιάδες αλλά και οροπέδια. Το μεγαλύτερο νησιωτικό οροπέδιο της Ελλάδος, το Οροπέδιο Λασιθίου ανάμεσα στις άγριες βουνοκορφές των Δικταίων Ορέων και σε μικρότερα οροπέδια. Το Οροπέδιο Ομαλός, στα Λευκά Όρη, στην πιο ορεινή περιοχή της Κρήτης, τροφοδοτεί το διάσημο φαράγγι της Σαμαριάς. Ο Ψηλορείτης δεν θα μπορούσε να μην έχει οροπέδια, με μεγαλύτερο αυτό της Νίδας. Η μεγαλύτερη πεδιάδα της Κρήτης είναι αυτή της Μεσαράς, που βρίσκεται στα νότια του Νομού Ηρακλείου. Μικρότερες πεδιάδες υπάρχουν διάσπαρτες σε όλο το νησί, κυρίως σε παραθαλάσσιες περιοχές.

Χάρτης

Δάση Καταμέτρηση Άρθρων:  24

Κάποτε η Κρήτη ήταν κατάφυτη με δάση, από άκρη σ’ άκρη, γι’ αυτό και τα όρη της Κρήτης λεγόταν «Ιδαία» δηλαδή σύδενδρα. Δυστυχώς, αυτά τα δάση καταστράφηκαν σχεδόν ολοσχερώς από την υλοτομία, την υπερβόσκηση και τις πυρκαγιές. Ακόμη κι έτσι, τα λίγα εναπομείναντα δάση αποτελούν μερικά από τα ομορφότερα τοπία στην Κρήτη και είναι ένα τυπικό δείγμα της βλάστησης που κάποτε κάλυπτε όλο το νησί.

Κάθε περιοχή της Κρήτης έχει τα δικά της χαρακτηριστικά δέντρα. Ο Αποκόρωνας και τα Σφακιά έχουν κυπαρίσσια, η Θρυπτή έχει κυρίως πεύκα, ο κόλπος του Μιραμπέλου αρκεύθους (κέδρους), στα πεδινά της Κεντρικής Κρήτης φύονται κυρίως κουμαριές, οι υγρές περιοχές της Κισάμου έχουν καστανιές, η Δίκτη και τα Λευκά Όρη  πρίνους και ασφενδάμους.

Σημαντικότερα δάση από κυπαρίσσια συναντάει κανείς στον Εθνικό Δρυμό των Λευκών Ορέων, στον Κρούστα και στις πεδινές περιοχές του Αποκόρωνα, καθώς και στην ορεινή επαρχία Κυδωνίας. Το σπουδαιότερο πρινόδασος βρίσκεται στην περιοχή του Ρούβα στον Ψηλορείτη και φιλοξενεί σπάνια ζώα και φυτά, ανάμεσά τους ο Κρητικός αγριόγατος και το κρητικό κεφαλάνθηρο. Εκτεταμένα πευκοδάση σχηματίζονται στην οροσειρά της Θρυπτής, στην ανατολική Δίκτη, στα Σφακιά, στα Αστερούσια Όρη και στον Ψηλορείτη, με σημαντικότερα αυτά του Σελάκανου, των Βοριζίων και της Κάτω Σύμης, που αποτελούν και τους μεγαλύτερους μελισσόκηπους στο νησί.

Δάση από ιδιαίτερα είδη δέντρων σχηματίζονται σε διάφορες γωνιές του νησιού, με διασημότερα τα δάση από Κρητικούς φοίνικες στο Βάι και στη Λίμνη Πρέβελη. Επίσης το Αζιλακόδασος κοντά στα Μάλια αποτελεί το μεγαλύτερο δάσος από αριές στην Ελλάδα, ενώ στην περιοχή των Τριών Εκκλησιών υπάρχει το μεγαλύτερο αυτοφυές δάσος από χαρουπιές στην Ευρώπη.

Χάρτης

Βουνά Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Η Κρήτη είναι γενικά ορεινή και μεγάλο μέρος της επιφάνειάς της καλύπτεται από ψηλά βουνά. Οι βασικοί ορεινοί όγκοι είναι οι οροσειρές της Δίκτης στο Λασίθι, του Ψηλορείτη στην κεντρική Κρήτη και των Λευκών Ορέων στα Χανιά.

Η ψηλότερη κορυφή είναι ο Τίμιος Σταυρός στον Ψηλορείτη (2456μ.), ενώ η μεγαλύτερη σε έκταση οροσειρά είναι τα Λευκά Όρη. Οι ψηλότερες κορυφές των Λευκών Ορέων και της Δίκτης είναι οι Πάχνες (2453μ.) και το Σπαθί (2148μ.), αντίστοιχα.

Άλλος μικρότερος, αλλά εξαιρετικά σημαντικός ορεινός όγκος, είναι τα Αστερούσια, η νοτιότερη οροσειρά της Ελλάδας. Επίσης σημαντικά είναι ο Γιούχτας που ήταν το ιερό βουνό των Μινωιτών, το Κέντρος στο Ρέθυμνο, το Ορνό στη Σητεία, η πευκόφυτη Θρυπτή στην Ιεράπετρα και τα απότομα Ταλαία Όρη στο Ρέθυμνο.

Ορειβατικά καταφύγια Καταμέτρηση Άρθρων:  12

Η Κρήτη διαθέτει καταφύγια και στους τρεις μεγάλους ορεινούς όγκους της, τα οποία συντηρούν οι Ορειβατικοί Σύλλογοι του νησιού. Στα καταφύγια μπορούν να μείνουν οι ορειβάτες κατόπιν συνεννόησης με τους συλλόγους.

Το πιο γνωστό από τα καταφύγια της Κρήτης, το καταφύγιο Καλλέργη, βρίσκεται πάνω ανατολικά του Ομαλού στα Λευκά Όρη, σε ένα από τα εντυπωσιακότερα τοπία στο νησί σε υψόμετρο 1680μ.. Άλλα καταφύγια στα Λευκά Όρη βρίσκονται στο οροπέδιο της Ταύρης (υψόμετρο 1210μ.), του Χουλιόπουλου στη Σβουριχτή (υψόμετρο 1980μ.) και του Βόλικα στα Κεραμειά (υψόμετρο 1450μ.). Επίσης πάνω από το καταπράσινο φαράγγι της Αγίας Ειρήνης έχει κτιστεί το καταφύγιο της Γρελέσκας για την παρακολούθηση της άγριας πανίδας της περιοχής.

Στον Ψηλορείτη υπάρχουν τα καταφύγια του Τουμπωτού Πρίνου (υψόμετρο 1590μ.), του Λάκκου του Μιγερού (υψόμετρο 1710μ.), από όπου ξεκινάει μονοπάτι για την κορυφή του Τιμίου Σταυρού, του Πρίνου πάνω από τους Ασίτες (υψόμετρο 1100μ.) και του Ζαρού στο Σαμάρι (υψόμετρο 1417μ.). Ακόμη, στο οροπέδιο του Λιμνάκαρου στα Λασιθιώτικα Βουνά υπάρχει το καταφύγιο του Ορειβατικού Συλλόγου Λασιθίου στην τοποθεσία Στροβίλι, σε υψόμετρο 1533μ. και στη Θρυπτή υπάρχει ένα μικρό καταφύγιο στην κορυφή του Αφέντη Σταυρωμένου, στα 1476μ..

Λευκά Όρη Καταμέτρηση Άρθρων:  4

Τα Λευκά Όρη είναι η μεγαλύτερη σε έκταση οροσειρά του νησιού με υψηλότερη κορυφή τις Πάχνες (2453μ.). Στην καρδιά της οροσειράς δημιουργείται η Ορεινή Έρημος, ένα σεληνιακό υψίπεδο με περισσότερες από πενήντα γυμνές κορυφές πάνω από τα 2000μ. που μοιάζουν με κώνους, οι λεγόμενοι σωροί. Στις βάσεις τους σχηματίζονται δολίνες σε μορφή ανεστραμμένου κώνου. Είναι το πιο μυστηριώδες και απόκοσμο τοπίο που μπορεί να συναντήσει κανείς στην Ελλάδα και μοναδικό σε ολόκληρο το Βόρειο Ημισφαίριο.

Η ορειβασία στα Λευκά Όρη απαιτεί πολύ καλή φυσική κατάσταση, εμπειρία και πολύ καλό προσανατολισμό. Σε πολλά σημεία υπάρχουν καταφύγια, από όπου μπορεί κάποιος να συνεχίσει την ανάβασή του στις κοντινές κορυφές. Τα χιόνια καλύπτουν τις υψηλότερες περιοχές έως τον Ιούνιο. Στα Λευκά Όρη υπάρχουν πολλά σπήλαια, σπηλαιοβάραθρα και φαράγγια. Το διασημότερο φαράγγι είναι της Σαμαριάς στον Εθνικό Δρυμό των Λευκών Ορέων, ενώ άλλα γνωστά φαράγγια στα νότια είναι της Αράδαινας, της Τρυπητής, του Κλάδου, της Αγίας Ειρήνης, της Ίμβρου, του Καλλικράτη και στα βόρεια το Βρυσί, του Θερίσου, του Κυκλάμινου, των Μποριανών, το Κυδώνι και άλλα.

Στα Λευκά Όρη υπάρχουν τα βαθύτερα σπηλαιοβάραθρα της Ελλάδος, όπως ο Γουργούθακας και το Λιοντάρι. Πολλά είναι και τα οροπέδια, με σημαντικότερα του Ομαλού και τα μικρότερα οροπέδια της Ανώπολης, του Ασκύφου, της Ταύρης και της Νιάτου. Τα Λευκά Όρη φιλοξενούν πάρα πολλά είδη χλωρίδας και πανίδας, πολλά από τα οποία είναι στενοενδημικά, δηλαδή δεν απαντώνται πουθενά αλλού, ούτε σε άλλες περιοχές της Κρήτης. Οι περιοχές κοντά στις νότιες πλαγιές καλύπτονται από δάση με κυπαρίσσια, πουρνάρια και πεύκα, ενώ περιοχές με περισσότερη υγρασία καλύπτονται από δάση με καστανιές, πλατάνια και άλλα υδρόφιλα φυτά.

1 DSC01968 DSC05912 DSC07041 DSC07043 DSC07079 DSC07116 Drakona area

Τι υπάρχει στα Λευκά Όρη:

Οροσειρά Ίδη (Ψηλορείτης) Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Η οροσειρά της Ίδης, πιο γνωστή ως Ψηλορείτης, βρίσκεται στο κέντρο της Κρήτης και καλύπτει ένα μεγάλο μέρος των Νομών Ηρακλείου και Ρεθύμνης. Ανάμεσα στις πολλές κορυφές του και τις παραφυάδες του κύριου ορεινού όγκου, ξεχωρίζουν οι πέντε μεγαλύτερες του που είναι ο Τίμιος Σταυρός (2456μ), ο Αγκαθιάς (2424μ), η Στολίστρα (2325μ), το Βουλομένου (2267μ) και ο Κούσακας (2209μ). Μάλιστα η κορυφή του Τιμίου Σταυρού είναι μεγαλύτερη μόλις κατά 3μ της ψηλότερης κορυφής των Λευκών Ορέων (τις Πάχνες - 2453μ), όντας έτσι το ψηλότερο σημείο της Κρήτης.

Ο Ψηλορείτης προσφέρει μοναδικές συγκινήσεις σε όσους προσπαθήσουν να τον γνωρίσουν καλύτερα, καθώς σε αυτόν μπορεί κάποιος να δει μερικά από τα πιο εντυπωσιακά τοπία άγριας ομορφιάς. Μοναδικά σπήλαια, καρστικοί σχηματισμοί, βαθειά φαράγγια, μικρά οροπέδια, δάση, χωριά στην άκρη του γκρεμού και γυμνές αλπικές ζώνες συνθέτουν το ανεπανάληπτο σκηνικό στον Ψηλορείτη.

1 2 DSC04231a DSC04367-1 DSC04374 DSC_0015 DSC_0279 Mitato (2) Mitato-Church of St Yakinthos NIda Nida plateau Snow in summer mitato peak

Ο επιβλητικός Ψηλορείτης ανέκαθεν προκαλούσε δέος στους επισκέπτες του. Έτσι, οι αρχαίοι Μινωίτες τον θεωρούσαν ιερό βουνό και πολλοί μύθοι τον έχουν ως επίκεντρο. Το σπήλαιο του Ιδαίου Άντρου, κοντά στο οροπέδιο της Νίδας, συνδέθηκε με την ανατροφή του Δία, του σπουδαιότερου Θεού των Αρχαίων Ελλήνων. Εκεί κοντά, στην πηγή της Ζωμίνθου, υπήρχε ιερή πηγή και ένα σπουδαίο ορεινό αστικό κέντρο.

Η λατρεία του Ψηλορείτη συνεχίστηκε ακόμη και στα χριστιανικά χρόνια. Ακόμη και σήμερα μπορείτε να επισκεφτείτε το πετρόκτιστο εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού, στην κορυφή της ομώνυμης κορυφής, το οποίο κτίστηκε πολύ παλιά. Στις 14 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο πολλοί πιστοί από όλη την Κρήτη ανεβαίνουν στον Τίμιο Σταυρό, μέσω του μονοπατιού που ξεκινάει από το οροπέδιο της Νίδας (4-5 ώρες ανάβαση) ή από το Λάκκο του Μιγερού (2 ώρες) και διανυκτερεύουν στην κορυφή ώστε να προλάβουν την λειτουργία το άλλο πρωί (στις 15 Σεπτεμβρίου είναι του Τιμίου Σταυρού). Η θέα από την κορυφή είναι εκπληκτική, καθώς φαίνεται η Κρήτη σε όλο της το πλάτος, από το Ηράκλειο έως τα Αστερούσια, αλλά και από τη Γαύδο έως τη Χρυσή. Είναι μια μοναδική εμπειρία την οποία αξίζει να ζήσετε, αρκεί να έχετε προετοιμαστεί κατάλληλα για την παγωνιά που επικρατεί στα 2500μ το βράδυ (η θερμοκρασία πέφτει συχνά υπό το μηδέν ακόμη και τον Αύγουστο). Επίσης δεν υπάρχει βλάστηση και νερό πάνω από τα 2000μ, άρα φροντίσετε να έχετε νερό και καπέλο για την ανάβαση.

Rouvas gorge at Psiloritis Range

Το δάσος του Ρούβα στις νότιες πλαγιές του Ψηλορείτη

Παλαιότερα ο Ψηλορείτης καλυπτόταν από μεγάλα δάση τραχείας πεύκης, τα οποία πλέον είναι πολύ περιορισμένα. Τα δείγματα ωστόσο που έχουν απομείνει μαρτυρούν πως ήταν οι πλαγιές των βουνών πριν από μερικούς αιώνες. Ένα από τα μεγαλύτερα δάση της Κρήτης βρίσκεται κοντά στη Γέργερη Ηρακλείου, το πρινοδάσος του Ρούβα, το οποίο φιλοξενεί ενδημικά και σπάνια είδη φυτών, αλλά και ζώων. Επίσης νότια του Ψηλορείτη, στις πλαγιές από τον Ζαρό ως τα Βορίζια υπάρχει ένα αραιό δάσος από τραχεία πεύκη. Άλλα μικρότερα δάση βρίσκονται στο οροπέδιο του Βρομώνερου κοντά στον Κρουσσώνα και στο Παρδί, κοντά στο Αμάρι Ρεθύμνου.

Η πανίδα του Ψηλορείτη είναι πλούσια και εξαιρετικά σημαντική για την βιοποικιλότητα της Κρήτης. Στον Ψηλορείτη βρίσκουν καταφύγιο σπάνια αρπακτικά, όπως γυπαετοί, βιτσίλες και γεράκια. Επίσης, στο δάσος του Ρούβα βρίσκει καταφύγιο ένα από τα πιο σπάνια θηλαστικά της Ευρώπης, ο Κρητικός Αγριόγατος.

Στον ορεινό Μυλοπόταμο με πρωτεύουσα τα Ανώγεια θα γνωρίσετε αυθεντικούς Κρητικούς, ενώ στα χωριά νότια του Ψηλορείτη θα απολαύσετε τη μαγευτική θέα στον κάμπο της Μεσαράς. Από τα Ανώγεια μπορείτε να επισκεφτείτε το Οροπέδιο της Νίδας και το Ιδαίο Άντρο, την Αρχαία Ζώμινθο και το αστεροσκοπείο του Σκίνακα. Επίσης, μπορείτε να επισκεφτείτε το οροπέδιο Λιβάδι και να κατεβείτε στο Ηράκλειο μέσω του εναλλακτικού δρόμου που περνάει από το φαράγγι της Γαϊδουροράχης μέσω του Κρουσσώνα.

Melidoni Cave
Το ιστορικό σπήλαιο του Γεροντόσπηλιου στο Μελιδόνι Μυλοποτάμου

Ο Ψηλορείτης είναι γεμάτος σπήλαια με σημαντικότερο το μαγευτικό σπήλαιο της Σφεντόνης στα Ζωνιανά, το οποίο είναι επισκέψιμο. Άλλα σπήλαια είναι αυτά του Καμηλάρη Τυλίσου, ο Γεροντόσπηλιος του Μελιδονίου, της Δόξας στο Μάραθο, το Καμαραϊκό, ο Χώνος του Σάρχου και άλλα. Επίσης, μπορείτε να επισκεφτείτε το καρστικό βαθούλωμα στο Βουλισμένο Αλώνι κοντά στην Τύλισο, το οποίο προέρχεται από κατάρρευση της οροφής μεγάλου σπηλαίου.

Ο γιγάντιος ορεινός όγκος του Ψηλορείτη αποθηκεύει μεγάλες ποσότητες νερού, κυρίως από τα χιόνια που υπάρχουν στις κορυφές ως τον Μάιο. Αυτές οι ποσότητες μέσω υπόγειων ποταμών φτάνουν σε πολλές περιοχές τριγύρω από τα βουνά. Έτσι, μπορείτε να επισκεφτείτε την όμορφη λίμνη Βοτόμου στο Ζαρό, το φράγμα της Φανερωμένης στη Μεσαρά, αλλά και τις πηγές του Αλμυρού ποταμού στο Ηράκλειο.

Τα βουνά του Ψηλορείτη σκίζονται από μεγάλα και βαθιά φαράγγια. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε το καταπράσινο φαράγγι του Αγίου Νικολάου στον Ρούβα, το άγριο φαράγγι των Βοριζίων, του Αλμυρού που ξεκινάει από το οροπέδιο του Στρούμπουλα και των Πλατανιών Αμαρίου.

 

Τι υπάρχει στον Ψηλορείτη:

Αστερούσια Όρη Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Τα Αστερούσια Όρη αποτελούν τη νοτιότερη οροσειρά της Ελλάδας και βρίσκονται στη νότια μεριά του Νομού Ηρακλείου. Είναι μια στενόμακρη οροσειρά μήκους περίπου 60χλμ που σχηματίζεται ανάμεσα στην πεδιάδα της Μεσαράς και στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Ξεκινάει ανατολικά από τον Αναποδάρη ποταμό και καταλήγει δυτικά στο άκρο της Μεσαράς, στο Ακρωτήριο Λίθινο.

Το υψόμετρο των Αστερουσίων δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλο, αλλά η πρόσβαση είναι αρκετά δύσκολη καθώς το ανάγλυφο είναι πολύ έντονο, με πολλά φαράγγια και χαώδεις χαράδρες. Κύριο χαρακτηριστικό των Αστερουσίων είναι οι υψηλές θερμοκρασίες, η ξηρασία και η πολύ χαμηλή βλάστηση, κυρίως από φρυγανότοπους, χωρίς όμως να λείπουν οι λίγες οάσεις δροσιάς με πηγές γλυκού νερού και ποταμάκια. Τα ελάχιστα δέντρα που πασχίζουν να φυτρώσουν γίνονται αμέσως βορά στις πεινασμένες κατσίκιες που καταστρέφουν τα πάντα στο πέρασμα τους. Έτσι, γυμνά βουνά, κοφτερά βράχια και απότομοι γκρεμοί εκατοντάδων μέτρων που καταλήγουν κοντά στην θάλασσα δίνουν έναν απόκοσμο χαρακτήρα σε όλη την περιοχή, που όμοια της δεν υπάρχει αλλού στην Ελλάδα.

56242710_10213054350705398_4082969505565769728_n 56358436_10213054356585545_2735021120959807488_n 56367353_10213054354585495_908267136495910912_n Agiofarago Ancient Levena Asterousia common scenery DSC00275 DSC00309 DSC00699 DSC01105 DSC03513 DSC03517 (1) DSC05132 DSC09828 Kofinas peak Kofinas Koudoumas monastery Lihnistis Fall Martsalo gorge St Anthony cave Tourkou Lakos View from Kefali peak Wild gorge trail to Maridaki

Μια λεπτομερής ξενάγηση στα Αστερούσια

Ξεκινώντας ανατολικά, από τον Τσούτσουρα ή το Μεσοχωριό της Μεσαράς κάποιος μπορεί να επισκεφτεί το Μοναστήρι του Αγίου Νικήτα με τη φοβερή παραλία και το μικρό φοινικόδασος του Αγίου Αντωνίου. Η οδήγηση παράλληλα με τις απότομες πλαγιές του φαραγγιού του Αχεντριά, που καταλήγει σε μια μικρή όαση με πλατάνια στο Μαριδάκι, θα σας αποζημιώσει για την κούραση. Ωστόσο, όσο κι αν ακούγεται περίεργο, η πρόσβαση στο Μαριδάκι με τα πόδια μέσω του μονοπατιού που ξεκινάει από τον Τσούτσουρα είναι μόλις 35’ ενώ με το αυτοκίνητο μιάμιση ώρα, καθώς ο κακοτράχαλος χωματόδρομος ανεβαίνει τα βουνά και να ξανακατεβαίνει. Για να συνεχίσετε δυτικότερα πρέπει να γυρίσετε ξανά στην Μεσαρά, ή να διασχίσετε χωματόδρομους προς τον Αχεντριά και την Εθιά.

Από τον Πύργο ή την Εθιά μπορείτε να οδηγήσετε ως το χωριό Παράνυμφοι και να κατηφορίσετε με άσφαλτο στον παραθαλάσσιο οικισμό των Τριών Εκκλησιών, όπου υπάρχει το μεγαλύτερο φυσικό χαρουπόδασος στην Κρήτη. Το τοπίο στη διαδρομή είναι μαγευτικό, με τα κοφτερά βράχια και τους απότομους γυμνούς γκρεμούς να κόβουν την ανάσα. Κοντά στους Παρανύμφους μπορείτε να επισκεφτείτε τον εκπληκτικό καταρράκτη του Αμπά, στην αρχή του ομώνυμου φαραγγιού του Αμπά. Οι απόκρημνες πλαγιές της περιοχής φιλοξενούν τον μεγαλύτερο νησιωτικό πληθυσμό αρπακτικών στην Ευρώπη.

Ambas Fall by Paranimfi

Ο καταρράκτης Αμπάς στους Παρανύμφους με τις Τρεις Εκκλησιές στο βάθος. Τα Αστερούσια Όρη το χειμώνα μετατρέπονται σε μια χώρα καταρρακτών!

Κατευθυνόμενοι δυτικότερα, μπορείτε να επιχειρήσετε ίσως την πιο εντυπωσιακή διαδρομή στα Αστερούσια Όρη, τη διαδρομή προς τη Μονή Κουδουμά. Τρεις διαφορετικοί χωματόδρομοι (από Καπετανιανά, Παρανύμφους και Στέρνες) συναντιούνται στην αρχή του επιβλητικού Φαραγγιού του Κουδουμά, βορειοανατολικά από την ψηλότερη κορυφή των Αστερουσίων, τον Κόφινα (1231μ) όπου μπορείτε να ανέβει κάποιος από μονοπάτι. Από το σημείο που συναντιούνται οι τρεις δρόμοι, ένας χωματόδρομος περίπου 15χλμ κατηφορίζει από υψόμετρο 1000 μέτρων στην παραλία του Κουδουμα, διασχίζοντας το μοναδικό πευκοδάσος του Κουδουμά και με απίστευτη θέα στη θάλασσα. Από το μοναστήρι που είναι κτισμένο πάνω στη θάλασσα, μπορείτε να περπατήσετε το μονοπάτι μέχρι το σπήλαιο του Αγίου Αντωνίου και τον οικισμό του Αγίου Ιωάννη. Η πρόσβαση με αυτοκίνητο στον Άγιο Ιωάννη γίνεται και μέσω χωματόδρομου από τα γραφικά Καπετανιανά.

Ανατολικότερα από τον Άη Γιάννη μονοπάτι οδηγεί στις όμορφες παραλίες Σαλαμιάς και Κατάρτι,  και καταλήγει στην παραλία της Τρυπητής. Στην παραλία της Τρυπητής μπορείτε όμως να φτάσετε και μέσω χωματόδρομων από τα Καπετανιανά ή τη Βασιλική, ο οποίος περνάει μέσα από το άγριο φαράγγι της Τρυπητής και διασχίζει το ελαιοδάσος του Αγίου Σάββα, και συνεχίζει μέσα από πολύ στενά περάσματα. Από την παραλία άλλος δρόμος συνεχίζει δυτικά για το χωριό Κρότος και το Λέντα, περνώντας κοντά από την παραλία Ψιλή Άμμος στην έξοδο του φαραγγιού του Τράφουλα.

Tripiti Gorge by Lendas

Το επιβλητικό φαράγγι της Τρυπητής ανατολικά του Λέντα

Ο δρόμος από την Τρυπητή καταλήγει στο μικρό θέρετρο του Λέντα, όπου σύμφωνα με την παράδοση ήταν το σημείο όπου έφτασε ο Δίας, με την μορφή ταύρου, κουβαλώντας την Ευρώπη στη ράχη του. Ο αρχαίος Λέντας, η Λεβήνα, κατά την αρχαιότητα φιλοξένησε ένα από τα σπουδαιότερα Ασκληπιεία της Κρήτης που χρησιμοποιούσε το νερό ιαματικής πηγής. Στο Λέντα φτάνει ασφαλτοστρωμένος δρόμος που ξεκινάει από το παραδοσιακό χωριό Μιαμού. Από τον Λέντα ξεκινάει δρόμος που οδηγεί δυτικά, κατά μήκος των όμορφων ακρογιαλιών, στις οποίες υπάρχουν μικροί οικισμοί. Αφού περάσετε τα Πλατιά Περάματα, θα συναντήσετε την όμορφη παραλία του Χρυσόστομου, όπου υπάρχουν ακόμη ίχνη της αρχαίας Λασαίας. Στη συνέχεια κατευθυνθείτε ακόμη δυτικότερα, ως την απέραντη ακρογιαλιά των Καλών Λιμένων. Απέναντι θα δείτε τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις που έκαναν πάμπλουτη την οικογένεια των Βαρδινογιάννηδων, ενώ στο λόφο θα δείτε τη μικρή εκκλησία του Αγίου Παύλου που έχει κτιστεί δίπλα σε σπηλιά, όπου σύμφωνα με την παράδοση έζησε ο Άγιος Παύλος κατά το ταξίδι του στη Ρώμη. Στους Καλούς Λιμένες μπορείτε να φτάσετε και με ασφαλτοστρωμμένο δρόμο που ξεκινάει από την Πόμπια της Μεσαράς. Στους Καλούς Λιμένες ουσιαστικά σταματούν οι ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι που καλύπτουν τα δυτικά Αστερούσια. Ωστόσο, τα Αστερούσια δεν τελειώνουν εδώ... Ανέγγιχτα τοπία με άγρια ομορφιά που μόνο με κακοτράχαλους χωματόδρομους ή πεζοπορία μπορεί κάποιος να δει, βαθιά φαράγγια και χαράδρες συνθέτουν το σκηνικό κι εδώ.

Agiosfarago gorge

Ο Άγιος Αντώνιος μέσα στο Αγιοφάραγγο

Δυτικά από τους Καλούς Λιμένες χωματόδρομος οδηγεί στη Μονή της Παναγίας Οδηγήτριας, όπου μπορείτε να φτάσετε και μέσω ασφαλτοστρωμμένου δρόμου από τον Σίβα. Η μονή είναι από τις ιστορικότερες στην Κρήτη και έχει τεράστιες εκτάσεις στην κατοχή της. Σχεδόν όλες οι εκτάσεις δυτικά των Καλών Λιμένων ανήκουν στην κατοχή της μονής. Κοντά στη μονή Οδηγήτριας ξεκινάει το Αγιοφάραγγο, ένα από τα ωραιότερα φαράγγια της Κρήτης, το οποίο καταλήγει σε μια εκπληκτική παραλία. Η πεζοπορία στο φαράγγι είναι πολύ εύκολη και διαρκεί περίπου 30 λεπτά από το κοντινότερο σημείο που φτάνει αυτοκίνητο. Συνεχίζοντας το ταξίδι μας προς τα δυτικά, από τη μονή Οδηγήτριας ακολουθήσετε το δεύτερο χωματόδρομο που οδηγεί προς Βαθύ. Πρώτα θα συναντήσετε μια διασταύρωση για Μάρτσαλο που οδηγεί στο όμορφο φαράγγι του Μάρτσαλου μέσα στο οποίο υπάρχει η λαξευτή εκκλησία της Παναγίας της Μαρτσαλιανής, ένα μικρό φοινικόδασος, και η μικρή παραλία του Μάρτσαλου.

Αν δεν επισκεφτείτε το Μάρτσαλο, η επόμενη διασταύρωση θα σας φέρει το δίλημμα Κεφάλι ή Βαθύ. Αν ακολουθήστε το δρόμο για Κεφάλι, ένας αρκετά δύσβατος χωματόδρομος θα σας μεταφέρει σε ένα από τα πιο εκπληκτικά σημεία της Κρήτης, το Κεφάλι. Είναι ένα μικρό πλάτωμα, στην άκρη του οποίου απότομοι κατακόρυφοι γκρεμοί ύψους 400μ βυθίζονται στην θάλασσα και προκαλούν ίλιγγο σε όποιον βρεθεί στην άκρη του! Κοντά σε αυτό το σημείο σχηματίζεται η γωνία της Μεσαράς, το Ακρωτήριο Λίθινο. Γυρίζοντας πάλι πίσω και οδηγώντας αυτή τη φορά βόρεια από το Κεφάλι, ακολουθήστε τον δρόμο που οδηγεί στο Βαθύ, μια όμορφη παραλία σε ένα πολύ κλειστό κόλπο που μοιάζει με λίμνη. Εδώ τελειώνει ουσιαστικά και ο δρόμος από την Οδηγήτρια, αλλά το τελευταίο τμήμα των Αστερουσίων είναι τα διάσημα Μάταλα.

 

Τι υπάρχει στα Αστερούσια Όρη:

Οι παραλίες των Αστερουσίων Καταμέτρηση Άρθρων:  3

Η οροσειρά των Αστερουσίων αποτελεί το νοτιότερο μεγάλο ορεινό όγκο της Ευρώπης και εκτείνεται από τα Μάταλα ως τον Αναποδάρη ποταμό. Η άγρια φύση και η απόλυτη ηρεμία στα περισσότερα μέρη είναι οι κυριότεροι λόγοι που θα σας κάνουν να λατρέψετε αυτό το απόκοσμο μέρος και να καταλάβετε γιατί πολλοί από όσους επισκέπτονται την περιοχή τη θεωρούν το κομμάτι της Κρήτης με τις καλύτερες παραλίες.

Όρος Κέντρος Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Το όρος Κέντρος (γνωστό κι ως Κέδρος) βρίσκεται νοτιοδυτικά του Ψηλορείτη και ανάμεσα τους σχηματίζεται η κοιλάδα του Αμαρίου. Η ψηλότερη κορφή φτάνει τα 1776μ και δίπλα της είναι κτισμένος ο ναός της Αναλήψεως. Από μακριά φαίνεται ότι έχει κωνικό σχήμα (κεντρί), από όπου λέγεται ότι έχει πάρει το όνομα του. Το βουνό είναι επί το πλείστον βραχώδες, με γυμνούς βράχους και άγρια φαράγγια. Με μια πρώτη ματιά θα έλεγε κανείς ότι η βλάστηση του είναι φτωχή. Ωστόσο, ο Κέντρος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000 λόγω της εξαιρετικής βιοποικιλότητας και οικολογικής σημασίας του. Η βλάστηση παρόλο που περιορίζεται σε θάμνους και φρύγανα, αποτελείται από ενδημικές και σπάνιες ποικιλίες φυτών όπως τουλίπες, ανεμώνες, ορχιδέες, υάκινθοι, κλπ. Επίσης, στις απότομες και απάτητες πλαγιές του φωλιάζουν αρπακτικά πουλιά, όπως γεράκια, γυπαετοί και χρυσαετοί.

Είναι χαρακτηριστικό ότι παρόλο που φαίνεται ξηρό, τριγύρω υπάρχουν δεκάδες πηγές με νερό ενώ το χειμώνα σχηματίζονται πολλοί καταρράκτες μεγάλου ύψους γύρω από το βουνό.

DSC01114 DSC01276 DSC03382 DSC_0330 DSC_0331 DSC_0356 DSC_0365 Gious Kambos Mount_Kedros Red Tulips in Gious Kambos

Τριγύρω από τον Κέντρο υπάρχουν πολλά όμορφα χωριά, ενώ βόρεια του σχηματίζεται και το μικρό οροπέδιο Γιους Κάμπος που προσελκύει δεκάδες βιολόγους από όλη την Ευρώπη κάθε άνοιξη για να ερευνήσουν την θαυμαστή του χλωρίδα.

 

Τι υπάρχει στην περιοχή:

Όρος Θρυπτής Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Η οροσειρά της Θρυπτής αποτελεί τον πέμπτο μεγαλύτερο ορεινό όγκο της Κρήτης, γνωστή κι ως Αόρι. Η υψηλότερη της κορυφή βρίσκεται στον Αφέντη Σταυρωμένο (1476μ). Μεγάλο μέρος της Θρυπτής καλύπτεται από πανέμορφο πευκοδάσος, το οποίο δυστυχώς έχει συρρικνωθεί πολύ λόγω της ανθρώπινης παρουσίας και μεγάλων πυρκαγιών. Επίσης, κοντά στο μικρό οροπέδιο της Θρυπτής ξεκινούν τα επιβλητικά φαράγγια του Χα, του Χαυγά και του Μέσονα. Στις νότιες πλαγιές των βουνών αυτών βρίσκονται μερικά από τα ομορφότερα ορεινά χωριά της Κρήτης, όπως το καταπράσινο Ορεινό και τα παραθαλάσσια θέρετρα του Μακρύγιαλου. Επίσης εδώ υπάρχουν τα σπουδαία πευκόφυτα φαράγγια του Μυλωνά και των Κόκκινων Πεταλούδων (Ορεινού).

Στην περιοχή της Θρυπτής λόγω του έντονου ανάγλυφου και των κλιματολογικών συνθηκών, συναντούμε πολλά ενδημικά είδη φυτών όπως το αρχοντόξυλο, την αλαδανιά, την λευκή κρητική ανεμώνα και το κυκλάμινο. Επίσης, στα τοιχώματα των φαραγγιών, ειδικά του απροσπέλαστου Χα, βρίσκουν καταφύγιο απειλούμενα είδη αρπακτικών πτηνών, όπως ο γυπαετός και ο χρυσαετός.

12 20241028_151607 20241028_152512 20241028_153442 20241028_154729 4 8 9 DSC02965 DSC05185-001 DSC05213-001 DSC05294-001 View to Lassithi mt

 

Τι υπάρχει στην περιοχή:

Ταλαία Όρη Καταμέτρηση Άρθρων:  5

Τα Ταλαία Όρη βρίσκονται στην βόρεια πλευρά της Κρήτης και αποτελούν ουσιαστικά προέκταση του Ψηλορείτη προς τα βόρεια. Χωρίζονται από τον κύριο όγκο του Ψηλορείτη από την εύφορη κοιλάδα του Μυλοπόταμου στα νότια, ενώ στα βόρεια σβήνουν στο Βόρειο Κρητικό Πέλαγος. Οι δύο ψηλότερες κορυφές είναι ο Κουτσοτρούλης (1084μ) κι ο Κουλούκωνας με το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού (1076μ). Τα πετρώματα αποτελούνται κυρίως από πλακώδη ασβεστόλιθο και η βλάστηση είναι χαμηλή και δύσβατη. Παρά το σχετικά χαμηλό υψόμετρο της οροσειράς, οι βραχώδεις πλαγιές είναι πολύ απότομες και η ανάβαση σε οποιαδήποτε από τις κορυφές είναι επίπονη και κουραστική. Γι' αυτό το λόγο είναι και ελάχιστοι οι δρόμοι που διασχίζουν την οροσειρά.

Τα Ταλαία Όρη παίρνουν το όνομά τους από το μυθικό χάλκινο γίγαντα - φρουρό της Κρήτης Τάλω, ο οποίος γύριζε τη Κρήτη τρεις φορές τη μέρα και την περιφρουρούσε. Η παράδοση λέει ότι ο Τάλως διέμενε στην κορυφή του Κουλούκωνα.

DSC02137 DSC02138 DSC02142 DSC05284 DSC05285 DSC05290 DSC05355 (1) DSC05369 DSC05412 DSC_0080

Πανίδα Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Η Κρήτη είναι απομονωμένη από τις υπόλοιπες ηπειρωτικές περιοχές της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής, γεγονός που αποτυπώνεται έντονα στη γενετική διαφορετικότητα της πανίδας του νησιού. Από τον περήφανο αγρίμι, τον φουρόγατο και την κρητική μυγαλή, ως τα στενοενδημικά αρθρόποδα και τις νυχτερίδες, η πανίδα της Κρήτης κρύβει πολλά μυστικά για την εξέλιξη των ειδών. Στο νησί δεν υπάρχουν ζώα που θα μπορούσαν να βλάψουν τον άνθρωπο, γεγονός που οι πρόγονοι των Κρητικών το απέδιδαν σε άθλο του Ηρακλή για να τιμήσει τη γενέτειρα του Δία, που τον προστάτευσε από τον Κρόνο και στις ευλογίες του Αποστόλου Παύλου, που έμεινε για δύο χρόνια στην Κρήτη. Η ορνιθοπανίδα της Κρήτης, θεωρείται μια από τις πλουσιότερες της Ευρώπης, καθώς φιλοξενεί περισσότερα από 350 είδη πτηνών. Στα κρητικά βουνά παρατηρείται ο μεγαλύτερος νησιωτικός πληθυσμός από γύπες στον κόσμο, ενώ, μαζί με την Κορσική, φιλοξενούν τα τελευταία ζευγάρια γυπαετών των Βαλκανίων.

Θηλαστικά Καταμέτρηση Άρθρων:  16

Η Κρήτη είναι απομονωμένη από τις υπόλοιπες ηπειρωτικές περιοχές της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής, γεγονός που αποτυπώνεται έντονα στην γεννετική διαφορετικότητα της πανίδας του νησιού. Από τον περήφανο Κρητικό αίγαγρο, τον Κρητικό αγριόγατο και την Κρητική μυγαλή, ως τα στενοενδημικά αρθρόποδα και τις νυχτερίδες της Κρήτης, η πανίδα της Κρήτης κρύβει πολλά μυστικά για την εξέλιξη των ειδών. Στη Κρήτη δεν υπάρχουν ζώα επικίνδυνα για τον άνθρωπο, όπως συμβαίνει στις υπόλοιπες περιοχές της Ηπειρωτικής Ελλάδας. Μάλιστα, οι πρόγονοί μας απέδιδαν στην Κρήτη την έλλειψη μεγάλων θηλαστικών -όπως αρκούδων, λύκων, τσακαλιών, αλλά και δηλητηριωδών φιδιών- στον άθλου του Ηρακλή (η σύλληψη του ταύρου της Κρήτης και η μεταφορά του στις Μυκήνες), ο οποίος ήθελε να τιμήσει έτσι τη γενέτειρα του Δία, γι` αυτό την καθάρισε από κάθε "βλαβερό" και "δηλητηριώδες" ζώο. Οι μεταγενέστεροι πίστευαν ότι το νησί το καθάρισε ο Απόστολος Παύλος, που έμεινε για δύο χρόνια στο νησί, με τους ξορκισμούς του και τις ευλογίες του.

Θαλάσσια Θηλαστικά Καταμέτρηση Άρθρων:  10

Οι Ελληνικές θάλασσες είναι πλούσιες σε μεγάλα θηλαστικά, γεγονός άγνωστο στους περισσότερους Έλληνες, παρόλο που αναφέρονται σε πάρα πολλά αρχαία κείμενα. Μάλιστα η στενή σχέση των Κρητικών με τα δελφίνια φαίνεται ήδη από τα Μινωϊκά χρόνια, μέσα από τις εξαιρετικές τοιχογραφίες δελφινιών που βρέθηκαν στην αίθουσα της Βασίλισσας, στην Κνωσό. Τα θαλάσσια θηλαστικά διαφέρουν από τα ψάρια, στο ότι δεν έχουν βράγχια για να αναπνέουν, αλλά πνεύμονες. Εκτός από τη διάσημη απειλούμενη Μεσογειακή φώκια που ζει σε όλες σχεδόν τις ακτές της χώρας, στα βαθειά νερά ζουν φάλαινες, φυσητήρες, δελφίνια και φώκαινες. Αυτά είναι είτε μόνιμοι κάτοικοι Μεσογείου, είτε περιστασιακοί επισκέπτες. Ειδικά η περιοχή νότια της Κρήτης, η Ελληνική Τάφρος, φιλοξενεί πολλά από αυτά τα θηλαστικά.

Αμφίβια Καταμέτρηση Άρθρων:  4

Το κλίμα της Κρήτης είναι γενικά ξηρό και θερμό, με τα υδάτινα αποθέματα των λιμνών και των ποταμών της να στερεύουν μετά την άνοιξη. Ωστόσο οι λίγοι και περιορισμένοι βιότοποι αποτελούν καταφύγιο για τα λίγα είδη βατράχων και φρύνων που ζουν στο νησί. Σημαντικότερο είδος είναι ο Κρητικός βάτραχος (Pelophylax cretensis), το οποίο είναι ενδημικό της Κρήτης. Επίσης, στην Κρήτη υπάρχουν δεντροβάτραχοι (Hyla arborea) και πρασινόφρυνοι (Pseudepidalea viridis).

Ερπετά Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Η απομονωμένη Κρήτη φιλοξενεί ένα μεγάλο αριθμό ερπετών, όπως χελώνες, φίδια και σαύρες, με κανένα είδος από αυτά να είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο. Το μεγαλύτερο ερπετό είναι η θαλάσσια χελώνα καρέτα, η οποία αναπαράγεται στις απέραντες αμμουδιές του νησιού. Επίσης, ανάμεσα στα είδη σαύρας ξεχωρίζει το σιλιβούτι, το οποίο είναι το μοναδικό ενδημικό είδος ερπετού της Κρήτης.

Θαλάσσιες χελώνες Καταμέτρηση Άρθρων:  4

Η Κρήτη αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα μέρη για την αναπαραγωγή της απειλούμενης χελώνας Caretta caretta, η οποία είναι πλέον διάσημη σε όλη την Ελλάδα. Ωστόσο, δεν είναι το μοναδικό είδος θαλάσσιας χελώνας, καθώς έχουν εντοπιστεί κι άλλα είδη στις θάλασσες της Κρήτης, τα οποία όμως δεν φωλιάζουν στο νησί. Αυτά είναι η πράσινη θαλασσοχελώνα, η δερματοχελώνα και η κεραμοχελώνα. Όλες οι θαλάσσιες χελώνες έχουν πνεύμονες, αλλά μπορούν να κρατήσουν την αναπνοή τους για πολλή ώρα κάτω από το νερό.

Χερσαίες Χελώνες Καταμέτρηση Άρθρων:  3

Η Κρήτη έχει λίγα είδη χερσαίων χελώνων, κυρίως διότι το κλίμα της είναι θερμό και ξηρό. Ωστόσο, στους μοναδικούς υδροβιότοπους του νησιού, είναι σίγουρο ότι θα συναντήσετε πολλές. Το μόνο ενδημικό είδος είναι η γραμμωτή νεροχελώνα, ενώ εισηγμένα είδη είναι η κρασπεδοχελώνα και η Ελληνική χελώνα.

Φίδια Καταμέτρηση Άρθρων:  4

snakegodess

Το φίδι φαίνεται ότι αποτέλεσε σημαντικό λατρευτικό στοιχείο στην Μινωική περίοδο. Αποκαλυπτικό είναι το αγαλματίδιο της θεά της γονιμότητας, γνωστή ως Θεά των Όφεων, η οποία κρατάει στα χέρια της δύο φίδια και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Φίδια χρησιμοποιούνταν δε, στην θεραπεία ασθενειών, απ’όπου προέρχεται και το σύμβολο του Ασκληπιού που διατηρείται στην Ιατρική μέχρι και σήμερα.

Επίσης, όταν κάποτε ο Ηρακλής έφτασε στην Κρήτη για τον άθλο του Ταύρου της Κρήτης, θέλησε να αποδώσει τιμή στην γενέτειρα του Δία (δηλαδή την Κρήτη). Έτσι, καθάρισε το νησί από όλα τα βλαβερά ζώα. Με αυτή την όμορφη ιστορία εξηγούσαν οι αρχαίοι γιατί η Κρήτη δεν έχει κανένα είδος βλαβερού ζώου, ανάμεσα τους και τα ιοβόλα φίδια.

Πράγματι τα φίδια που θα μπορούσε να συναντήσει κανείς στην Κρήτη είναι η δενδρογαλιά, το λιμνόφιδο, το αγιόφιδο και το σπιτόφιδο, όλα ακίνδυνα για τον άνθρωπο. Μόνον το αγιόφιδο έχει δηλητήριο, αλλά πολύ ασθενές και ουσιαστικά ακίνδυνο.

 

Σαύρες Καταμέτρηση Άρθρων:  6

Οι σαύρες και τα φίδια θεωρούνται παρεξηγημένα ζώα καθώς ο άνθρωπος ανέκαθεν τα φοβόταν. Η αντίληψη αυτή οφείλεται προφανώς σε κάποια είδη που έχουν δηλητήριο, αλλά δεν είναι καθόλου εύστοχη. Αντίθετα τα φίδια και οι σαύρες είναι πολύ σημαντικά για την διατήρηση της ισορροπίας του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς τρέφονται με βλαβερά έντομα και τρωκτικά. Ειδικότερα για την ερπετοπανίδα της Κρήτης, ο φόβος για τα ερπετά δεν έχει κανένα έρεισμα μιας και δεν υπάρχει ούτε ένα είδος φιδιού ή σαύρας που να είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο. Ακόμη και το «θανατηφόρο» δάγκωμα του λιακονιού είναι ένας μύθος που ακούγεται ακόμα.

Ορνιθοπανίδα Καταμέτρηση Άρθρων:  9

Η Κρήτη βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών Ηπείρων, έχοντας ως αποτέλεσμα χιλιάδες μεταναστευτικά πουλιά να ξαποσταίνουν στους υδροβιότοπους του νησιού. Ωστόσο, υπάρχουν και μόνιμοι κάτοικοι, με σπουδαιότερους τα αρπακτικά πουλιά τα οποία φωλιάζουν στα βραχώδη βουνά και στα άγρια φαράγγια της Κρήτης. Μάλιστα, είναι χαρακτηριστικό ότι στα Αστερούσια Όρη υπάρχει ο μεγαλύτερος νησιωτικός πληθυσμός αρπακτικών πουλιών σε όλη την Ευρώπη, ενώ έχουν παρατηρηθεί περισσότερα από 412 είδη πουλιών (είτε περαστικά, είτε μόνιμα). Μάλιστα η παρατήρηση πουλιών στην Κρήτη είναι μια από τις πιο συνηθισμένες δραστηριότητες στο νησί. Επίσης, λόγω του μεγάλου αριθμού πτηνών, θα ήταν άστοχο να παρουσιάσουμε ένα-ένα όλα τα πουλιά, εκτός από τα σημαντικότερα. 

Χλωρίδα Καταμέτρηση Άρθρων:  25

Η Κρήτη χαρακτηρίζεται από μια εξαιρετική ποικιλομορφία ζωντανών οργανισμών. Αν και απομονωμένη, συγκεντρώνει έναν πολύ μεγάλο αριθμό ειδών χλωρίδας. Η καλύτερη περίοδος για να τη γνωρίσει κάποιος, είναι στο απόγειό της, την άνοιξη.

Στην Κρήτη έχουν ως τώρα καταγραφεί περίπου 1700 είδη φυτών, με πολλά από αυτά να είναι ενδημικά. Σε κάποιες απομονωμένες περιοχές του νησιού, όπως τα Λευκά Όρη και κάποιες νησίδες, ζουν πολλά στενοενδημικά είδη και υποείδη φυτών, δηλαδή φυτά που εντοπίζονται μόνο στη συγκεκριμένη περιοχή. Κάθε χρόνο, τα σπάνια είδη φυτών «προσκαλούν» βοτανολόγους από όλες τις γωνιές του πλανήτη, για να τα μελετήσουν. Ανάμεσά τους εντυπωσιάζουν οι ενδημικές ορχιδέες, ενώ εξαιρετικά τοπία με διάφορα ενδημικά είδη τουλίπας δημιουργούνται στα Λευκά Όρη, στη Δίκτη, στη χερσόνησο της Γραμβούσας και στο μικρό βοτανικό παράδεισο του Γιους Κάμπου στο Ρέθυμνο.

Επίσης, η Κρήτη φημίζεται για τα αρωματικά φυτά και βότανα που φυτρώνουν παντού στα βουνά, τις καλλιεργούμενες εκτάσεις και τις παραθαλάσσιες περιοχές. Αρκετά από αυτά είναι ενδημικά και είναι γνωστά από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες.

Ενδεικτικό στοιχείο για την ποικιλία των ειδών που διαθέτει είναι ότι η χλωρίδα της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία είναι 40 φορές μεγαλύτερη σε έκταση από την Κρήτη, περιέχει σχεδόν τον ίδιο αριθμό ειδών.

Μνημειακά Δέντρα Καταμέτρηση Άρθρων:  13

Κάποια δέντρα της Κρήτης, λόγω του μεγέθους τους ή κάποιου θρύλου που τα συνοδεύει έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία της φύσης. Από τα πιο γνωστά είναι ο αειθαλής πλάτανος της Αρχαίας Γόρτυνας, κάτω από τον οποίο λέγεται ότι συνευρέθηκε ο Δίας με την Ευρώπη, γεγονός που οδήγησε στη γέννηση του Μίνωα.

Πολλά από τα μνημειακά δέντρα είναι επίσημα αναγνωρισμένα ως διατηρητέα μνημεία της Φύσης από το Ελληνικό κράτος, όπως ο υπερμεγέθης κράταιγος στην Αρχαία Ζώμινθο. Μερικά δέντρα έχουν συσχετιστεί με τους αγώνες των Κρητικών για ελευθερία, όπως ο τεράστιος δρυς του Μανταλένη στις Κορφές, ο πλάτανος των Πέντε Παρθένων στην αρχαία Λάππα και ο πρίνος του Ισμαήλ στη Μαθιά . Μνημειακά αιωνόβια πλατάνια συναντάει κάνεις στο Κράσι, στο Βλάτος και μέσα στις μονές του Αγίου Γεωργίου Γοργολαΐνη, του Αγίου Ιωάννη στο Γκιώνα και των Αγίων Πατέρων στον Αζωγυρέ

Χάρτης

Μνημειακά Ελαιόδεντρα Καταμέτρηση Άρθρων:  18

Στην Κρήτη υπάρχουν πολλά αιωνόβια ελαιόδεντρα που έχουν ανακηρυχτεί ως μνημειακά από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων της Κρήτης (Σ.Ε.ΔΗ.Κ.). Οι αρχαιότερες ελιές στον κόσμο είναι του Αζοριά στο Καβούσι Ιεράπετρας και των Άνω Βουβών στα Χανιά, από τις οποίες στεφανώθηκαν η νικήτρια και ο νικητής του Μαραθωνίου στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004, αντίστοιχα. Στο Ανισαράκι, δίπλα στην Κάνδανο, υπάρχει ολόκληρο πάρκο με μνημειακά ελαιόδεντρα, όπως και στα Παλαιά Ρούματα, στην Αρχαία Ελεύθερνα, στη Γέννα, στη Λάστρο, στον Πανασό και αλλού.

Χάρτης

Ιερά Δέντρα Καταμέτρηση Άρθρων:  5

Στη λατρεία των Μινωιτών, η ελιά είχε πάντα εξέχοντα ρόλο καθώς αναγεννιέται διαρκώς και δεν πεθαίνει σχεδόν ποτέ, ακόμη κι αν κοπεί. Έτσι μπορούσε εύκολα να συμβολίσει την διαιώνιση της ζωής μέσα από το θάνατο, όπως η φύση η ίδια. Στην Ελληνική αρχαιότητα υπήρχε η συνήθεια να αναρτούν αναθήματα σε αγριελιές και άλλα δέντρα για να αποτρέψουν τη βασκανία και το κακό. Παρόλο που όλα αυτά φαίνονται πολύ μακρινά, είναι πολύ εντυπωσιακό ότι ακόμη και σήμερα υπάρχουν έθιμα στην Κρήτη που έχουν τις ρίζες τους στις δενδρολατρικές δοξασίες της αρχαιότητας.

Τουλίπες Καταμέτρηση Άρθρων:  4

Εντυπωσιακές είναι οι τουλίπες της Κρήτης (η Tulipa cretica σε όλη την Κρήτη, η κόκκινη Tulipa doerfleri στο οροπέδιο Γιους Κάμπος, η Tulipa goulimyi στα Χανιά, η Tulipa saxatilis (υποείδος bakeri) στο Οροπέδιο του Ομαλού, η Tulipa saxatilis στα βουνά), παρόλο που δεν είναι καθόλου γνωστές ότι υπάρχουν.

Γεωλογικοί Σχηματισμοί Καταμέτρηση Άρθρων:  43

Η Κρήτη είναι γεμάτη από καρστικές μορφές και γεωλογικούς σχηματισμούς. Αυτή εδώ η κατηγορία φιλοξενεί μερικά από τα μέρη που παρουσιάζουν έντονο γεωλογικό ενδιαφέρον και αξίζει να τα γνωρίσουμε καλύτερα.

Καταρράκτες Καταμέτρηση Άρθρων:  29

Στο έντονο ανάγλυφο της Κρήτης, τα ποτάμια, κατά την πορεία τους μέσα στα φαράγγια, συναντούν μεγάλα ρήγματα και απόκρημνες καταβάσεις, δημιουργώντας εκατοντάδες μικρούς και μεγάλους καταρράκτες. Ακόμη και οι ντόπιοι αγνοούν την ύπαρξη μεγάλου αριθμού καταρρακτών, καθώς οι περισσότεροι είναι αθέατοι και βρίσκονται μέσα στα απροσπέλαστα φαράγγια του νησιού. Η συντριπτική τους πλειοψηφία έχει νερό από τους πρώτους μήνες του χρόνου έως τα τέλη της άνοιξης.

Οι πιο γνωστοί προσβάσιμοι καταρράκτες με νερό όλο το χρόνο είναι του Κουρταλιώτη, του Ρίχτη κοντά στη Σητεία και του Μυλωνά κοντά στην Ιεράπετρα. Εντυπωσιακοί καταρράκτες σχηματίζονται το χειμώνα στο μεγάλο ρήγμα των Αστερουσίων, με τους πιο γνωστούς να είναι ο Λιχνιστής στο Μαριδάκι και ο επιβλητικός καταρράκτης του Αμπά στους Παρανύμφους. Μεγάλος αριθμός χειμερινών καταρρακτών συναντάται και στο όρος Κέδρος, με πιο γνωστούς τη Σεληνάρα, τη Γρε Δάφνη και της Ρεχτάρας του Διγενή.

Η ύπαρξη καταρρακτών μέσα στα φαράγγια της Κρήτης καθιστά τη διάσχισή τους δυνατή μόνο με τεχνικό εξοπλισμό και κατάλληλη εκπαίδευση σε τεχνικές canyoning, που μπορούν να προσφέρουν ειδικευμένες επιχειρήσεις του νησιού. Τα πιο γνωστά τεχνικά φαράγγια της Κρήτης είναι το επιβλητικό σχίσμα του Χα, του Τσούτσουρα, του Καλαμίου και το φαράγγι της Άρβης, που στην πορεία μετατρέπεται σε υπόγειο ποτάμι, ενώ υπάρχουν δεκάδες άλλες επιλογές ακόμη.

Μέσα στο επιβλητικό φαράγγι του Χα χύνεται το παραφάραγγο Μάστορας με μια εντυπωσιακή κατάβαση 215μ., η οποία αποτελεί από τους υψηλότερους κατακόρυφους καταρράκτες στην Ελλάδα.

Το περισσότερο υλικό προέρχεται από τις αναρτήσεις του Χριστόφορου Χειλαδάκη στη σελίδα Άγνωστη Κρήτη 

Φυσικά Πάρκα της Κρήτης Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Τα τρία φυσικά πάρκα και γεωπάρκα της Κρήτης αναδεικνύουν μια μεγάλη περιοχή με διαφορετικά φυσικά τοπία. έτοιμη για να την εξερευνήσετε με τα πόδια, σκάφος ή αυτοκίνητο.

Αφιερώστε χρόνο στα φυσικά πάρκα της Κρήτης και αμέσως θα αρχίσετε να καταλαβαίνετε την ψυχή αυτού του τόπου. Τα μέρη αυτά είναι πολύτιμα για τη διαφύλαξη της φυσικής κληρονομιάς μας, τα δάση, την άγρια φύση και τα τοπία, σχεδόν όπως τα παραλάβαμε από τους προγόνους μας.

Φάροι Καταμέτρηση Άρθρων:  13

Οι φάροι αποτελούν σύγχρονα μνημεία που αναδεικνύουν τη θέση που κατείχε ανέκαθεν η Ελλάδα στην παγκόσμια ναυτική ιστορία. Στις ακτές της Κρήτης υπάρχουν μερικά αριστουργήματα φαρικής αρχιτεκτονικής, που δυστυχώς αργοσβήνουν παρατημένα στη φθορά της αλμύρας και στην απουσία της πολιτείας.

Σημαντικότερα φαρικά μνημεία του νησιού είναι ο φάρος του Αφορεσμένου (Αγίου Ιωάννη), της Γαύδου, στο Ελαφονήσι, στο Ακρωτήριο Δράπανο, στο Κάβο Σίδερο αλλά και στα Ενετικά λιμάνια των Χανίων και του Ρεθύμνου.

Χάρτης

Παρελθόν Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Μυθολογία Καταμέτρηση Άρθρων:  8

Η ιστορία της Κρήτης είναι αιωνόβια και θα πρέπει να ανάγεται στους πρώτους μύθους και θρύλους. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Δίας, ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων, γεννήθηκε στην Κρήτη, όπου αργότερα μυστικά ζευγάρωσε με την όμορφη νύμφη Ευρώπη, η οποία έδωσε το όνομά της στην ήπειρό μας. Ήταν εδώ που για πρώτη φορά ο πολυμήχανος τεχνίτης Δαίδαλος, ο κατασκευαστής του διάσημου Λαβύρινθου, αγνόησε το νόμο της βαρύτητας και πέταξε μακριά με το γιο του Ίκαρο.

Η Κρητική μυθολογία έχει μια μοναδική ομορφιά, αισθητικού πλούτου, η οποία την έχει κάνει αγαπημένη σε όλο τον κόσμο. Η Κρητική μυθολογία βρίσκεται βαθιά στις ρίζες των αρχαιολογικών θησαυρών που μπορείτε να θαυμάσετε στα πολλά μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους του νησιού. Οι μύθοι είναι στενά συνδεδεμένοι με την πραγματική ιστορία του νησιού.

Ιστορία της Κρήτης Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Η ευνοϊκή θέση της «Κρήσσας Γης» στο σταυροδρόμι των αρχαίων πολιτισμών της Μεσογείου αποτέλεσε τον κύριο λόγο της συνεχούς διεκδίκησης του νησιού από διαφορετικούς πολιτισμούς στα βάθη των αιώνων.

Η Κρήτη κατάφερε να κρατήσει το μοναδικό και ισχυρό χαρακτήρα της ως σήμερα. Η θρησκεία, η ένδοξη ιστορία της αρχαιότητας και η άγρια Κρητική φύση διαμόρφωσαν την προσωπικότητα των Κρητικών, που κράτησε την ψυχή τους ελληνική μετά από αιώνες σκλαβιάς. Αρχικά, σε αυτόν τον ιδιαίτερο χώρο τοποθετήθηκε η γέννηση του Ξένιου Δία, του ηγεμόνα των θεών, των ανθρώπων και της φιλοξενίας. Ακόμη και σήμερα η φιλοξενία των Κρητικών είναι περισσότερο από μια τελετουργία. Στον τόπο όπου άνθισε ο πρώτος λαμπρός ευρωπαϊκός πολιτισμός, ο Μινωικός, το παρελθόν αναμειγνύεται με το παρόν. Εκτός από τους διάσπαρτους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία του πνευματικού πλούτου, ο επισκέπτης έχει την δυνατότητα δει τα σπάνια και ανεκτίμητα ευρήματα της αρχαιολογικής σκαπάνης στα διάφορα μουσεία και συλλογές του νησιού.

Αρχικά εδώ αναπτύχθηκε ο πρώτος Ευρωπαϊκός Πολιτισμός, ο Μινωικός, μεταξύ 2800 π.Χ. και 1400 π.Χ.. Ακόμη και σήμερα τα ανάκτορα της Κνωσού, της Φαιστού, των Μαλίων και της Ζάκρου αντανακλούν την λαμπρότητα του μινωικού πολιτισμού μέσα από τα αριστουργήματα της αρχιτεκτονικής, της αγγειοπλαστικής, της αργυροχρυσοχοΐας και της ζωγραφικής. Ο ισχυρότερος στόλος στον τότε γνωστό κόσμο, όπως αποδεικνύουν τα διάφορα ευρήματα σε όλη την Μεσόγειο, έφερε πλούτο στην Κρήτη από το εμπόριο του πασίγνωστου Κρητικού κυπαρισσιού και των γεωργικών προϊόντων της. Αυτή η λαμπρή πορεία διεκόπη το 1400 π.Χ., όταν οι Αχαιοί και οι Δωριείς έκαναν την παρουσία τους στο νησί, ιδρύοντας νέες πόλεις (π.χ. Λατώ, Πολυρήνεια) και έδωσαν τη σκυτάλη στην άνθιση του Κλασικού Ελληνισμού.

Μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Ρωμαίους, η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στην Γόρτυνα, η οποία έγινε μετέπειτα πρωτεύουσα των ρωμαϊκών επαρχιών της Κρήτης και της Κυρηναίας. Στο ταξίδι του προς τη Ρώμη, ο Άγιος Παύλος σταμάτησε στην Κρήτη και διακήρυξε τον Χριστιανισμό, ξεκινώντας μια αιωνόβια ασκητική παράδοση στα πιο απόμερα μέρη. Το νησί έγινε ένα σπουδαίο χριστιανικό κέντρο όπως αποτυπώνεται στα εκατοντάδες θρησκευτικά μνημεία που είναι διάσπαρτα παντού.

Το 824 μ.Χ. η Κρήτη είχε καταληφθεί από τους Άραβες, που έκαναν το Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο) τη βάση τους για τις πειρατικές επιθέσεις τους στη Μεσόγειο Θάλασσα. Μετά από πολλές αποτυχημένες προσπάθειες, οι Βυζαντινοί κατάφεραν να την απελευθερώσουν το 961 με αρχηγό τον μετέπειτα αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά, δίνοντας νέα πνοή στην χριστιανική της παράδοση.

Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους το 1204, νέοι κυβερνήτες της Κρήτης έγιναν οι Ενετοί μέχρι το 1669. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η Κρήτη γνώρισε μια εξαιρετική οικονομική και πνευματική ευημερία. Οι μεγάλες πόλεις ανακατασκευάστηκαν, στολίστηκαν με εξαιρετικά μνημεία και οχυρώθηκαν με τεράστια τείχη. Παράλληλα, οι τέχνες έφτασαν στο απόγειο τους με σπουδαίες προσωπικότητες από το χώρο της Αγιογραφίας, όπως ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (El Greco) και ο Μιχαήλ Δαμασκηνός. Επίσης, η λογοτεχνία, η μουσική και το θέατρο γνώρισαν σημαντική άνθιση και παρήγαγαν πραγματικά αριστουργήματα, όπως είναι ο Ερωτόκριτος και η Ερωφίλη. Όλα αυτά διακόπηκαν βίαια το 1669, όταν το Ηράκλειο, το τελευταίο οχυρό στην Κρήτη, παραδόθηκε μετά από πολυετή τουρκική πολιορκία στον Οθωμανικό ζυγό. Συνεχόμενες αιματοβαμμένες επαναστάσεις και μάχες οδήγησαν στην αυτονομία της Κρήτης το 1897.

Το 1913 η Κρήτη εντάχθηκε πανηγυρικά στην υπόλοιπη Ελλάδα, τιμώντας το όνειρο όλων των Κρητών για την πολυπόθητη Ένωση. Ήδη από την Ένωση της Κρήτης ξεχώρισε η πολιτική προσωπικότητα του Ελευθέριου Βενιζέλου, που θα γινόταν αργότερα ο σπουδαιότερος ηγέτης που κυβέρνησε ποτέ την Ελλάδα. Οι μάχες όμως των Κρητικών δεν τελείωσαν εδώ, αφού έμελε η ατσάλινη Κρητική ψυχή να δοκιμαστεί ξανά στη Μάχη της Κρήτης το 1941 και να εξυψωθεί μέσα στις στάχτες των δεκάδων καμένων χωριών από τους Γερμανούς. Χιλιάδες Κρητικοί εκτελέστηκαν με το άφοβο βλέμμα τους απέναντι στην κάννη του γερμανού κατακτητή, βοηθώντας στο γύρισμα της πλάστιγγας υπέρ των Συμμάχων.

Η Μινωϊκή Εποχή (3000 πΧ - 1200 πΧ) Καταμέτρηση Άρθρων:  64

Η Κρήτη ήταν η γενέτειρα του πρώτου Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, του Μινωικού, που ήκμασε μεταξύ 3000 π.Χ. και 1200 π.Χ. κυρίως στην Κεντρική και Ανατολική Κρήτη. Ακόμη και σήμερα, τα επιβλητικά ανάκτορα της Κνωσού, της Φαιστού, των Μαλίων, της Ζάκρου, της Τυλίσου, των Αρχανών, του Μοναστηρακίου, του Γαλατά, της Κυδωνίας και οι πολυτελείς επαύλεις στην Αγία Τριάδα, στη Ζώμινθο, στην Αμνισό, στο Μακρύγιαλο, στο Βαθύπετρο, στο Νεροκούρο αντανακλούν τη λαμπρότητα του μινωικού πολιτισμού μέσα από τα αριστουργήματα της αρχιτεκτονικής, της αγγειοπλαστικής, της αργυροχρυσοχοΐας και της ζωγραφικής.

Ο μινωικός στόλος, ο ισχυρότερος στόλος στον τότε γνωστό κόσμο, όπως αποδεικνύουν τα διάφορα ευρήματα σε όλη τη Μεσόγειο, έφερε πλούτο στην Κρήτη από το εμπόριο του πασίγνωστου τότε κρητικού κυπαρισσιού και των αγροτικών προϊόντων. Καράβια κατασκευασμένα σε μεγάλα ναυπηγεία, όπως το ναυπηγείο των Αγίων Θεοδώρων στο Βαθειανό Κάμπο, απέπλεαν φορτωμένα με ξυλεία, μέλι, κρασί, αγγεία και λάδι από τα λιμάνια της Ντίας, του Κατσαμπά, του Κομού, της Ζάκρου, της Ψείρας, του Μόχλους, της Νίρου, του Πετρά προς όλες τις κατευθύνσεις της Μεσογείου και πιθανώς ως και τη Σκανδιναβία.

Οι γυναίκες ήταν ισότιμες με τους άντρες και έπαιρναν μέρος στις θρησκευτικές τελετές, στα αγωνίσματα, στο κυνήγι, στο θέατρο, στο χορό, κλπ. Αριστουργήματα οικοδομικής αρχιτεκτονικής, ζωγραφικής, γλυπτικής και αργυροχρυσοχοΐας εξακολουθούν να εμπνέουν ακόμη και το σύγχρονο πολιτισμό. Μέρος του πολιτισμού ήταν η γραφή της Γραμμικής Α και αργότερα η Γραμμική Β, που κατέγραφε την Ελληνική Γλώσσα. Ακόμη και σήμερα, ο δίσκος της Φαιστού αποτελεί ένα από τα γνωστότερα μυστήρια της αρχαιολογίας, αφού η αποκρυπτογράφηση των σημείων του παραμένει ένας γρίφος.

Η λατρεία της Θεάς Μητέρας κυριαρχούσε στη θρησκευτική παράδοση των Μινωιτών, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν ως χώρους λατρείας πολλά σπήλαια και τις κορυφές των βουνών. Προσκυνητές, από όλα τα μήκη του νησιού, ανέβαιναν στο ιερό βουνό του Γιούχτα για να αποθέσουν τα αφιερώματά τους, τάματα με επιγραφές μινωικές και πήλινα εδώλια, στο ιερό κορυφής ή στο σπήλαιο του Χωστού Νερού. Ιερά κορυφής υπήρχαν και σε άλλες κορυφές, όπως του Βρύσινα, του Πετσοφά, του Τραόσταλου, της Ζου, του Καρφιού. Εξέχουσα θέση στη λατρεία του Δία είχαν τα σπήλαια του Ψυχρού στο όρος Δίκτη και του Ιδαίου Άντρου και των Καμαρών στον Ψηλορείτη.

Χάρτης

Η Σκοτεινή Περίοδος (1200 πΧ - 800 πΧ) Καταμέτρηση Άρθρων:  13

Η ακμή των μεγάλων μινωικών ανακτόρων και των επιβλητικών κατασκευών συντελέστηκε από το 2000 π.Χ. έως το 1400 π.Χ.. Το 1700 π.Χ. οι μινωικές πόλεις ισοπεδώθηκαν από κάποιον αστάθμητο παράγοντα, πιθανώς την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Τα ανάκτορα ξανακτίστηκαν λαμπρότερα, αλλά η καταστροφή των μεγάλων μινωικών κέντρων από τους Μυκηναίους περίπου το 1400 π.Χ. ήταν η απαρχή της παρακμής. Η μινωική κοσμοκρατορία κλονίστηκε ανεπανόρθωτα, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να επανακάμψει και να σβήσει στους επόμενους αιώνες, επιτρέποντας στους Αχαιούς και στους Δωριείς να κατακτήσουν το νησί.

Οι κάτοικοι των παραθαλάσσιων περιοχών, που για πρώτη φορά ένιωσαν την απειλή να κυριεύει το νησί τους, αποσύρθηκαν στις πλέον αφιλόξενες και απόκρημνες κορυφές. Τότε ξεκίνησε η λεγόμενη Σκοτεινή Περίοδος (1200 π.Χ. – 800 π.Χ.), κατά την οποία κτίστηκαν πόλεις στα πιο δύσβατα και φυσικά οχυρωμένα σημεία. Ακόμη και σήμερα δεν έχει εξακριβωθεί τι ανάγκασε τους Μινωίτες να εγκαταλείψουν την εύφορη γη τους και να κτίσουν απόρθητες πόλεις σε ανεμοδαρμένες κορυφές, όπως το επιβλητικό Καρφί, το Φλεκτρό, το Κάστρο Καβουσίου, ο Αζοριάς, ο Βροντάς, η Καστροκεφάλα, το Κυριμιανού, η Φρατιανή Κεφάλα και άλλες.

Χάρτης

Κλασική και Ελληνορωμαϊκή Εποχή (800 πΧ - 395 μΧ) Καταμέτρηση Άρθρων:  46

Κατά τη Σκοτεινή Περίοδο, η διαβίωση σε τόσο δυσπρόσιτες περιοχές ήταν τόσο σκληρή, που σε λίγους αιώνες οι οικισμοί αυτοί ήταν λογικό να παρακμάσουν και να χαθούν. Την ίδια περίοδο, οι Αχαιοί και οι Δωριείς άνοιξαν το δρόμο για την άνθιση του Κλασσικού Ελληνισμού. Εισήχθησαν νέα έθιμα, όπως η χρήση σιδήρου, η καύση των νεκρών και νέοι τρόποι ένδυσης. Η «εκατόπολη» Κρήτη του Ομήρου, άρχισε σιγά σιγά να επανέρχεται στο προσκήνιο, η Κνωσός ισχυροποιείται διοικητικά και αναπτύσσονται νέες εντυπωσιακές πόλεις, όπως η Ιεράπυτνα, η Ίτανος κοντά στο Βάι, η Αξός στην επαρχία Μυλοποτάμου, η Πραισός, η Σίβρυτος, η Δρήρος, η Ριζηνία, ο Τρυπητός, και πολλές άλλες.

Μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Ρωμαίους, το 69 μ.Χ., πρωτεύουσα του νησιού ορίστηκε η Γόρτυνα, η οποία μάλιστα εξελίχτηκε σε πρωτεύουσα των ρωμαϊκών επαρχιών της Κρήτης και της Κυρηναίας. Η πόλη, όπως μπορεί να δει ακόμη και σήμερα ο επισκέπτης, είχε επιβλητικά συγκροτήματα λουτρών, θέατρα, στάδιο, ιππόδρομο, ακρόπολη και ναούς ενώ λιμάνια της ήταν τα Μάταλα, η Λασαία και η Λεβήνα στο Λέντα. Εκτός από τη Γόρτυνα, πολλές άλλες πόλεις γνώρισαν άνθιση, με τις πιο εντυπωσιακές αρχαιολογικές τοποθεσίες να είναι σήμερα η Ελεύθερνα, η καλά οχυρωμένη Πολυρρήνια, η Ιεράπυτνα, η Λύττος, η Έλυρος, η Άπτερα, η Λάππα, η Ολούς, η Λατώ και η Πριανσός.

Με την ίδρυση κρητικών αποικιών στη Σικελία, στη Μασσαλία και στην Κυρήνη τον 7ο αιώνα π.Χ., το εμπόριο άνθισε ξανά και πολλά λιμάνια ξεπέρασαν σε ισχύ τις πόλεις που εξυπηρετούσαν ως επίνεια. Λιμάνια που μετεξελίχθηκαν τότε σε σημαντικές πόλεις ήταν η Φαλάσαρνα, η Λισσός, η Χερρόνησος, η Λατώ προς Καμάρα (σημερινός Άγιος Νικόλαος), η Ίνατος στον Τσούτσουρα και άλλα.

Η Άφιξη του Χριστιανισμού

Στο ταξίδι του προς τη Ρώμη, ο Άγιος Παύλος σταμάτησε στην Κρήτη και διακήρυξε τον Χριστιανισμό, ανάβοντας τη φλόγα μιας αιωνόβιας ασκητικής παράδοσης, σημάδια της οποίας συναντάμε και σήμερα στα ερημητήρια των Αστερουσίων. Περιοχές από όπου σύμφωνα με την παράδοση πέρασε ο Άγιος Παύλος και ο Όσιος Ιωάννης ο Ξένος, μετατράπηκαν γρήγορα σε ζωντανές ασκητικές κοινότητες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ακόμη και σήμερα τα ιερά ερημητήρια των Αστερουσίων και του Ακρωτηρίου Χανίων.

Το νησί έγινε ένα σπουδαίο χριστιανικό κέντρο, όπως αποτυπώνεται στα εκατοντάδες θρησκευτικά μνημεία, που είναι διάσπαρτα παντού. Οι παλαιοί ναοί του Δωδεκάθεου μετατράπηκαν σε μεγαλοπρεπείς βασιλικές και τα ιερά σπήλαια έγιναν εκκλησίες. Λείψανα των παλαιοχριστιανικών βασιλικών, που ακόμη και σήμερα προκαλούν δέος για το μέγεθός τους, συναντά κανείς διάσπαρτα σε όλο το νησί. Εκτός από τη μεγαλειώδη βασιλική του Αγίου Τίτου στη Μητρόπολη, σώζονται ίχνη ανάλογων θρησκευτικών μνημείων στη Χερσόνησο, στο Φραγκοκάστελο, στην Ελούντα, στην Αλμυρίδα, στο Πάνορμο, στα Γουλεδιανά, στη Σούγια, στην Ελεύθερνα και αλλού.

Χάρτης

Βυζαντινή Περίοδος, Αραβοκρατία και Ενετοκρατία (395 μΧ - 1669 μΧ) Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Την ακμάζουσα πορεία της χριστιανικής Κρήτης υπό την προστασία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας διέκοψε βίαια η κατάληψή της από τους Άραβες το 824 μ.Χ.. Οι νέοι κύριοι του νησιού έκαναν το Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο, τη βάση τους για τις πειρατικές επιθέσεις τους στη Μεσόγειο Θάλασσα. Έπειτα από πολλές αποτυχημένες προσπάθειες, οι Βυζαντινοί κατάφεραν να την απελευθερώσουν το 961, με αρχηγό τον μετέπειτα αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά, δίνοντας νέα πνοή στη Βυζαντινή παράδοση της Κρήτης.

Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους το 1204, νέοι κυβερνήτες της Κρήτης έγιναν οι Ενετοί μέχρι το 1669. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Κρήτη γνώρισε μια εξαιρετική οικονομική και πνευματική ευημερία, χωρίς να λείπουν οι εκδηλώσεις επαναστατικών κινημάτων από το ντόπιο πληθυσμό. Οι μεγάλες πόλεις ανακατασκευάστηκαν, στολίστηκαν με εξαιρετικά μνημεία και οχυρώθηκαν με τεράστια τείχη. Παράλληλα, οι τέχνες έφτασαν στο απόγειό τους, με σπουδαίες προσωπικότητες από το χώρο της Αγιογραφίας, όπως ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (El Greco) και ο Μιχαήλ Δαμασκηνός. Επίσης, η λογοτεχνία, η μουσική και το θέατρο γνώρισαν σημαντική άνθιση και παρήγαγαν πραγματικά αριστουργήματα, όπως είναι ο Ερωτόκριτος και η Ερωφίλη. Όλα αυτά διακόπηκαν βίαια το 1669, όταν ο Χάνδακας, το τελευταίο οχυρό στην Κρήτη, παραδόθηκε μετά από πολυετή πολιορκία στον Οθωμανικό ζυγό.

Η νεότερη ιστορία (1898 – σήμερα) Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Ήδη από το 1898, μετά τις μεγάλες σφαγές των Χριστιανών από τους Οθωμανούς στο Ηράκλειο, οι μουσουλμάνοι εγκαταλείπουν το νησί και πλέον οι Έλληνες χριστιανοί διαμένουν στο νησί ελεύθεροι μετά από 2.5 αιώνες. Η περίοδος της Κρητικής Πολιτείας, που ήδη έχει θεσπιστεί από το 1896, οδηγεί πλέον την Κρήτη όλο και πιο κοντά στην Ελλάδα. Την 1η Δεκεμβρίου του 1913, η Κρήτη εντάχθηκε πανηγυρικά στην υπόλοιπη Ελλάδα, εκπληρώνοντας το όνειρο όλων των Κρητικών για την πολυπόθητη Ένωση. Ήδη από την Ένωση της Κρήτης ξεχώρισε η πολιτική προσωπικότητα του Ελευθέριου Βενιζέλου από τα Χανιά, μετέπειτα πρωθυπουργού της Ελλάδας.

Οι μάχες όμως των Κρητικών δεν τελείωσαν εδώ, αφού έμελλε η Κρητική ψυχή να δοκιμαστεί ξανά στη Μάχη της Κρήτης, το 1941, η οποία ήταν μία από την πλέον καθοριστικές του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, λόγω της στρατηγικής θέσης του νησιού στη Μεσόγειο. Η Κρήτη για άλλη μια φορά αναγεννήθηκε μέσα από τις στάχτες της και ακόμη και σήμερα, υπάρχουν διάσπαρτα μνημεία σε κάθε γωνιά του νησιού για να θυμίζουν στον επισκέπτη τα δεινά του πολέμου και την αξία της ειρηνικής συμβίωσης των λαών.

Σε όλες τις γωνιές της Κρήτης μπορεί κανείς να δει τις εγκαταστάσεις των Γερμανών για την υποστήριξη της πολεμικής τους μηχανής. Ερειπωμένα πολυβολεία βρίσκονται στα απόκρημνα ακρωτήρια του Λίθινου, της Σπάθας, του Αφορεσμένου, στο Ακρωτήριο Δράπανο, στον Πλατανιά και σε πολλά άλλα μέρη. Ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφτεί το Συμμαχικό Νεκροταφείο στη Σούδα και το Γερμανικό Νεκροταφείο στο Μάλεμε, στο σημείο που έγινε η Μάχη της Κρήτης.

Πολεμικά Μνημεία Β' Παγκοσμίου Πολέμου Καταμέτρηση Άρθρων:  5

Η Κρήτη είναι διάσπαρτη από στρατιωτικά απομεινάρια της Γερμανικής Κατοχής, όπως πολυβολεία, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, καταφύγια αλλά και τα διάφορα μνημεία πεσόντων που μαρτυρούν το πόσο πολύ υπέφερε ο Κρητικός λαός. Δεκάδες από αυτά τα μνημεία είναι δίπλα μας και σπάνια γνωρίζουμε την ύπαρξή τους, αλλά κυρίως την ιστορία που κρύβουν.

Πολεμικά Καταφύγια Καταμέτρηση Άρθρων:  3

Σε όλη την Κρήτη και σε πάρα πολλά σημεία συναντάμε καταφύγια από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Τα καταφύγια αυτά μικρά ή μεγάλα, σύνθετα σε διαδρόμους και βαθειά ή με μικρό βάθος δημιουργήθηκαν σχεδόν όλα από Κρητικούς τους οποίους αγγάρεψαν οι Γερμανοί και τα έσκαψαν μέσα στην γη για να αποτελέσουν χώρους αποθήκευσης πυρομαχικών και άλλων υλικών, αλλά και χώρους προστασίας από αεροπορικούς βομβαρδισμούς και τοποθέτησης πυροβόλων περιφρούρησης στρατηγικών σημείων του νησιού. Καταφύγια συναντάμε παντού κυριολεκτικά, γεγονός που δείχνει πόσο σημαντικός υπήρξε ο χώρος της Κρήτης για την έκβαση του πολέμου.

Πολυβολεία Καταμέτρηση Άρθρων:  4

Σε πάρα πολλά σημεία της Κρήτης συναντάμε πολυβολεία από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, που κτίστηκαν για να είναι ασφαλείς οι Ιταλοί και οι Γερμανοί που πολεμούσαν στο νησί. Ακόμη και σήμερα σε πάρα πολλά σημεία συναντάμε τις βάσεις από τα μεγάλα κανόνια των κατακτητών, που τους προστάτευσαν από αεροπορικες επιθέσεις σε στρατηγικά σημεία του νησιού. Πολυβολεία συναντάμε σχεδόν παντού, γεγονός που δείχνει πόσο σημαντικός υπήρξε ο χώρος της Κρήτης για το Γ'Ράιχ.

Φρούρια Καταμέτρηση Άρθρων:  39

Κρήτη κατά την αρχαία εποχή δεν απειλήθηκε από εξωτερικούς εχθρούς. Οι πρώτοι εξωτερικοί εχθροί που γνώρισε το νησί ήταν οι Ρωμαίοι. Επομένως, ως τότε, η οχύρωση των πόλεων δεν αφορούσε εξωτερικούς, αλλά εσωτερικούς εχθρούς. Μετά το τέλος της Ρωμαιοκρατίας (67πΧ- 330μΧ) τα πράγματα άλλαξαν ριζικά. Η Κρήτη εντάχθηκε στο Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος, που μετεξελίχθηκε στην Ελληνική Βυζαντινή Αυτοκρατορία, κι αποτέλεσε θέμα, δηλαδή Επαρχία της. Παράλληλα, γύρω από τη Μεσόγειο αναπτύχθηκαν κι άλλοι πολιτισμοί.

Έτσι, η Κρήτη, λόγω της φυσικής και γεωπολιτικής θέσης, απέκτησε ιδιαίτερη σημασία και έγινε «μήλο της έριδος» για τους λαούς της Μεσογείου. Οι λαοί αυτοί λοιπόν, άρχισαν να την εποφθαλμιούν, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας. Κατά την Α’ Βυζαντινή Περίοδο (330-824) τα πράγματα δεν έχουν ακόμη ξεδιαλύνει. Οι κίνδυνοι δεν φαίνονται ακόμη καθαρά. Για το λόγο αυτό, αλλά και λόγω άλλων εσωτερικών και εξωτερικών προβλημάτων της Αυτοκρατορίας, το νησί βρισκόταν στο περιθώριο του βυζαντινού ενδιαφέροντος. Οι πειρατικές επιδρομές άρχισαν να πυκνώνουν και τα παραθαλάσσια μοναστήρια του νησιού οχυρώθηκαν για να προστατευτούν.

Σε αυτές τις συνθήκες δεν άργησε να ξεσπάσει η πρώτη θύελλα στο νησί. Πρώτοι οι Σαρακηνοί πειρατές βρήκαν την Κρήτη σχεδόν ανοχύρωτη και την κατέλαβαν εύκολα. Εγκαταστάθηκαν για 140 χρόνια, ως το 961μΧ, οχυρώνοντας τη σημαντικότερη πόλη της, δηλ. το σημερινό Ηράκλειο. Μετά από συνεχείς αποτυχημένες προσπάθειες, ο Νικηφόρος Φωκάς κατάφερε να απελευθερώσει το νησί από τους πειρατές. Στη συνέχεια κατασκευάστηκαν νέα τείχη από τους Βυζαντινούς, τα οποία κατάφεραν να κρατήσουν τους εισβολείς μακρυά για λίγους αιώνες.

Το 1206, η Κρήτη πέρασε στα χέρια των Γενουατών, οι οποίοι αμέσως έδωσαν ιδιαίτερη σημασία στην οχύρωση του νησιού. Μέσα σε λίγα χρόνια οχύρωσαν 3 κάστρα και 12 φρούρια, αλλά οι Ενετοί πρόλαβαν να καταλάβουν το νησί το 1209. Η Ενετοκρατία στην Κρήτη κράτησε 4.5 αιώνες και βασίστηκε κυρίως στα κολοσιαία οχυρωματικά έργα που κατασκεύασαν σπουδαίοι Μηχανικοί, με σπουδαιότερο το Μεγάλο Κάστρο του Χάνδακα (Ηράκλειο). Όταν οι Τούρκοι κατάφεραν να καταλάβουν το Χάνδακα το 1669, μετά από 22 χρόνια (!), ισχυροποίησαν την παρουσία τους βελτιώνοντας τα Ενετικά Τείχη και κατασκευάζοντας πολλά μικρά φρούρια σε όλη την Κρητική Επικράτεια, τους Κουλέδες. Οι Τούρκοι συντηρούσαν τις οχυρώσεις τους ως το τέλος της παρουσίας τους στο νησί.

Ακόμη και σήμερα, ο επισκέπτης μπορεί να πάρει μια ιδέα για το πως ήταν οχυρωμένες οι μεγάλες πόλεις της Κρήτης, καθώς τα τείχη τους διατηρούνται σε άριστη κατάσταση. Τα εντυπωσιακά κάστρα στα Χανιά, στο Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο και τα απόρθητα φρούρια στα νησιά της Σούδας, της Γραμβούσας και της Σπιναλόγκα, είναι μόνο μερικά δείγματα.

Χάρτης

Κάστρα Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Οι Βυζαντινοί ονόμαζαν κάστρα, τις πόλεις που περιβαλλόταν από τείχη. Με αυτή την έννοια κι εδώ, παρουσιάζουμε τις πόλεις που ήταν οχυρωμένες με τείχη, με σπουδαιότερη το Μεγάλο Κάστρο του Χάνδακα. Άλλες οχυρωμένες πόλεις ήταν τα Χανιά, το Ρέθυμνο, η Σητεία και η Ιεράπετρα.

Κουλέδες Καταμέτρηση Άρθρων:  28

Κατά τη Μεγάλη Κρητική Επανάσταση του 1866-1869, η Οθωμανική Αυτοκρατορία αναγκάστηκε να στέλνει συνεχώς πασάδες στην Κρήτη, αλλά οι πολεμικές επιχειρήσεις απέβαιναν άκαρπες. Ο τελευταίος πασάς που στάλθηκε στο νησί ήταν ο Αυνή Πασάς, ο οποίος αντιλαμβανόμενος την διαρκή αντίσταση των Κρητικών, αποφάσισε να αλλάξει την έως τότε επιχειρησιακή τακτική και να την αναπροσαρμόσει.

Έτσι, τα μέτρα που πήρε ήταν τα εξής:

  • Παρείχε πολιτική προστασία σε όσους δήλωναν υποταγή στους «μουτήδες».
  • Ο τουρκικός στόλος απέκλεισε τα βόρεια παράλια της Κρήτης ώστε να γίνει αδύνατος ο ανεφοδιασμός των επαναστατών από την ελεύθερη Ελλάδα.
  • Επικήρυξε τους πρωταγωνιστές με 500 οθωμανικές λίρες τον καθένας.
  • Μετέφερε στο νησί Κούρδους και Κιρκάσιους εποίκους, για να ενισχύσει τον μουσουλμανικό πληθυσμό.
  • Ανέπτυξε ολόκληρο σύστημα μεγάλων και μικρών πύργων (τους Κουλέδες) σε επίκαιρα σημεία της Κρήτης, ώστε να ελέγχεται στρατιωτικά, πλήρως το νησί.

Συγκεκριμένα η Κρήτη χωρίστηκε σε πέντε νομούς, οι διοικητές των οποίων ανέλαβαν την ανέγερση των κουλέδων. Οι κουλέδες κτίστηκαν σε ψηλούς λόφους, σταυροδρόμια, λιμάνια, περάσματα και οι φρουρές τους είχαν σκοπό την κατασκοπεία των επαναστατών, τον έλεγχο των μετακινούμενων χριστιανών και την επικοινωνία μεταξύ τους (με σαλπίσματα ή φωτιές) σε περιπτώσεις κινδύνου, ώστε να μεταφερθεί το μήνυμα σειριακά στα κεντρικά στρατόπεδα (κισλάδες). Η λειτουργία των Κουλέδων είχε άμεσα και καταστρεπτικά αποτελέσματα για τους Κρητικούς, καθώς απέκοψε την ενδοεπικοινωνία μεταξύ τους.

Οι Κρητικοί αντέδρασαν έντονα στην ανέγερση των πύργων, παρενοχλώντας τους κτίστες, χαλώντας τα κτίσματα τα βράδια ή καταστρέφοντας τα ασβεστοκάμινα, από όπου προμηθεύονταν οι Τούρκοι τον ασβέστη για το κτίσιμο. Παρόλα αυτά, ο Αυνή πασάς κατάφερε να υλοποιήσει το σχέδιο του με Βούλγαρους και Αρμένιους τεχνίτες, οι οποίοι ως τον Αύγουστο του 1868 είχαν κτισει πάνω από 60 κουλέδες, ενώ σε 2 μήνες αυξήθηκαν σε 150. Οι πύργοι αυτοί, σε συνδυασμό με τους προυπάρχοντες, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην καταστολή της επανάστασης.

Όπως αναφέρθηκε, οι Τούρκοι ονόμασαν τους πύργους αυτούς Κουλέδες. Η μόνη διαφορά με τους υπόλοιπους πύργους του νησιού, ήταν ότι είχαν κτιστεί από το κράτος, κι όχι από ιδιώτες άρχοντες και φεουδάρχες (κυρίως Ενετούς). Οι Κρητικοί, προσπαθώντας να απελευθερωθούν, κατέστρεψαν πολλές φορές Κουλέδες, πολλοί από τους οποίους δεν υπάρχουν σήμερα. Ωστόσο, σε δεκάδες περιοχές της Κρήτης υπάρχουν σχετικά τοπωνύμια (πύργος ή κούλες), που μαρτυράει την ύπαρξη πύργων παλαιότερα. Λόγω του μεγάλου όγκου των πύργων, εδώ δεν θα ασχοληθούμε με όλους, αλλά με μερικούς που υπάρχουν ακόμη.

Χάρτης

Οι Κουλέδες του Φόδελε Καταμέτρηση Άρθρων:  3

Η περιφέρεια του χωριού Φόδελε είναι γεμάτη από Κουλέδες (κουλές = φρούριο στα Τουρκικά), έχει δε τους περισσότερους από κάθε άλλο χωριό της Κρήτης, πράγμα που δηλώνει την στρατηγική θέση της περιοχής. Το πέρασμα του Φόδελε, οι Τούρκοι ήθελαν να το ελέγχουν απόλυτα και συγχρόνως να επιτηρούν τον όρμο του (σημερινή παραλία Φόδελε), όπου συχνά προσορμίζονταν ελληνικά πλοία για την υποστήριξη των επαναστατών.

Πύργοι και Επαύλεις Καταμέτρηση Άρθρων:  54

Η ανέγερση πύργων αποτέλεσε ένα από τα οχυρωματικά μέτρα που έλαβαν οι εκάστοτε κατακτητές της Κρήτης (κυρίως Ενετοί και Τούρκοι) για να ισχυροποιήσουν την επικυριαρχία τους στο νησί και να προστατευτούν από τα συνεχή επαναστατικά κινήματα των Κρητικών. Πύργους έκτισαν κι οι Βυζαντινοί την περίοδο 961-1204μΧ, για να προστατεύσουν το θέμα (επαρχία) τους από τις ληστρικές επιδρομές των πειρατών.

Ο Πύργος ήταν ένα ψηλό οικοδόμημα θεμελιωμένο πάνω σε ισχυρή βάση, που χρησιμοποιούνταν κυρίως για αμυντικούς σκοπούς. Το σχήμα του ήταν κυκλικό, ημικυκλικό, τετραγωνικό ή πολυγωνικό. Πύργοι κτίζονταν πολλές φορές στην εξωτερική πλευρά των τειχών ενός κάστρου, κοντά στις πύλες του και στις γωνίες των φρουρίων.

Εδώ θα ασχοληθούμε κυρίως με τους μεμονωμένους πύργους που είχαν κατασκευαστεί στο εσωτερικό του νησιού και στόχευαν στην επιβολή των κατακτητών πάνω στον Κρητικό λαό, αλλά και με λίγους πύργους που ήταν κτισμένοι στις ακτές που είχαν σκοπό την εποπτεία της θάλασσας και να προειδοποιούν τους κατοίκους για εξωτερικούς εχθρούς. Αυτοί οι παραθαλάσσιοι πύργοι λέγονταν προειδοποιητικοί (torrete di aviso). Οι Ενετοί το 1573 σχεδίαζαν να κτίσουν πολλούς πύργους torrete di aviso σε όλες τις ακρογιαλιές, σε αποστάσεις που θα είχαν οπτική επαφή. Οι πύργοι αυτοί ήταν πολυώροφοι και οδηγούσαν από όροφο σε όροφο με κινητές ξύλινες σκάλες.

Ενώ τα κάστρα, φρούρια και καστέλια αποτελούσαν δημόσια κτίρια και ανεγείρονταν με δημόσια δαπάνη και με τις αγγαρείες του ντόπιου πληθυσμού, οι πύργοι ήταν κτίρια μικρότερα που κτίζονταν κυρίως από μεμονωμένα άτομα ή οικογένειες φεουδαρχών με αγγαρείες ή με δικά τους έξοδα. Ήταν δηλαδή ιδιόκτητοι και μεταβιβάζονταν στους απογόνους τους. Γι’ αυτό σε εμφανές μέρος, συνήθως πάνω από το ανώθυρο της κεντρικής εισόδου, έφεραν το οικόσημο της οικογένειας που αποτελούσε και την ταυτότητα του πύργου. Έτσι, αρχικά η συστηματική ανέγερση πύργων έγινε από τους ενετούς φεουδάρχες και ύστερα από τους Τούρκους Μαλικιαναγάδες.

Επίσης, στο παρόν εδάφιο θα αναφερθούμε σε κτίρια τα οποία δεν έχουν τα χαρακτηριστικά των αμυντικών πύργων, αλλά ήταν οι πολυτελείς επαύλεις που διέμεναν οι άρχοντες των χωριών. Οι πύργοι, όπως έχει επικρατήσει να λέγονται, είχαν διαμορφωθεί κατάλληλα ώστε να καλύπτουν τις οικιστικές ανάγκες των φεουδαρχών, αλλά παράλληλα προσέφεραν και διάφορες διοικητικές και στρατιωτικές υπηρεσίες. Ήταν γνωστές ως επαύλεις, κονάκια, σεράγια, που έπαιζαν κι αυτά το ρόλο του πύργου.

Σύμφωνα με ιστορικά έγγραφα ο αριθμός των πύργων ανά επαρχία ήταν: Επαρχία Σητείας 22, Μεραμπέλου 16, Ιεράπετρας 15, Πεδιάδας 24, Ρίζου 4, Καιρουργίου 9, Πυργιώτισσας 7. Αυτός ο αριθμός εκτοξεύθηκε μετά το 1869, όταν οι Τούρκοι έκτισαν πάρα πολλούς δημόσιους πύργους σε όλη την Κρήτη (κουλέδες). Οι περισσότεροι από τους πύργους δεν υπάρχουν πλέον, καθώς καταστράφηκαν από την μανία των επαναστατημένων Κρητικών.

Χάρτης

Μουσεία και Συλλογές Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Ο πλούτος του νησιού σε αρχαιολογικούς θησαυρούς, αναδεικνύεται μέσα από τα αρχαιολογικά μουσεία του και τις δεκάδες αρχαιολογικές συλλογές που φιλοξενούνται σ’ αυτά. Τα πολυάριθμα ιστορικά μουσεία προσφέρουν μια σύνθετη εικόνα της ιστορίας και της τέχνης της Κρήτης από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους ως τον 20ο αιώνα. Αξιόλογες είναι και οι συλλογές πολεμικού και αρχειακού υλικού, που έχουν σκοπό τη διατήρηση της μνήμης για τον αντιστασιακό αγώνα των Κρητικών, από την Οθωμανική Εποχή ως και την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μουσεία και συλλογές που αναδεικνύουν τη ζωή και το έργο μεγάλων Κρητών συγγραφέων, καλλιτεχνών και πολιτικών βρίσκονται σε όλη την Κρήτη. Τα περισσότερα όμως μουσεία στην Κρήτη είναι αφιερωμένα στη ζωή των Κρητικών του προηγούμενου αιώνα, εκθέτοντας κυρίως αντικείμενα από την αγροτική παράδοση. 

  Χάρτης

Αρχαιολογικά Μουσεία Καταμέτρηση Άρθρων:  12

Ο πλούτος του νησιού σε αρχαιολογικούς θησαυρούς, αναδεικνύεται μέσα από τα μουσεία του και τις δεκάδες αρχαιολογικές συλλογές που φιλοξενούνται σ’ αυτά. Στις αίθουσες του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου φιλοξενούνται τα πιο αξιόλογα ευρήματα του Μινωικού πολιτισμού. Ευρήματα από τη Νεολιθική ως και τη Ρωμαϊκή Εποχή, σε τοπικό επίπεδο, μπορεί να θαυμάσει κανείς στα αρχαιολογικά μουσεία Ελεύθερνας, Χανίων, Ρεθύμνου, Σητείας, Κισάμου και Αρχανών, ενώ τα επόμενα χρόνια αναμένεται να λειτουργήσει το νέο μουσείο Μεσαράς και το υπό συντήρηση σήμερα μουσείο του Αγίου Νικολάου. Σημαντικές αρχαιολογικές συλλογές λειτουργούν στην Ιεράπετρα και στο Γάζι Ηρακλείου.

Χάρτης

Ιστορικά Μουσεία Καταμέτρηση Άρθρων:  25

Το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης προσφέρει μια σύνθετη εικόνα της ιστορίας και της τέχνης της Κρήτης από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους ως τον 20ο αιώνα, ενώ οι περιοδικές του εκθέσεις κινούνται από τη Βυζαντινή ως τη σύγχρονη τέχνη, την ανάδειξη κορυφαίων λογοτεχνικών μορφών της Ελλάδας και την παρουσίαση μεγάλων ιστορικών γεγονότων. Ο επισκέπτης που επιθυμεί να γνωρίσει εις βάθος την κρητική ιστορία, μπορεί να επισκεφθεί το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης στα Χανιά με 170 αρχειακές συλλογές. Στα Χανιά στεγάζεται και το δεύτερο σημαντικότερο Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδας, που έχει σκοπό τη διαφύλαξη της μεγάλης ναυτικής παράδοσης της Κρήτης. Σπουδαία είναι και τα Βυζαντινά Μουσεία Ηρακλείου, Χανίων και Ρεθύμνου.

Αξιόλογες είναι και οι συλλογές πολεμικού και αρχειακού υλικού, που έχουν σκοπό τη διατήρηση της μνήμης για τον αντιστασιακό αγώνα των Κρητικών, από την Οθωμανική Εποχή ως και την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι σπουδαιότερες από αυτές είναι το Στρατιωτικό Μουσείο Ρεθύμνου στο Χρωμοναστήρι, το Ιστορικό Μουσείο Βοριζίων, το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Θερίσου, το μουσείο Μπαντουβά στο Ηράκλειο, το μουσείο Κεραμειών, του Αναγνώστη Σκαλίδη στα Περβόλια Κισσάμου και τα Πολεμικά μουσεία Ασκύφου και Αργυράκη. Εξίσου σημαντική είναι και η ανάδειξη ιστορικών σημείων ως μουσειακών τόπων μνήμης, ανάμεσά τους οι Γερμανικές Στοές στον Πλατανιά και η Στοά Μακάσι στα Τείχη του Ηρακλείου που λειτουργούσε ως χώρος κράτησης ομήρων και συλληφθέντων.

Χάρτης

Φυσική Ιστορία - Επιστήμες Καταμέτρηση Άρθρων:  14

Η οικολογική και περιβαλλοντική αξία της Κρήτης αποτελεί αντικείμενο για πολλούς φορείς του νησιού. Κάθε χρόνο, πολλοί σύλλογοι και οργανώσεις διοργανώνουν δράσεις που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος και την ενημέρωση του κοινού. Προστασία θαλάσσιων χελωνών, καθαρισμός υδροβιοτόπων, παρατήρηση πουλιών, απελευθέρωση αρπακτικών πτηνών, διοργάνωση εκθέσεων και σεμιναρίων είναι μερικές από τις πιο συνηθισμένες δράσεις στο νησί, που έχουν σκοπό να ευαισθητοποιήσουν τον κόσμο και να του γνωρίσουν το περιβάλλον του.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης εκπονεί σημαντικές δράσεις και μελέτες σχετικές με τη φυσική ιστορία και τη βιοποικιλότητα του νησιού, ενώ παράλληλα προσφέρει στους επισκέπτες μια μοναδική εμπειρία μέσω μιας πλούσιας έκθεσης. Το ενυδρείο «Θαλασσόκοσμος» του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών αποτελεί εξαιρετικό μέσο γνωριμίας με τη θαλάσσια ζωή. Στα 1.700.000 λίτρα θαλασσινού νερού, φιλοξενεί περίπου 200 είδη της Μεσογείου, από το μεγάλο θηρευτή καρχαρία, μέχρι τους μικρούς ιππόκαμπους. Μέσα από συνεχείς εκπαιδευτικές δράσεις, παιδιά και μεγάλοι έρχονται κοντά στο μαγικό κόσμο του βυθού. Είναι το μεγαλύτερο στην Ελλάδα κι ένα από τα σημαντικότερα στη Μεσόγειο. Σπουδαίες προσπάθειες έχουν γίνει και προς την κατεύθυνση ενημέρωσης του κοινού για τις τοπικές κοινωνίες. Στο οροπέδιο του Ομαλού λειτουργεί Κέντρο Πληροφόρησης για τον Εθνικό Δρυμό των Λευκών Ορέων και μέσα στο Φαράγγι της Σαμαριάς υπάρχουν δύο εκθέσεις που αναδεικνύουν τη αλληλεπίδραση του ανθρώπου με την τοπική φύση.

Λαογραφικά Μουσεία Καταμέτρηση Άρθρων:  41

Ο επισκέπτης της Κρήτης σήμερα μπορεί να έρθει σε επαφή με τα ήθη και τα έθιμα της Κρήτης, μέσω ενός μεγάλου αριθμού μουσείων και συλλογών, που έχουν σκοπό την ανάδειξη της λαογραφικής και εθνολογικής παράδοσης στο νησί. Σπουδαίες συλλογές σχετικές με τις παραδοσιακές αγροτικές ασχολίες στην ύπαιθρο, την κτηνοτροφία, τα έθιμα του γάμου, της βάφτισης, της γέννησης, της λαϊκής αρχιτεκτονικής, της ενδυμασίας και τον εξοπλισμό παραδοσιακών Κρητικών σπιτιών ταξιδεύουν τον επισκέπτη σε αλλοτινές εποχές.

Εξαιρετικές συλλογές συναντάμε στα λαογραφικά μουσεία του Λυχνοστάτη στη Χερσόνησο, των Χανίων, στο Εθνολογικό μουσείο των Βώρων, του Αρόλιθου στην Τύλισο, του Ρεθύμνου, του Αγίου Νικολάου, της Σητείας, του Θερίσου, του Γαβαλοχωρίου, του Πισκοπιανού, του Σωματά, του Ινίου, των Ασιτών, του Χανδρά,, του Παλαίκαστρου, του Βραχασίου, της Γαύδου , των Πεύκων, του Χαμεζίου, του Μοχού, του Σπηλίου και άλλα. Εξίσου σημαντικές είναι οι εκθέσεις χώρων που έχουν σχέση με την ελιά, όπως το Μουσείο Ελιάς Βουβών.

Εξειδικευμένες συλλογές σχετικά με την εθνολογική μελέτη της Κρήτης συναντάμε στο Μουσείο Ακριτών της Ευρώπης στην Παλαιόχωρα, ενώ συλλογές για τη ναυτική και την αλιευτική παράδοση υπάρχουν στο Ναυτικό Μουσείο Κρήτης και στο Μουσείο Αλιείας στο Κολυμβάρι. Άλλα αξιόλογα εξειδικευμένα μουσεία είναι το Μουσείο Σχολικής Ζωής στο Νεροκούρο, το Μουσείο Μουσικών Οργάνων στο Χουδέτσι και το Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων στα Ζωνιανά.

Show Map

Χώροι Τεχνών και Πολιτισμού Καταμέτρηση Άρθρων:  16

Ο επισκέπτης του νησιού μπορεί να ξεναγηθεί σε σπουδαίες καλλιτεχνικές εκθέσεις και συλλογές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Περιοδικές εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας και άλλων μορφών τέχνης πραγματοποιούνται συχνά στις μεγάλες πινακοθήκες του Ηρακλείου, των Χανίων, του Αγίου Νικολάου, του Πανόρμου και άλλων πόλεων, ενώ ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στη νοτιότερη πινακοθήκη της Ευρώπης στον Κερατόκαμπο και στο μοναδικό μουσείο χαρακτικών στην Ελλάδα, τον Ξωτάρη στις Αρχάνες.

Μουσεία και χώροι τέχνης με μόνιμες συλλογές μεγάλης αξίας αποτελούν το Μουσείο Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου, το «Ελαιουργείον – Εργοστάσιο Τέχνης» στο Δρομόνερο, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Ρέθυμνο και άλλα. Σπουδαίες συλλογές γλυπτικής με ξύλο και πέτρα εκτίθενται στην Αξό, στο Αστέρι, στο Βενεράτο και στην Τύλισο, ενώ υπάρχει και Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων στα Ζωνιανά.

Μουσεία και Συλλογές αναδεικνύουν τη ζωή και το έργο μεγάλων Κρητών συγγραφέων και καλλιτεχνών. Ένα εξαιρετικό μουσείο αφιερωμένο στο μεγάλο Έλληνα στοχαστή Νίκο Καζαντζάκη λειτουργεί στη γενέτειρά του, Μυρτιά. Στο Φόδελε επίσης είναι επισκέψιμο το σπίτι που πιστεύεται ότι γεννήθηκε ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ενώ στην πύλη Βηθλεέμ, στα τείχη του Ηρακλείου, εκτίθενται αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν για την ταινία του Γιάννη Σμαραγδή, η οποία ήταν αφιερωμένη στη ζωή του μεγάλου αυτού Κρητικού ζωγράφου. Στη Βιάννο λειτουργεί μουσείο αφιερωμένο στο συγγραφέα Ιωάννη Κονδυλάκη και στα Ανώγεια αξίζει κανείς να επισκεφτεί το σπίτι που έζησε ο σπουδαίος ερμηνευτής Νίκος Ξυλούρης.

Show Map

Παράδοση Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Το πολυπολιτισμικό και το μακρινό παρελθόν της Κρήτης αντικατοπτρίζεται σε όλες τις εκφάνσεις του σύγχρονου Κρητικού, όπως η γλώσσα, ο χορός, η μουσική, η διατροφή, οι τέχνες, οι χειροτεχνίες.

Η λαϊκή παράδοση της Κρήτης αποτελεί μια ανεξάντλητη σύγχρονη πολιτιστική οντότητα με ήθη και έθιμα, υλικά και πνευματικά πατροπαράδοτα στοιχεία, αρχαίες συνήθειες που έχουν διαμορφώσει τον πυρήνα της ζωής των σύγχρονων Κρητικών και μένουν άσβεστα στο πέρασμα των χρόνων. Η κρητική διάλεκτος θεωρείται η μακροβιότερη στον Ελλαδικό χώρο και έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης και έρευνας. Δεκάδες λέξεις έχουν αμιγώς αρχαιοελληνικό ή αρχαϊκό παρελθόν, ενώ πολλές είναι και οι γλωσσικές επιρροές από τους Άραβες, τους Ενετούς και τους Οθωμανούς.

Απόγονοι του Δία

raki

Οι άνθρωποι της Κρήτης σκληραγωγημένοι από τις δυσκολίες της ζωής, αλλά πάντα γνήσιοι και χαμογελαστοί, χαίρονται όταν μοιράζονται τα συναισθήματα τους και τη φιλοξενία τους με τους επισκέπτες τους.

Η λέξη φιλοξενία προέρχεται από τις δύο ελληνικές λέξεις φίλος και ξενία και σημαίνει να γίνεσαι φίλος με τον ξένο.

Ως γνήσιοι απόγονοι του Κρηταγενή Ξένιου Δία, του θεού των θεών, των ανθρώπων και της φιλοξενίας, οι Κρητικοί φημίζονται για τη φιλοξενία τους, την οποία προσφέρουν με πάσα ανιδιοτέλεια και με μόνο κίνητρο το σεβασμό προς τον συνάνθρωπό τους.

Δεν υπάρχει περίπτωση να σταματήσει κάποιος σε ένα καφενείο ενός χωριού για να ζητήσει οποιαδήποτε βοήθεια και οι ντόπιοι να μην τον κεράσουν τουλάχιστον μια ρακή!

Μύθοι

daedalus0Η Κρήτη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με μύθους και θρύλους, που πηγάζουν από τα βάθη των αιώνων. Αρχικά, σε αυτόν τον ιδιαίτερο χώρο τοποθετήθηκε η γέννηση του Ξένιου Δία από τη Ρέα, του μετέπειτα πατέρα των θεών, των ανθρώπων και της φιλοξενίας. Τα Σπήλαια του Ψυχρού και του Ιδαίου άντρου είναι συνυφασμένα με τη γέννηση και την ανατροφή του.

Αργότερα, ο Δίας με τη μορφή ταύρου, άρπαξε την όμορφη νύμφη Ευρώπη από τη Φοινίκη και τη μετέφερε στην Κρήτη. Με τη συνεύρεση του Δία και της Ευρώπης κάτω από τον αειθαλή πλάτανο της Γόρτυνας, που υπάρχει και σήμερα, γεννήθηκε ο Μίνωας, ο βασιλιάς του πρώτου λαμπρού ευρωπαϊκού πολιτισμού, του Μινωικού και πήρε η ήπειρος Ευρώπη το σημερινό της όνομα.

Ήταν εδώ που για πρώτη φορά ο πολυμήχανος τεχνίτης Δαίδαλος, κατασκεύασε το διάσημο Λαβύρινθο, όπου φυλάκισε τον Μινώταυρο, και αργότερα αγνόησε το νόμο της βαρύτητας πετώντας μακριά με το γιο του Ίκαρο. Στον ίδιο χώρο, ο Θησέας σκότωσε το Μινώταυρο, χρησιμοποιώντας το μίτο της Αριάδνης.

Ο χάλκινος γίγαντας Τάλως, το πρώτο ρομπότ στη μυθολογία, ως άγρυπνος φύλακας τριγυρνούσε την Κρήτη τρεις φορές την ημέρα για να την προστατεύει από τους εισβολείς, πριν τον εξουδετερώσουν οι Αργοναύτες.

Ακόμη και σήμερα υπάρχουν θρύλοι με ξωτικά και "φανταξά" με γνωστότερο τους Δροσουλίτες, σκιές που περπατούν τις πρώτες ώρες της αυγής μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου έξω από το φρούριο του Φραγκοκάστελου. Είναι οι ψυχές στρατιωτών που έχασαν εκεί τη ζωή τους σε μάχη με τους Οθωμανούς.

Μουσική Παράδοση

DSC01550Το νησί έχει μια μακρά και πλούσια μουσική παράδοση, με βαθιές ρίζες στην αρχαιότητα, έντονα επηρεασμένη από τη βυζαντινή μουσική και εμπλουτισμένη από τον μουσικό πολιτισμό της ευρύτερης ανατολικής Μεσογείου. Μέσα από τις μικρές και μεγάλες γιορτές στις οποίες συμμετέχουν, οι κάτοικοι έρχονται σε επαφή και γίνονται «μύστες» της ιδιαίτερης μουσικής κουλτούρας, της κρητικής μουσικής.

Η κρητική μουσική παράδοση θεωρείται η πιο ζωντανή στον ελλαδικό χώρο, γιατί όχι μόνο συνεχίζει να εξελίσσεται και να ενσωματώνει δημιουργικά σύγχρονα μουσικά στοιχεία, αλλά παράλληλα καταφέρνει να εκφράζει και να σχολιάζει με ζωντανό τρόπο τη σημερινή πραγματικότητα.

Ο αυτοσχεδιασμός είναι ένα από τα χαρακτηριστικά των κρητικών καλλιτεχνών. Oι μουσικοί, δεν περιορίζονται στην τυπική επανάληψη των βασικών μελωδιών, αλλά εμπλουτίζουν το παίξιμό τους με αυτοσχεδιασμούς που συνοδεύουν τους χορευτές, οι οποίοι με τη σειρά τους αυτοσχεδιάζουν χορεύοντας.

Οι μαντινάδες, μικρά δίστιχα ποιήματα, αντανακλούν τα συναισθήματα, τη σκέψη και τη ζωή του Κρητικού λαού και εκφράζουν το παράπονο, τον έρωτα, τη στάση για τη ζωή και κάθε συναίσθημα που πηγάζει από την ευαίσθητη κρητική ψυχή. Εντυπωσιακές είναι οι «μαντιναδομαχίες», όπου η μία μαντινάδα διαδέχεται την άλλη ως απάντηση ή ως πρόκληση στον "αντίπαλο" ριμαδόρο και το γλέντι κρατεί για ώρες.

Στη Δυτική Κρήτη οι άντρες στις παρέες ερμηνεύουν τα ριζίτικα τραγούδια, το πιο πρωτόγονο είδος της μουσικής και ποιητικής παράδοσης.

Οι χοροί του νησιού

Οι Ελληνικοί χοροί και η μουσική πρωτοεμφανίστηκαν στην Κρήτη, όπου λέγεται ότι η μητέρα των Θεών, η Ρέα, τους δίδαξε στους Κουρήτες για να εξαγνίζονται. Ο πιο φημισμένος κρητικός χορός ήταν ο πυρρίχιος. Οι σημερινοί Κρητικοί χοροί, πασίγνωστοι σε όλη την Ελλάδα, αποτελούν απόηχους των χορών των Κουρητών.

Σήμερα, οι παραδοσιακοί Κρητικοί χοροί χορεύονται από άνδρες και γυναίκες, που στις επίσημες εκδηλώσεις φορούν τη θαυμάσια κρητική φορεσιά. Είναι άλλοτε γρήγοροι και άλλοτε αργοί, πάντα όμως δυναμικοί και επιβλητικοί, ενώ όταν χορεύονται από παρέες ανδρών παραπέμπουν άμεσα στους πολεμικούς χορούς των Κουρητών.

Πάντα με το ρυθμό της λύρας ή του βιολιού, συνοδευόμενα κυρίως από λαούτο και σπανιότερα από μπουλγαρί, ασκομαντούρα ή θιαμπόλι, οι χορευτές σε κύκλο παρουσιάζουν τον πολύπλοκο βηματισμό στα βασικά είδη χορών, με τον πρώτο του κύκλου, συνήθως άνδρα, στηριζόμενο στο δεξί χέρι του δεύτερου, να κάνει με μεγάλη δεξιοτεχνία ξεχωριστές φιγούρες, τα περίφημα «ταλίμια».

Κάθε περιοχή του νησιού έχει τους δικούς της παραδοσιακούς χορούς, πολλοί από τους οποίους διατηρούν την αρχέγονη κυκλική τυπολογία τους και χορεύονται συστηματικά ακόμη και σήμερα. Οι κυριότεροι χοροί είναι ο πεντοζάλης, ο καστρινός πηδηχτός, η σούστα, ο σιγανός συρτός και ο χανιώτικος συρτός.

Η φημισμένη μελωδία «Ζορμπάς» του Μίκη Θεοδωράκη βασίζεται σε μια παλιότερη εκδοχή του χανιώτικου συρτού.

Η Κρητική Διατροφή

greensΗ Κρητική διατροφή κρύβει μέσα της μια φιλοσοφία ζωής, αναφέρεται στο τρόπο ζωής των Κρητικών, όπου το φαγητό περικλείει ολόκληρο πολιτισμό.

Οι κάτοικοι αυτού του φιλόξενου τόπου ανέπτυξαν τις πανάρχαιες διατροφικές τους συνήθειες, με ότι απλόχερα προσφέρει η κρητική γη: ελαιόλαδο, στάρι, κρασί, μέλι, τυρί, χόρτα και αρωματικά φυτά. Το κρέας υπάρχει στο τραπέζι σχετικά σπάνια, ειδικά λόγω των μεγάλων περιόδων νηστείας.

Οι συγκεντρώσεις των Κρητικών γύρω από ένα τραπέζι, με τη συνοδεία μουσικής και χορού αποτελούν την αγαπημένη τους συνήθεια, αποσκοπώντας στην έκφραση της φιλοξενίας και τη σύσφιξη των κοινωνικών σχέσεων.

Εκδηλώσεις

Οι Κρητικοί ανέκαθεν αγαπούσαν τις τέχνες και τις εκδηλώσεις, στις οποίες μπορούν να έρθουν σε επαφή με τους συνανθρώπους τους και να μοιραστούν τα συναισθήματά τους.

Τα καλοκαιρινά βράδια σε διάφορες πόλεις του νησιού πραγματοποιούνται εκθέσεις τεχνών και φεστιβάλ θεάτρου, μουσικής, κινηματογράφου και χορού. Πολλές είναι και οι συναυλίες που πραγματοποιούνται σε στάδια, σε αρχαιολογικούς χώρους, στα τείχη των πόλεων ή σε μικρά θεατράκια στην ύπαιθρο.

Ακόμη και οι εορτές των αγίων πάντα πλαισιώνονται με μεγάλα πανηγύρια υπό τη συνοδεία Κρητικής λύρας και χορών, στις πλατείες των χωριών ή στις εκκλησίες, φέρνοντας στην επιφάνεια έθιμα που κρατούν από τη μινωική Κρήτη.

Πολλαπλές είναι οι εορτές που έχουν συσχετιστεί με κάποιο προϊόν ενός χωριού και αποτελούν πάντα την αφορμή για ένα μεγάλο γλέντι. Γιορτές πατάτας, ρακής, κολοκυθιού, εφτάζυμου, ξεφουρνίσματος, κρασιού, μυζήθρας, γραβιέρας, χοχλιού (σαλιγκαριού), κερασιού, μήλου είναι λίγα από τα γλέντια που συνοδεύονται από δωρεάν δοκιμή των παραδοσιακών προϊόντων της κάθε περιοχής.

Όταν έρθει ο σύντομος χειμώνας, η όρεξη για γλέντι δεν σταματάει. Οι παρέες μαζεύονται στα ρακοκάζανα, στα οποία η ιεροτελεστία της απόσταξης της ρακής, μετατρέπεται σύντομα σε ένα παραδοσιακό γλέντι με χορό και μουσική.

Πολιτισμός του νερού και του αέρα

Lassithi Windmills, CreteΤο περιορισμένο υδάτινο δυναμικό της Κρήτης, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, οδήγησε τους κατοίκους της στην κατασκευή μεγάλων έργων για τη μεταφορά νερού στις πόλεις. Ακόμη και σήμερα προκαλούν θαυμασμό τα σωζόμενα τμήματα του μεγάλου υδραγωγείου που μετέφερε νερό στην αρχαία Χερσόνησο και κυρίως οι υδατογέφυρες του γιγαντιαίου Ενετικού υδραγωγείου, που μετέφερε νερό στο κέντρο του Μεγάλου Κάστρου (του Ηρακλείου) από πηγές στις Αρχάνες και στο Σκαλάνι.

Στις μεγάλες πόλεις, το νερό διοχετευόταν στους κατοίκους μέσω περίτεχνων κρηνών, με πιο γνωστή την κρήνη του Μοροζίνι, στο κεντρικότερο σημείο του Ηρακλείου. Σε πολλές περιοχές της Κρήτης όπου το νερό σπανίζει, όπως το ορεινό Μιραμπέλο, συναντάμε ακόμη και σήμερα μεγάλες στέρνες και πηγάδια.

Παρόλο που η Κρήτη δε φημίζεται για τα μεγάλα ποτάμια της, ακόμη και σήμερα εντυπωσιάζουν μερικές από τις ομορφότερες λιθόκτιστες γέφυρες στην Ελλάδα. Η πιο διάσημη είναι η καμαρωτή γέφυρα του Πρέβελη, ενώ πολύ μεγάλης αρχαιολογικής σημασίας είναι η αρχαία γέφυρα της Ελεύθερνας, που είναι κτισμένη με το εκφορικό σύστημα, και η Ελληνική Καμάρα στον Αποκόρωνα.

Στη Δυτική Κρήτη, όπου οι βροχοπτώσεις είναι περισσότερες, συναντάμε συχνά νερόμυλους όπου άλεθαν παλιά τα σιτηρά. Ωστόσο, η έλλειψη τρεχούμενου νερού στην Ανατολική Κρήτη, έστρεψε τους κατοίκους στην εκμετάλλευση του ανέμου. Έτσι, στην Ανατολική Κρήτη συναντάμε πολλές συστάδες από ανεμόμυλους, τα μυλοτόπια. Το μυλοτόπι της Αμπέλου στο Οροπέδιο Λασιθίου είναι το μεγαλύτερο στην Ελλάδα, ενώ πολλά μυλοτόπια συναντάμε στο ορεινό Μιραμπέλο. Εκτός από το άλεσμα των σιτηρών, η ανάγκη άντλησης νερού για την άρδευση των μεγάλων καλλιεργούμενων περιοχών ώθησε τους Λασιθιώτες να εμπνευστούν την κατασκευή ελαφριών ανεμόμυλων για να αντλούν νερό από πηγάδια, που ακόμη και σήμερα γυρνούν στα οροπέδια του Λασιθίου και της Ζίρου.

Το Οροπέδιο Λασιθίου στα μέσα του προηγούμενου αιώνα διέθετε περίπου 12.000 μεταλλικούς ανεμόμυλους, όντας το πρώτο μεγάλο αιολικό πάρκο στον κόσμο με ισχύ περίπου 5MW.

Αρχιτεκτονική Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Στις μεγάλες πόλεις της Κρήτης διατηρούνται μερικά από τα εντυπωσιακότερα αρχιτεκτονικά δημιουργήματα των Ενετών και των Οθωμανών. Κάστρα, λιμάνια, παλάτια, κρήνες και ναοί προκαλούν το θαυμασμό των περιηγητών, ενώ εξέχουσα θέση στην ενδοχώρα έχουν οι γέφυρες, τα μυλοτόπια, τα υδραγωγεία, οι στέρνες και τα ξωκλήσια.

Ο συνδυασμός των λαϊκών στοιχείων αρχιτεκτονικής, με τα ενετικά και τα οθωμανικά πρότυπα, είναι εμφανής στα παραδοσιακά σπίτια ακόμη και σήμερα. Οι τοξωτές πύλες, από τα χρόνια των Ενετών και το σαχνισί, δηλαδή ο ξύλινος κλειστός εξώστης, από τα χρόνια των Οθωμανών, είναι μερικά από τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται ως και σήμερα. Το παραδοσιακό αγροτικό σπίτι, κατασκευασμένο από πέτρα με δώμα από ξύλινα δοκάρια, κλαδιά και χώμα, αποτελεί εξέλιξη του προϊστορικού σπιτιού της Κρήτης. Εσωτερικά υπήρχε χώρος και για τα ζώα, ενώ κύρια χαρακτηριστικά του είναι το πατάρι που χρησιμοποιούνταν για τον ύπνο, η παραστιά για το μαγείρεμα και για τη θέρμανση και οι εσοχές στους τοίχους για τη φύλαξη των οικιακών σκευών.

Ένα από τα πιο ιδιαίτερα παραδοσιακά κτίσματα, απόλυτα προσαρμοσμένο στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες των ορεινών περιοχών της Κρήτης είναι τα μητάτα. Είναι στρογγυλά θολωτά κτίσματα, φτιαγμένα μόνο με ξερολιθιά, που αποτελούν εξέλιξη των μινωικών θολωτών τάφων. Στα μητάτα οι κτηνοτρόφοι διέμεναν, μάντριζαν και άρμεγαν τα ζώα, και τυροκομούσαν τα τυριά τους μακριά από τις εστίες τους. Μητάτα υπάρχουν σε πολλές περιοχές της Κρήτης, με γνωστότερα, τα μητάτα στο οροπέδιο της Νίδας κοντά στα Ανώγεια.

Νερόμυλοι και Μυλοτόπια Καταμέτρηση Άρθρων:  27

Στη Δυτική Κρήτη, όπου οι βροχοπτώσεις είναι περισσότερες, συναντάμε συχνά νερόμυλους όπου άλεθαν παλιά τα σιτηρά. Ωστόσο, η έλλειψη τρεχούμενου νερού στην Ανατολική Κρήτη, έστρεψε τους κατοίκους στην εκμετάλλευση του ανέμου. Έτσι, στην Ανατολική Κρήτη συναντάμε πολλές συστάδες από ανεμόμυλους, τα μυλοτόπια. Το μυλοτόπι της Αμπέλου στο Οροπέδιο Λασιθίου είναι το μεγαλύτερο στην Ελλάδα, ενώ πολλά μυλοτόπια συναντάμε στο ορεινό Μιραμπέλο. Εκτός από το άλεσμα των σιτηρών, η ανάγκη άντλησης νερού για την άρδευση των μεγάλων καλλιεργούμενων περιοχών ώθησε τους Λασιθιώτες να εμπνευστούν την κατασκευή ελαφριών ανεμόμυλων για να αντλούν νερό από πηγάδια, που ακόμη και σήμερα γυρνούν στα οροπέδια του Λασιθίου και της Ζίρου.

Το Οροπέδιο Λασιθίου στα μέσα του προηγούμενου αιώνα διέθετε περίπου 12.000 μεταλλικούς ανεμόμυλους, όντας το πρώτο μεγάλο αιολικό πάρκο στον κόσμο με ισχύ περίπου 5MW.

Πηγάδια - Κρήνες - Βρύσες Καταμέτρηση Άρθρων:  7

Στις περιοχές της Κρήτης όπου η έλλειψη πηγών κάνει την ανεύρεση νερού δύσκολη, οι κάτοικοι με λαϊκή σοφία έκτιζαν στέρνες για την αποθήκευση βρόχινου νερού ή πηγάδια για την ανεύρεση υπόγειου νερού. Πολλά από αυτά αξίζει να αναφερθούν καθώς αποτελούν αρχιτεκτονικά στολίδια.  Αντίστοιχα, σε πολλές περιοχές θα συναντήσουμε περίτεχνες βρύσες ή κρήνες, όπου ξεδιψούσαν οι περαστικοί ή τις χρησιμοποιούσαν για τις καθημερινές εργασίες τους, όπως το πλύσιμο των ρούχων κλπ.

Ερειπωμένοι Οικισμοί Καταμέτρηση Άρθρων:  20

Η Κρήτη είναι διάσπαρτη με οικισμούς που κάποτε ερήμωσαν λόγω της αστυφιλίας ή για κάποιο άλλο λόγο, όπως βεντέτα, φυσική καταστροφή, κλπ. Ακόμη και σήμερα οι τοίχοι των σπιτιών μαρτυρούν πώς κάποτε υπήρχε ζωή εκεί. Αξίζει να γίνει αναφορά σε κάποιους από αυτούς.

Γέφυρες και Υδραγωγεία Καταμέτρηση Άρθρων:  21

Παρόλο που η Κρήτη δε φημίζεται για τα μεγάλα ποτάμια της, ακόμη και σήμερα εντυπωσιάζουν μερικές από τις ομορφότερες λιθόκτιστες γέφυρες στην Ελλάδα. Η πιο διάσημη είναι η καμαρωτή γέφυρα του Πρέβελη, ενώ πολύ μεγάλης αρχαιολογικής σημασίας είναι η αρχαία γέφυρα της Ελεύθερνας, που είναι κτισμένη με το εκφορικό σύστημα, και η Ελληνική Καμάρα στις Βρύσες Αποκορώνου. Αντίστοιχα, σπουδαία έργα θεωρούνται οι υδατογέφυρες των Ενετών, με τις οποίες μετάφεραν το νερό πάνω από τα ποτάμια στις πόλεις.

Υδραγωγείο Μοροζίνι Καταμέτρηση Άρθρων:  3

Ο Χάνδακας, δηλαδή το Ηράκλειο των Ενετών, δεν είχε πηγές νερού και οι κάτοικοι εντός των τειχών χρησιμοποιούσαν πηγάδια και δεξαμενές που αποθήκευαν το νερό της βροχής. Ο γενικός αρμοστής της Κρήτης, Φρανσέσκο Μοζοζίνι, προσπάθησε να δώσει ένα οριστικό τέλος στην ανομβρία αυτή, κατασκευάζοντας ένα κολοσσιαίο έργο 15 χιλιομέτρων για την μεταφορά νερού από τις πηγές του Γιούχτα.

Η μορφολογία της περιοχής απαιτούσε την κατασκευή υδατογεφυρών στο Καρυδάκι, στη Σύλλαμο, στην Κάτω Φορτέτσα, στις Τρεις Καμάρες (στη σημερινή Πλατεία Ελευθερίας) καθώς και άλλων τεχνικών έργων, ώστε το νερό να καταλήξει τελικά στην πλατεία με την περίφημη κρήνη των Λιονταριών. Το έργο χρειάστηκε μόλις 14 μήνες για να ολοκληρωθεί και εγκαινιάστηκε στις 25 Απριλίου 1628, ημέρα γιορτής του Αγίου Μάρκου, προστάτη της Βενετίας. Ο Μοροζίνι μάλιστα έκοψε και αναμνηστικό μετάλλιο με την όψη του στη μία πλευρά και στην άλλη το Δία πάνω σε έναν αετό, να χύνει νερό από το Γιούχτα. Κυκλικά υπήρχε η επιγραφή: «Quadet feumine non fulmine», δηλαδή «Χαίρεται με το νερό, όχι με τον κεραυνό».

Αργότερα, κατά την Αιγυπτιοκρατία (1830-40) το υδραγωγείο του Μοροζίνι επισκευάστηκε και εμπλουτίστηκε με τα νερά της πηγής Φουντάνα κοντά τους Κουνάβους. Για να διοχετευτεί το νερό της Φουντάνας στο προϋπάρχον υδραγωγείο του Μοροζίνι, διανοίχτηξε σήραγγα και κατασκευάστηκε η επιβλητική υδατογέφυρα στα Σπήλια. Από τα Σπήλια το νερό ακολουθούσε δυο πορείες, μια από την κοιλάδα του Κατσαμπά και μια από τη Φορτέτσα για να φτάσει μέχρι την πόλη. Το υδραγωγείο αυτό τροφοδοτούσε το Ηράκλειο ως το 1927. 

Πληροφορίες από την σελίδα Άγνωστες Γωνιές του Δήμου Ηρακλείου στο Facebook και τη Λιάνα Σταρίδα

14958400_1268325846543854_383587836_n 34211_110574748993511_1436116_n 34211_110574755660177_2360950_n 34938_110575068993479_572330_n 34938_110575072326812_1326974_n DSCN1320

Τα μητάτα Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Το Μητάτο είναι ένα πέτρινο θολωτό οικοδόμημα των Κρητικών βουνών που το συναντάμε κυρίως στον Ψηλορείτη και στα Λευκά Όρη. Έχουν τις πανάρχαιες ρίζες τους στα Μινωικά χρόνια, καθώς σχεδόν με τον ίδιο τρόπο (εκφορικό σύστημα) έκτιζαν τους θολωτούς τάφους.

Η περίτεχνη κατασκευή του μιτάτου μόνο από πέτρες, χωρίς τη χρήση συνδετικού υλικού, ήταν η καλύτερη λύση στα βραχώδη βουνά της Κρήτης. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι μετά από τόσους αιώνες, ακόμη και σήμερα αρκετοί βοσκοί της Κρήτης χρησιμοποιούν τα μιτάτα τους για να διαμένουν δίπλα στα κοπάδια τους καλοκαιρινούς μήνες. Ακόμη χρησιμοποιούνται ως επιτόπια τυροκομεία.

Συνήθως βρίσκονται δίπλα σε μια αυλή για το μάντρισμα των αιγοπροβάτων, ενώ μέσα υπάρχει χώρος διαμονής και φύλαξης των τυριών. Στο κέντρο του θόλου υπάρχει τρύπα για την έξοδο του καπνού στο εσωτερικό.

Το όνομα προέρχεται από τη λατινική φράση metatum που είναι το στρατιωτικό κατάλυμα. Πράγματι στα Βυζαντινά χρόνια τα μιτάτα χρησιμοποιούνταν για την προσωρινή διαμονή μετακινούμενων στρατιωτών, αγγελιοφόρων κι άλλων αξιωματούχων. Ήταν κάτι σαν τα σημερινά ορειβατικά καταφύγια.

05.Mitato 1 1395317_447720468678209_554833442_n 3

Παραδοσιακά επαγγέλματα Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Πολλές αρχέγονες τέχνες παραμένουν ζωντανές στο νησί, ενώ έχουν εγκαταλειφθεί στα υπόλοιπα μέρη της Ελλάδας. Αν και σαφώς αποδυναμωμένες, εξακολουθούν να υπάρχουν σε αρκετές περιοχές του νησιού, αντιστεκόμενες πεισματικά απέναντι στην εισβολή της τεχνολογίας.

Αγγειοπλάστες πλάθουν τον πηλό ακριβώς όπως το έκαναν κι οι Μινωίτες χιλιάδες χρόνια πριν στο Θραψανό, στο Κεντρί και στις Μαργαρίτες. Δεκάδες αγγεία, πανομοιότυπα με αυτά των μινωικών ανακτόρων, εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για τη φύλαξη του ελαιόλαδου, των σιτηρών και άλλων αγροτικών προϊόντων.

Ξυλουργοί δίνουν στο ξύλο της μουριάς το σχήμα της λύρας και του λαούτου στους Βώρους, το Ζαρό, το Ρέθυμνο, τη Νεάπολη και την Κριτσά, συνεχίζοντας την παράδοση αιώνων στην κατασκευή αλλά και την εξέλιξη των παραδοσιακών μουσικών οργάνων.

Τσαγκάρηδες στις μεγάλες πόλεις και σε χωριά όπως τα Ανώγεια, φτιάχνουν με φροντίδα τα δερμάτινα Κρητικά στιβάνια, τα παραδοσιακά ανθεκτικά παπούτσια των Κρητικών.

Μαχαιροποιοί στα Χανιά και στο Ηράκλειο μετατρέπουν το ατσάλι στο διάσημο κρητικό μαχαίρι, τον αχώριστο σύντροφο κάθε Κρητικού, χαράσσοντας πάνω στις λεπίδες του παραστάσεις ή μαντινάδες.

Γυναικείοι συνεταιρισμοί σε όλα τα μεγάλα χωριά υφαίνουν ακόμη στον αργαλειό κεντήματα, που παραπέμπουν στα χρόνια του Μίνωα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το σαρίκι, το μαντήλι με τα κρόσσια που μοιάζουν με δάκρυα, συμβολίζουν τη θλίψη και το θρήνο για τη σκλαβιά που βίωνε η Κρήτη. Το μαύρο φοριέται ως ένδειξη πένθους για τις κακουχίες που πέρασαν οι πρόγονοι, ενώ το λευκό ως ένδειξη χαράς σε γάμους, εορτές, γεννήσεις και βαφτίσεις.

Ξυλογλύπτες και μαρμαροτεχνίτες δίνουν ζωή στους κορμούς και στην πέτρα, σμιλεύοντας τα υλικά της Κρητικής γης με περίτεχνο τρόπο και δημιουργώντας κυρίως εξαιρετικά έργα εκκλησιαστικής τέχνης. Χώρους με ανεπανάληπτα έργα ξυλογλυπτικής αξίζει να επισκεφτεί κανείς στην Αξό και στο Αστέρι Ρεθύμνου, ενώ έργα μαρμαρογλυπτικής εκτίθενται στο Διεθνές Συμπόσιο Γλυπτικής.

Θρησκεία Καταμέτρηση Άρθρων:  0

  • Ορθοδοξία
  • Παλαιοχριστιανικά Μνημεία
  • Τόπος Αγίων
  • Ασκητική Παράδοση
  • Εκκλησιαστικά Πάρκα
  • Κατάλοιπα του παρελθόντος
  • Οι μεγάλες συναντήσεις και τα έθιμα
  • Εκκλησιαστικές Συλλογές

  • Από τα πρώτα Χριστιανικά Χρόνια, η Κρήτη αποτέλεσε κοιτίδα της Ορθοδοξίας, γεγονός που αποτυπώνεται έντονα στα εκατοντάδες θρησκευτικά μνημεία του νησιού. Ακόμη και οι αγώνες των Κρητικών για ελευθερία, τις περισσότερες φορές, ξεκινούσαν από τις μοναστικές κοινότητες, που ήταν διάσπαρτες στο νησί.

    Η θρησκευτική παράδοση είναι εξαιρετικά έντονη σε όλες τις περιοχές της Κρήτης και παρούσα στην καθημερινή ζωή των Κρητικών. Με αυτόνομη αρχιεπισκοπή, ξεχωριστή από την υπόλοιπη Ελλάδα, χιλιάδες τόπους λατρείας και δεκάδες μοναστήρια που έχουν παίξει ιδιαίτερο ρόλο στην εδραίωση του Χριστιανισμού και στην ιστορία του τόπου κατά των κατακτητών, η Κρήτη, αποτελεί ένα μοναδικό θρησκευτικό προορισμό.

    Από τα πρώιμα χριστιανικά χρόνια, όταν ο Απόστολος Παύλος επισκέφτηκε την Κρήτη και έμεινε για δύο χρόνια, η Κρητική Χριστιανική παράδοση ζυμώθηκε μέσα στους αιώνες. Μοναδικοί τόποι μοναστικής αυτοεξορίας, ίχνη από πρωτοχριστιανικές βασιλικές και αγιογραφημένοι Βυζαντινοί Ναοί βρίσκονται σε όλο το μήκος της Κρήτης.

    Πολλά μοναστήρια διαδραμάτισαν σπουδαίο ιστορικό ρόλο κατά τη διάρκεια των μεγάλων αγώνων των Κρητικών για ελευθερία. Δεν πρέπει να παραλείπεται και η τεράστια άνθιση της Κρητικής Αγιογραφίας, με κορυφαίους εκφραστές το Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και το Μιχαήλ Δαμασκηνό.

    Ο Απόστολος Παύλος, πριν συνεχίσει το ταξίδι του για τη Ρώμη, σταμάτησε δύο χρόνια στο νησί της Κρήτης για να κηρύξει το Χριστιανισμό, ανάβοντας τη φλόγα μιας αιωνόβιας ασκητικής παράδοσης, η οποία παραμένει άσβεστη μέχρι σήμερα. Μετά την αποχώρησή του, το έργο του ανέλαβε ο μαθητής του, Τίτος, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος επίσκοπος Κρήτης.

    Η νέα απαγορευμένη θρησκεία άρχισε να εξαπλώνεται δειλά σε όλο το νησί, αλλά εκδηλώθηκε με την κατασκευή των πρώτων μεγάλων μνημείων μετά την έκδοση του διατάγματος των Μεδιολάνων το 313 μ.Χ., το οποίο προστάτευε το δικαίωμα της ανεξιθρησκείας.

  • Στην Κρήτη, οι πρώτες βασιλικές, δηλαδή οι ναοί που ακολουθούσαν συγκεκριμένο αρχιτεκτονικό τύπο, ιδρύθηκαν τον 4ο αιώνα. Λείψανά τους σώζονται ακόμη και σήμερα και προκαλούν δέος, λόγω των μεγάλων διαστάσεων και της επιβλητικής τους εμφάνισης.

    Στην Κρήτη έχουν εντοπιστεί περίπου 80 βασιλικές, γεγονός που υποδηλώνει μια οικονομική ακμή, καθώς η κατασκευή τόσο μεγάλων μνημείων ήταν πολυδάπανη. Η Γόρτυνα, πρωτεύουσα της Κρήτης ως την Αραβοκρατία, φιλοξένησε τη μεγαλύτερη από αυτές και ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Τίτο. Λείψανά της σώζονται δίπλα στη Μητρόπολη Μεσαράς, ενώ μια μικρότερη διατηρείται σε κοντινή απόσταση.

    Εκτός από τις βασιλικές της Γόρτυνας, σώζονται ίχνη ανάλογων θρησκευτικών μνημείων στη Χερσόνησο, στο Φραγκοκάστελο, στην Ελούντα, στην Αλμυρίδα, στο Πάνορμο, στα Γουλεδιανά, στη Σούγια, στην Ελεύθερνα και σε άλλα μέρη της Κρήτης.

  • Το πέρασμα του Αγίου Παύλου από το νησί, άφησε μια σπουδαία παρακαταθήκη για τους μελλοντικούς πρεσβευτές της Χριστιανικής πίστης. Ο αντικαταστάτης του, Άγιος Τίτος, σύντομα έγινε ευρύτατα γνωστός για την εξέχουσα προσωπικότητά του. Σήμερα η κάρα του φυλάσσεται στον επιβλητικό ναό του Αγίου Τίτου, στο Ηράκλειο.

    Μια άλλη σπουδαία μορφή, ο οποίος θεωρείται και ιδρυτής του ασκητισμού στο νησί, ήταν ο θαυματουργός Άγιος Ιωάννης ο Ξένος. Ο Ιωάννης έφτασε στην Κρήτη με άλλους 98 ασκητές από την Αίγυπτο και διέμεναν σε σπηλιές, στο σημείο που βρίσκεται σήμερα η Μονή Αζωγυρέ. Αργότερα, αποσύρθηκε μόνος του στα σπήλαια της Μαραθοκεφάλας και του Ακρωτηρίου, όπου αναπτύχθηκε μια πλούσια ασκητική παράδοση.

    Ένας άλλος επίσκοπος Κρήτης, ο Άγιος Μύρων από το Ραύκο, εορτάζεται με λαμπρό πανηγύρι στο ομώνυμο χωριό, όπου υπάρχει η σκήτη του, από την οποία αναβλύζει αγίασμα. Ακόμη, κατά την αυτοκρατορία του Δέκιου, αποκεφαλίστηκαν για την πίστη τους δέκα Χριστιανοί. Στο σημείο που μαρτύρησαν κτίστηκε το χωριό, Άγιοι Δέκα.

    Ο Πάπας Αλέξανδρος Ε (1409), κατά κόσμον Πέτρος Φιλάγρης, καταγόταν από την Κρήτη.

  • Η έλευση του Αγίου Ιωάννη του Ξένου στην Κρήτη ήταν η απαρχή μιας σπουδαίας ασκητικής παράδοσης, που συνεχίζεται ως και τις μέρες μας. Δεκάδες ερημίτες απομονώθηκαν στα πιο απόμερα σημεία του νησιού, δημιουργώντας ζωντανές ασκητικές κοινότητες, που στην πορεία μετεξελίχθηκαν σε ακμαία μοναστήρια.

    Σπουδαίο παράδειγμα ερημητηρίου, η μονή Καθολικού στο Ακρωτήρι Χανίων, στα σπήλαια του οποίου, ασκητές, ζούσαν τον αυστηρό μοναχικό τους βίο, εγκαταλείποντας τις εγκόσμιες απολαύσεις. Εξίσου σημαντικές ήταν οι θρησκευτικές περιοχές των άγριων χερσονήσων της Γραμβούσας και του Ροδωπού, με τις πολλές, πλέον ανενεργές, μικρές μονές.

    Το μεγαλύτερο όμως ερημητήριο, φυσικά απομονωμένο από τον υπόλοιπο πολιτισμό, ήταν τα δύσβατα Αστερούσια Όρη. Εκατοντάδες σπηλιές από τον Άγιο Νικήτα, τον Κουδουμά, τον Άγιο Αντώνιο, τον Άγιο Ιωάννη ως και το Ακρωτήριο Λίθινο, φιλοξένησαν τους φιλέρημους Χριστιανούς κάθε εποχής. Οι σχέσεις ανάμεσα στους ασκητές ήταν τόσο περιορισμένες, που στο Αγιοφάραγγο και το Μάρτσαλο μαζεύονταν μόνο μια φορά το χρόνο, στο Γουμενόσπηλιο, για να μετρηθούν και να δουν πόσοι επιζούν.

    Στην Ανατολική Κρήτη, το μεγαλύτερο πεδίο ασκητισμού είναι το ορεινό Μιραμπέλο με τις δεκάδες μικρές μονές, τις οποίες συναντάει κανείς σε κάθε βήμα του. Εδώ οι ασκητές έκτιζαν μικρά μοναστήρια, στα οποία διέμεναν συνήθως μόνοι.

  • Σε όλη την Κρήτη υπάρχουν εκκλησίες με υπέροχες νωπογραφίες που εκφράζουν την εξέλιξη και τις τάσεις της θρησκευτικής τέχνης από τα πρώτα Βυζαντινά Χρόνια ως και τη Σχολή της Κρητικής Ζωγραφικής. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες περιοχές που ο αριθμός των ναών αυτών είναι πραγματικά εντυπωσιακός.

    Εκτός από το μεγάλο θρησκευτικό κέντρο του Μιραμπέλου, η περιοχή του Αβδού και της Επισκοπής Πεδιάδος στο Ηράκλειο είναι διάσπαρτη με μνημεία εξέχουσας καλλιτεχνικής και θρησκευτικής αξίας. Η περιοχή που μπορεί να χαρακτηριστεί ως το μεγαλύτερο πάρκο αγιογραφικής τέχνης βρίσκεται στις επαρχίες Σελίνου και Κισάμου, με τις δεκάδες μικρές αγιογραφημένες εκκλησίες, ζωγραφισμένες από πολύ γνωστούς ζωγράφους της εποχής τους.

    Εξαιρετικά δείγματα αγιογράφησης και εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής υπάρχουν βέβαια και σε πολλά άλλα μέρη της Κρήτης. Ένα από τα διασημότερα μνημεία είναι η Παναγία Κερά της Κριτσάς, ενώ άλλα γνωστά μνημεία είναι ο Άγιος Νικόλαος στα Κυριακοσέλλια, η Παναγία στο Μέρωνα, η μονή Βαρσαμόνερου, η Παναγία Ελεούσα στην Κιθαρίδα και πολλά άλλα.

  • Με το πέρασμα από τη λατρεία των Ρωμαϊκών θεών στο Χριστιανισμό, πολλές από τις προηγούμενες συνήθειες ενσωματώθηκαν στη νέα θρησκεία. Λατρευτικά Σπήλαια και Ιερά Κορυφής των Μινωιτών, αφού εξακολούθησαν να υπηρετούν τις θρησκευτικές ανάγκες του Δωδεκάθεου και αργότερα προσαρμόστηκαν στις ρωμαϊκές δοξασίες, έδωσαν τελικά τη θέση τους σε Χριστιανικούς ναούς.

    Σπήλαια σε απόκρημνους γκρεμούς και φαράγγια, ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούνται ως λατρευτικοί χώροι. Στα φαράγγια, οι ναοί αυτοί είναι συνήθως αφιερωμένοι στον Άγιο Αντώνιο, με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα τα φαράγγια της Πατσού, του Αγιοφάραγγου, της Σαμαριάς, των Πλατανιών, του Γάλλου, του Κοτσυφού, ενώ άλλα γνωστά σπήλαια είναι του Αγίου Αντωνίου στον Κουδουμά, της Αγίας Σοφίας στα Τοπόλια, της Αγίας Δύναμης στην Αργυρούπολη, του Αγίου Ιωάννη Καπετανιανών, της Κεράς Σπηλιώτισσας στον Άγιο Θωμά, του Αγίου Ιωάννη του Ερημίτη στο Ακρωτήρι και στη Μαραθοκεφάλα, της Αρκουδιώτισσας, του Αγίου Ανδρέα στο Φινοκαλιά, της Παναγίας Σπηλιώτισσας στο Χουδέτσι, της Αγίας Φωτεινής στο Αβδού και άλλα.

    Στις κορυφές που κάποτε δέσποζαν ιερά, σήμερα τη θέση τους έχουν πάρει Χριστιανικά μνημεία, πολλές φορές αφιερωμένα στον Τίμιο Σταυρό ή στον Προφήτη Ηλία. Εντυπωσιακοί είναι οι ναοί του Χριστού, στο ιερό μινωικό βουνό του Γιούχτα, του Τιμίου Σταυρού στην ψηλότερη κορυφή της Κρήτης και στον Κόφινα, του Αγίου Παντελεήμονα στην αρχαία Ριζηνία, των Αγίων Πάντων στο Βρύσινα και σε άλλα σημεία.

    Στη γιορτή του Τιμίου Σταυρού, στην κορυφή του Κόφινα, αναβιώνει ένα δενδρολατρικό έθιμο. Οι μικροί καρποί από τρία δέντρα, που οι ντόπιοι ονομάζουν μηλίτσες του Κόφινα, μαζεύονται, ευλογούνται από τον ιερέα και μοιράζονται στον κόσμο για να φάει.

  • Όπως σε όλη την Ελλάδα, έτσι και στην Κρήτη, με αφορμή τη γιορτή αγίων της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, διοργανώνονται πολλά τοπικά πανηγύρια σε χωριά και πόλεις του νησιού, ειδικά τον Αύγουστο.

    Τα πανηγύρια, παράλληλα με τη θρησκευτική και την προσκυνηματική τους σημασία, αποτελούν αφορμή συνεύρεσης του τοπικού πληθυσμού και συμβάλλουν στη διατήρηση των εθίμων και των παραδόσεων του τόπου. Μετά τα πανηγύρια, η σκυτάλη δίνεται στα χωριά, όπου ακολουθεί μεγάλο ξεφάντωμα, μουσική και χορός, που κρατάει μέχρι το άλλο πρωί.

    Ένα από τα πιο αξιόλογα θρησκευτικά έθιμα, που συναντάει κανείς στην Κρήτη είναι ο εορτασμός των Χριστουγέννων σε μια αληθινή φάτνη, στο σπήλαιο της Μαραθοκεφάλας. Επίσης κατά το πανηγύρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στο Μαρμακέτο Λασιθίου, ξανανθίζουν οι ξηραμένες ορχιδέες που στολίζουν τον επιτάφιο, ενώ στον Άγιο Θωμά και στα Αστερούσια κυκλώνουν τους ναούς με κερωμένο σχοινί, για να κρατήσουν το κακό μακριά, αναβιώνοντας πανάρχαιες συνήθειες.

    Έθιμα, με τις ρίζες τους από τα βάθη των αιώνων, για την ίαση των ασθενών είναι ακόμη ζωντανά. Στα Σφακιά, οι πιστοί αφιερώνουν στην εκκλησία τα ζυμαρένια ανθρωπάκια του Αγίου Αντωνίου, για να γιατρέψουν τις ασθένειές τους, ενώ στον Ψηλορείτη ανθρωπόμορφοι άρτοι, τα λαζαρόψωμα, αφιερώνονται στα μνημόσυνα. Παλαιότερα, στο πανηγύρι της Αγίας Πελαγίας, έθαβαν τα μέλη του σώματος που πονούσαν στην άμμο της παραλίας για να γίνουν καλά, ενώ στον Άγιο Φανούριο Αχλαδέ οι πιστοί τοποθετούν ρούχα από τα σημεία του σώματος που νοσούν σε μια κοκορεβυθιά.

    Το Πάσχα επικρατούν μερικά από τα πιο ιδιαίτερα έθιμα στην Ελλάδα, όπως ο πλειστηριασμός του Σταυρού, το πέρασμα των προβάτων κάτω από τον επιτάφιο, το κάψιμο του Ιούδα με τη μεγάλη φουρνάρα, η μεταφορά του Αγίου Φωτός από τους πιστούς στο σπίτι τους, χωρίς να μιλούν, και η τοποθέτηση κόκκινων αυγών στους τάφους.

    Άλλα έθιμα: O Κλήδονας εορτάζεται την ημέρα του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, στα τέλη Ιουνίου. Κατά τη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, πιστοί αφιερώνουν τα πιο γινωμένα σταφύλια στην εκκλησία, για να ευλογηθούν τα αμπέλια τους, ενώ την ίδια μέρα στην κορυφή του Αφέντη της Δίκτης, οι πιστοί σκαλίζουν το χώμα για να βρουν νομίσματα, που θεωρούνται φοβερό φυλακτό. Την ημέρα του Αγίου Γεωργίου του Μεθυστή, σε όλη την Κρήτη, ανοίγουν τα βαρέλια με το κρασί.

    Στην Ασή Γωνιά και την Καρωτή Ρεθύμνου, κατά την εορτή του Αγίου Γεωργίου οι βοσκοί φέρνουν τα πρόβατα στην εκκλησία για να τα ευλογήσει ο ιερέας, ενώ ακολουθεί άρμεγμα και μοίρασμα του γάλακτος στους πιστούς.

  • Ο επισκέπτης της Κρήτης έχει τη δυνατότητα να θαυμάσει τα έργα της εκκλησιαστικής τέχνης σε πολυάριθμες συλλογές και μουσεία σε όλο το νησί. Παμπάλαιες εικόνες, ιερατικά σκεύη και άμφια, επιγραφές, εκκλησιαστικά κείμενα και βιβλία είναι μερικά από τα εκθέματα που συνήθως προβάλλονται.

    Οργανωμένες εκκλησιαστικές συλλογές φιλοξενούνται στο Βυζαντινό Μουσείο Χανίων, το Εκκλησιαστικό Μουσείο Ρεθύμνου, ενώ πρόσφατα επαναλειτούργησε η σπουδαία Βυζαντινή Συλλογή του Ηρακλείου στη Βασιλική της Αγίας Αικατερίνης των Σιναϊτών.

    Τα πιο ιστορικά μοναστήρια στεγάζουν συνήθως εκκλησιαστικά ή λαογραφικά μουσεία με πολύ αξιόλογα εκθέματα. Τέτοια μοναστήρια είναι οι μονές Αρκαδίου, Τοπλού, Τζαγκαρόλων, Γωνιάς, Χρυσοπηγής, Πρέβελη, Καλυβιανής αλλά και το Εκκλησιαστικό Μουσείο Ρουστίκων.

Μοναστήρια Καταμέτρηση Άρθρων:  74

Μετά την απελευθέρωση της Αραβοκρατούμενης Κρήτης από το Νικηφόρο Φωκά το 961 μ.Χ., παρατηρήθηκε μια περίοδος πολιτισμικής αναγέννησης, γεγονός που αντανακλάται στα μνημεία της εποχής και η οποία συνεχίστηκε με εντονότερους ρυθμούς στα χρόνια της Ενετοκρατίας. Αυτήν την περίοδο ιδρύθηκαν τα περισσότερα μεγάλα και μικρά μοναστήρια, που συναντάμε σήμερα στην Κρήτη. Εκτός από τις λατρευτικές ανάγκες που υπηρετούσαν, τα περισσότερα από αυτά, διαδραμάτισαν σπουδαίο ρόλο κατά τη διάρκεια των μεγάλων αγώνων των Κρητικών για ελευθερία, κυρίως μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Οθωμανούς ως και την απελευθέρωση.

Οι Χριστιανοί επαναστάτες δεν είχαν άλλα καταφύγια για να οργανώσουν τις πολεμικές τους επιχειρήσεις. Οι Οθωμανοί, γνωρίζοντας την υποστηρικτική δράση των μοναχών στους Χριστιανούς πολεμιστές, ισοπέδωσαν, κατέκαψαν και λεηλάτησαν τα μοναστήρια που λειτουργούσαν ως επαναστατικές εστίες. Ακόμη και σήμερα, προκαλεί δέος η ιστορία του ολοκαυτώματος της μονής Αρκαδίου το 1866 και η ηρωική απόφαση των πολιορκουμένων Χριστιανών να ανατινάξουν την πυριτιδαποθήκη. για να μην πέσουν στα χέρια των Οθωμανών. Αντίστοιχες ιστορίες έχουν να διηγηθούν σχεδόν όλα τα μοναστήρια της εποχής.

  • Χανιά
  • Ρέθυμνο
  • Ηράκλειο
  • Λασίθι
  • Τα Χανιά φιλοξενούν μερικά από τα ωραιότερα αριστουργήματα μοναστηριακής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Οι μονές της Αγίας Τριάδας και των Τζαγκαρόλων στο Ακρωτήρι, της Χρυσοσκαλίτισσας και της Γωνιάς Οδηγήτριας αποτελούν εξαίσια δείγματα, ενώ εξίσου εντυπωσιακές είναι η αναπαλαιωμένη μονή Αγίου Γεωργίου στο Καρύδι, η μονή Χρυσοπηγής, η μονή Καλογραιών στο Ακρωτήρι και το μετόχι της Αγίας Κυριακής. Σημαντικές πρώην μονές είναι του Καθολικού, Αγίου Αντωνίου και Παζινού στο Ακρωτήρι, του Αγίου Γεωργίου Χαρωδιά, του Αγίου Ελευθερίου στις Μουρνιές, τα παλιά μοναστήρια του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Παύλου και του Αγίου Γεωργίου στη Σπάθα, του Αζωγυρέ και πολλές άλλες.
  • Η Μονή Αρκαδίου είναι η πιο γνωστή μονή στην Κρήτη, τόσο για την εξαιρετική της φρουριακή αρχιτεκτονική, όσο και για τη συμβολή της στον Αγώνα για την απελευθέρωση του νησιού από τους Οθωμανούς, μετά το ολοκαύτωμα του 1866. Σημαντικές όμως μονές υπάρχουν και σε άλλα σημεία του Ρεθύμνου, όπως του Πρέβελη, της Αγίας Ειρήνης, των Ρουστίκων, της Κατεβατής και του Αρσανίου. Εξέχουσα θέση στη μοναστική παράδοση του Ψηλορείτη ενέχει η επαρχία Μυλοποτάμου, που φιλοξενεί τα όμορφα μοναστήρια του Βωσάκου, της Χαλέπας, του Δισκουρίου και της Αττάλης. Εγκαταλελειμμένες μονές συναντάμε σε όλες τις περιοχές του Ρεθύμνου, με πιο γνωστές τις μονές Χαλεβή, του Αγίου Πέτρου στο Γάλλο, της Καλοείδενας στο Άνω Μέρος, του Αγίου Αντωνίου στο Βένι και τη Σχολή Ασωμάτων στο Αμάρι.
  • Στο Ηράκλειο υπάρχουν μερικά από τα αρχαιότερα μοναστήρια της Κρήτης, όπως οι σπουδαίες μονές Αγκαράθου, Παλιανής στο Βενεράτο, Βροντησίου στα Βορίζια, Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη, Γοργολαΐνη, Αγίου Παντελεήμονα στο Φόδελε, Οδηγήτριας στο Σίβα, Καλλέργη στο Καστέλι, Άρβης, Αγίας Πελαγίας στην Αχλάδα και Απεζανών στο Αντισκάρι. Η περιοχή δυτικά του Ηρακλείου αποτελεί ένα ζωντανό θρησκευτικό θύλακα, καθώς σε μικρή απόσταση λειτουργούν οι μονές Σαββατιανών, Ρογδιάς, Αγίας Φωτεινής, Παντάνασσας και Αγίων Θεοδώρων. Στους πρόποδες των Λασιθιώτικων βουνών, δεσπόζει η Παναγία η Καρδιώτισσα και η Γκουβερνιώτισσα, ενώ στον Ψηλορείτη βρίσκονται οι μονές της Αγίας Ειρήνης στον Κρουσώνα και των Αγίων Πάντων στο Λουτράκι. Η μονή Αγίας Μαρίνας στη Βόνη είναι το μεγαλύτερο προσκύνημα στην Κρήτη, ενώ ο επισκέπτης αξίζει να γνωρίσει και τις μονές Καλυβιανής, του Αγίου Ιωάννη Ανωπόλεως, Θεογεννήτορος και πολλές άλλες.
  • Στο Λασίθι κυριαρχεί μια από τις πλουσιότερες μονές της Ελλάδας, η μονή Τοπλού κοντά στην αρχαία Ίτανο, που θυμίζει απόρθητο φρούριο. Άλλες μονές είναι η μονή Καψά, οι δύο μονές Φανερωμένης στα Γουρνιά και στη Σητεία, η Μονή Εξακουστής στις Μάλλες και οι μονές του Οροπεδίου Λασιθίου, Βιδιανή και Κρουσταλένια. Στην περιοχή του Μιραμπέλου υπήρχε ο μεγαλύτερος αριθμός μοναστηριών στην Κρήτη, γι ‘αυτό η επαρχία ονομάζεται από κάποιους και ως το Άγιον Όρος της Κρήτης. Από αυτά ακόμη λειτουργούν οι μονές Αρετίου στη Φουρνή, Κρεμαστών και Κουφής Πέτρας στη Νεάπολη και του Αγίου Γεωργίου Σεληνάρη. Στην Ιεράπετρα, μπορεί κανείς να προσκυνήσει στα νεότερα μοναστήρια του Άξιον Εστί και του Αγιασμένου.

Χάρτης

Θρησκευτικά Μνημεία Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Ξωμονάστερα και παλιά ερημητήρια συναντάμε διάσπαρτα σε όλη την ενδοχώρα της Κρήτης. Η έλευση του Αγίου Ιωάννη του Ξένου στην Κρήτη ήταν η απαρχή μιας σπουδαίας ασκητικής παράδοσης, που συνεχίζεται ως και τις μέρες μας. Δεκάδες ερημίτες απομονώθηκαν στα πιο απόμερα σημεία του νησιού, δημιουργώντας ζωντανές ασκητικές κοινότητες, που στην πορεία μετεξελίχθηκαν σε ακμαία μοναστήρια. Σπουδαίο παράδειγμα ερημητηρίου, η Μονή Καθολικού στο Ακρωτήρι Χανίων, στα σπήλαια του οποίου, ασκητές, ζούσαν τον αυστηρό μοναχικό τους βίο, εγκαταλείποντας τις εγκόσμιες απολαύσεις. Εξίσου σημαντικές ήταν οι θρησκευτικές περιοχές των άγριων χερσονήσων της Γραμβούσας και του Ροδωπού, με τις πολλές, πλέον ανενεργές, μικρές μονές.

Το μεγαλύτερο όμως ερημητήριο, φυσικά απομονωμένο από τον υπόλοιπο πολιτισμό, ήταν τα δύσβατα Αστερούσια Όρη, όπου λέγεται ότι έζησε ο Απόστολος Παύλος για 2 χρόνια. Εκατοντάδες σπηλιές από τον Άγιο Νικήτα, τον Κουδουμά, τον Άγιο Αντώνιο, τον Άγιο Ιωάννη ως και το Ακρωτήριο Λίθινο, φιλοξένησαν τους φιλέρημους Χριστιανούς κάθε εποχής. Οι σχέσεις ανάμεσα στους ασκητές ήταν τόσο περιορισμένες, που στο Αγιοφάραγγο και το Μάρτσαλο μαζεύονταν μόνο μια φορά το χρόνο, στο Γουμενόσπηλιο, για να μετρηθούν και να δουν πόσοι επιζούν.

Στην Ανατολική Κρήτη, το μεγαλύτερο πεδίο ασκητισμού είναι το ορεινό Μιραμπέλο με τις δεκάδες μικρές μονές, τις οποίες συναντάει κανείς σε κάθε βήμα του. Εδώ οι ασκητές έκτιζαν μικρά μοναστήρια, στα οποία διέμεναν συνήθως μόνοι. 

Χάρτης

Θρησκευτικά Μνημεία των Αστερουσίων Ορέων Καταμέτρηση Άρθρων:  19

Το μεγαλύτερο ερημητήριο της Κρήτης, φυσικά απομονωμένο από τον υπόλοιπο πολιτισμό, ήταν τα δύσβατα Αστερούσια Όρη όπου λέγεται ότι έμεινε για δύο χρόνια ο Απόστολος Παύλος. Εκατοντάδες σπηλιές από τον Άγιο Νικήτα, τον Κουδουμά, τον Άγιο Αντώνιο, τον Άγιο Ιωάννη ως και το Ακρωτήριο Λίθινο, φιλοξένησαν τους φιλέρημους Χριστιανούς κάθε εποχής. Οι σχέσεις ανάμεσα στους ασκητές ήταν τόσο περιορισμένες, που στο Αγιοφάραγγο και το Μάρτσαλο μαζεύονταν μόνο μια φορά το χρόνο, στο Γουμενόσπηλιο, για να μετρηθούν και να δουν πόσοι επιζούν.

Θρησκευτικά Μνημεία του Μαλεβιζίου Καταμέτρηση Άρθρων:  28

Η επαρχία Μαλεβιζίου στους ανατολικούς πρόποδες του Ψηλορείτη εξακολουθεί να εντυπωσιάζει με τα θρησκευτικά του μνημεία και τα έρημα ξωμονάστηρα. Η τραχιά ορεινή μορφολογία διαμόρφωσε ένα ιδιαίτερο πνευματικό κέντρο.

Θρησκευτικά Μνημεία της Πεδιάδας Καταμέτρηση Άρθρων:  77

Η επαρχία Πεδιάδος αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα θρησκευτικά πάρκα της Κρήτης, με κατάγραφους ναούς και γραφικά ξωμονάστηρα διάσπαρτα σε όλη της την έκταση. Εξέχουσα θέση σε αριθμό και αισθητική μνημείων έχει η περιοχή της σημερινής Επισκοπής, η οποία αποτέλεσε επισκοπική έδρα.

Θρησκευτικά Μνημεία Μεσαράς Καταμέτρηση Άρθρων:  24

Εκτός από το μεγάλο ασκητικό κέντρο των Αστερουσίων Ορέων, η πεδιάδα της Μεσαράς και η Ρίζα του Ψηλορείτη φιλοξένησαν αρκετές μικρές μονές, οι οποίες σήμερα δεν λειτουργούν. Εδώ δε συναντάμε σε μεγάλο βαθμό ερημητήρια σε σπήλαια, σε αντίθεση με τα Αστερούσια, αλλά περισσότερο οργανωμένες κοινότητες.

Θρησκευτικά Μνημεία του Μονοφατσίου Καταμέτρηση Άρθρων:  32

Η επαρχία Μονοφατσίου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα της Κρήτης, καθώς εδώ ήκμασαν αρκετές μονές και ασκηταριά. Εκτός από τα απομονωμένα Αστερούσια Όρη, που εξετάζουμε ξεχωριστά, μικρές μονές υπήρξαν διάσπαρτες σε όλη τη επαρχία.

Θρησκευτικά Μνημεία του Τεμένους Καταμέτρηση Άρθρων:  12

Η περιοχή της Παρακάντια, όπως ονόμαζαν οι Ενετοί την περιοχή γύρω από την Κάντια, δηλαδή τη σημερινή πόλη του Ηρακλείου, φιλοξένησε μερικές ιστορικές μονές και ερημητήρια. Μερικά από αυτά τα μνημεία κτίστηκαν γύρω από το όρος του Γιούχτα.

Θρησκευτικά Μνημεία Βιάννου Καταμέτρηση Άρθρων:  8

Οι ακτές της επαρχίας Βιάννου φιλοξένησαν το Μεσαίωνα αρκετά ξωμονάστηρα, τα περισσότερα από τα οποία καταστράφηκαν ή απειλήθηκαν από πειρατικές επιδρομές. Ως εκ τούτου μεταφέρθηκαν στις πιο ορεινές και δύσβατες τοποθεσίες, όπου ακόμη και σήμερα συναντάμε τους ναούς και τα ερείπια των κελιών.

Θρησκευτικά Μνημεία της Κυδωνίας Καταμέτρηση Άρθρων:  26

Η επαρχία Κυδωνίας φιλοξένησε ένα μεγάλο αριθμό μοναστηριών και ερημητηρίων. Ειδικότερα στο αφιλόξενο και απομονωμένο Ακρωτήρι δεκάδες ασκητές ζούσαν τον αυστηρό μοναχικό τους βίο σε σπήλαια, ακολουθώντας τα βήματα του Οσίου Ιωάννη του Ερημίτη. Σε αντίθεση με το Ακρωτήρι, η εύφορη πεδιάδα γύρω από τα Χανιά φιλοξένησε πολλά οργανωμένα μετόχια και μονές με μεγάλες εκτάσεις ελαιώνων και αμπελώνων.

Θρησκευτικά Μνημεία Κισάμου Καταμέτρηση Άρθρων:  33

Η θρησκευτική παράδοση στην επαρχία Κισάμου είναι ακόμη και σήμερα βαθιά ριζωμένη στις καθημερινές συνήθειες των κατοίκων της. Δεκάδες ξωμονάστηρα και απομονωμένα ερημητήρια, έρημα σήμερα, εξιστορούν το μακρινό τους παρελθόν. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν οι μονές των χερσονήσων Ροδωπού και Γραμβούσας.

Θρησκευτικά Μνημεία Σελίνου Καταμέτρηση Άρθρων:  46

Στον τόπο αυτό εγκαταστάθηκαν ο Όσιος Ιωάννης ο Ερημίτης και οι 98 Πατέρες, ξεκινώντας μια πλούσια ασκητική παράδοση. Σήμερα η ευρύτερη περιοχή της επαρχίας Σελίνου αποτελεί ένα μεγάλο Βυζαντινό πάρκο με δεκάδες κατάγραφες εκκλησίες. Ειδικά η κωμόπολη της Κανδάνου με τις διάσπαρτες γειτονιές της σώζει το μεγαλύτερο στην Ελλάδα σύνολο αγιογραφημένων εκκλησιών που χρονολογούνται στον 13ο έως 15ο αιώνα.

Θρησκευτικά Μνημεία Σφακίων Καταμέτρηση Άρθρων:  18

Τα μοναστήρια που ιδρύθηκαν και λειτούργησαν στην επαρχία Σφακίων από την Α' Βυζαντινή Περίοδο μέχρι τα τέλη της Οθωμανικής Εποχής δεν είναι γνωστά στο σύνολο τους και οι σποραδικές πληροφορίες που έχουν διασωθεί δεν επαρκούν για να σχηματίσει κανείς το μοναστηριακό χάρτη της συνδεδεμένης με ηρωισμούς και επαναστάσεις επαρχίας. Τα μέχρι σήμερα στοιχεία μιλούν για μοναστήρια που λειτούργησαν και ήκμασαν μόνο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας και αυτά δεν φαίνεται να ήταν ιδιαίτερα μεγάλα. Το πιο γνωστό απ' αυτά είναι το Μοναστήρι της Παναγίας της Θυμιανής, ιερός χώρος και προσκύνημα ελευθερίας όχι μόνο για την επαρχία Σφακίων, αλλά και για ολόκληρη την Κρήτη.

Θρησκευτικά Μνημεία Αποκόρωνα Καταμέτρηση Άρθρων:  22

Η επαρχία Αποκορώνου είναι διάσπαρτη από κατάγραφους ναούς, επιβλητικές εκκλησίες και έρημα ξωμονάστηρα. Η πλέον επιβλητική μονή, αναστηλωμένη πρόσφατα, βρίσκεται στο Καρύδι και είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο.

Θρησκευτικά Μνημεία Ρεθύμνης Καταμέτρηση Άρθρων:  21

Η επαρχία Ρεθύμνου εξακολουθεί να φιλοξενεί μεγάλο αριθμό μοναστηριών και ανενεργών μονών, που ήκμασαν κυρίως την Ενετική Περίοδο, δηλαδή πριν την άλωση του Ρεθύμνου το 1646 από τους Οθωμανούς. Η περιοχή κοντά στην πόλη αποτέλεσε ένα πλούσιο θρησκευτικό χώρο.

Θρησκευτικά Μνημεία επαρχίας Μυλοποτάμου Καταμέτρηση Άρθρων:  31

Η επαρχία Μυλοποτάμου φιλοξένησε πολλά μικρά μοναστήρια. Τα δύσβατα παράλια φιλοξένησαν πολλά ασκητικά κέντρα, τα οποία αναγκάστηκαν να μεταφερθούν στην ενδοχώρα με την έλευση των διαφόρων πειρατών.

Θρησκευτικά Μνημεία Αμαρίου Καταμέτρηση Άρθρων:  35

Η επαρχία Αμαρίου στους πρόποδες του Ψηλορείτη και του όρους Κέδρος αποτέλεσε ένα σπουδαίο μοναστικό κέντρο, με πολλά ξωμονάστηρα σε όλη του την επικράτεια. Τα περισσότερα μοναστήρια σήμερα δεν λειτουργούν, αλλά διασώζουν τους ναούς τους.

Θρησκευτικά Μνημεία Αγίου Βασιλείου Καταμέτρηση Άρθρων:  23

Στην επαρχία Αγίου Βασιλείου συναντάμε κυρίως μικρές ανενεργές μονές που σήμερα διατηρούνται μόνο ως ναοί.

Θρησκευτικά Μνημεία Σητείας Καταμέτρηση Άρθρων:  16

Η απομακρυσμένη επαρχία Σητείας φιλοξένησε αρκετές μονές, ξωμονάστηρα και μονύδρια, τα περισσότερα από τα οποία ακολούθησαν την παρακμή των οικισμών και σήμερα είναι εγκαταλελειμμένα και διατηρούν μόνο τους ναούς τους.

Θρησκευτικά Μνημεία του Μιραμπέλου Καταμέτρηση Άρθρων:  45

Η επαρχία Μιραμπέλου φιλοξένησε μονύδρια με τη μεγαλύτερη πυκνότητα σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη περιοχή της Κρήτης. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Άνω Μιραμπέλο, δηλαδή η ορεινή περιοχή βόρεια της Νεάπολης, αναπτύχθηκαν πάνω από 20 μικρές μονές. Σε αντίθεση με άλλες περιοχές της Κρήτης όπου αναπτύχθηκε ασκητισμός σε σπήλαια, εδώ συναντάμε κυρίως μικρές μονές όπου ζούσαν 2-3 μοναχοί. Μάλιστα πολλοί σημερινοί οικισμοί στο Άνω Μιραμπέλο αρχικά αναπτύχθηκαν γύρω από μοναστήρια. Σχεδόν όλες οι μονές σήμερα δεν λειτουργούν, αλλά οι ναοί τους διασώζονται.

Θρησκευτικά Μνημεία της επαρχίας Ιεράπετρας Καταμέτρηση Άρθρων:  40

Η επαρχία της Ιεράπετρας φιλοξένησε έναν μεγάλο αριθμό μονών που δεν λειτουργούν σήμερα, κυρίως στις ορεινές περιοχές της Δίκτης κοντά στα σύνορα με την επαρχία της Βιάννου αλλά και στη οροσειρά της Θρυπτής.

Θρησκευτικά Μνημεία της Επαρχίας Λασιθίου Καταμέτρηση Άρθρων:  5

Η επαρχία Λασιθίου και κυρίως το Οροπέδιο Λασιθίου  δεν ακολούθησε την ραγδαία ανάπτυξη μοναστηριών που γνώρισε η υπόλοιπη Κρήτη κατά την Ενετοκρατία. Αυτό οφείλεται κυρίως στην απαγόρευση κατοίκησης του οροπεδίου τους πρώτους αιώνες της Ενετοκρατίας (1293-1463) καθώς ανέθρεφε επαναστάτες. Αργότερα αναπτύχθηκαν μικρές μονές, τα καθολικά των περισσότερων σώζονται έως σήμερα.

Θρησκευτικά Έθιμα Καταμέτρηση Άρθρων:  9

Όπως σε όλη την Ελλάδα, έτσι και στην Κρήτη, με αφορμή τη γιορτή αγίων της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, διοργανώνονται πολλά τοπικά πανηγύρια σε χωριά και πόλεις του νησιού, ειδικά το καλοκαίρι. Τα πανηγύρια, παράλληλα με τη θρησκευτική και την προσκυνηματική τους σημασία, αποτελούν αφορμή συνεύρεσης του τοπικού πληθυσμού και συμβάλλουν στη διατήρηση των εθίμων και των παραδόσεων του τόπου. Μετά τα πανηγύρια, η σκυτάλη δίνεται στα χωριά, όπου ακολουθεί μεγάλο ξεφάντωμα, μουσική και χορός, που κρατάει μέχρι το άλλο πρωί.

Ένα από τα πιο αξιόλογα θρησκευτικά έθιμα, που συναντάει κανείς στην Κρήτη είναι ο εορτασμός των Χριστουγέννων σε μια αληθινή φάτνη, στο σπήλαιο της Μαραθοκεφάλας. Επίσης κατά το πανηγύρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στο Μαρμακέτο Λασιθίου, ξανανθίζουν οι ξηραμένες ορχιδέες που στολίζουν τον επιτάφιο, ενώ στον Άγιο Θωμά και στα Αστερούσια κυκλώνουν τους ναούς με κερωμένο σχοινί, για να κρατήσουν το κακό μακριά, αναβιώνοντας πανάρχαιες συνήθειες.

Οι απόκριες είναι μια μεγάλη γιορτή σε όλη την Κρήτη, με δεκάδες έθιμα που έχουν τη ρίζα τους στο μακρινό περελθόν. Τα Αποκριγιώματα στη Γέργερη, η μάσκα του Σίβα, η καμήλα και πάρα πολλά άλλα έθιμα έχουν αρχίσει να αναβιώνουν σε μια προσπάθεια των τοπικών αρχών να μη χαθούν στη λήθη του χρόνου.

Έθιμα, με τις ρίζες τους από τα βάθη των αιώνων, για την ίαση των ασθενών είναι ακόμη ζωντανά. Στα Σφακιά, οι πιστοί αφιερώνουν στην εκκλησία τα ζυμαρένια ανθρωπάκια του Αγίου Αντωνίου, για να γιατρέψουν τις ασθένειές τους, ενώ στον Ψηλορείτη ανθρωπόμορφοι άρτοι, τα λαζαρόψωμα, αφιερώνονται στα μνημόσυνα. Παλαιότερα, στο πανηγύρι της Αγίας Πελαγίας, έθαβαν τα μέλη του σώματος που πονούσαν στην άμμο της παραλίας για να γίνουν καλά, ενώ στον Άγιο Φανούριο Αχλαδέ οι πιστοί τοποθετούν ρούχα από τα σημεία του σώματος που νοσούν σε μια κοκορεβυθιά.

Το Πάσχα επικρατούν μερικά από τα πιο ιδιαίτερα έθιμα στην Ελλάδα, όπως ο πλειστηριασμός του Σταυρού, το πέρασμα των προβάτων κάτω από τον επιτάφιο, το κάψιμο του Ιούδα με τη μεγάλη φουρνάρα, η μεταφορά του Αγίου Φωτός από τους πιστούς στο σπίτι τους, χωρίς να μιλούν, και η τοποθέτηση κόκκινων αυγών στους τάφους. Στην Ασή Γωνιά και την Καρωτή Ρεθύμνου, κατά την εορτή του Αγίου Γεωργίου οι βοσκοί φέρνουν τα πρόβατα στην εκκλησία για να τα ευλογήσει ο ιερέας, ενώ ακολουθεί άρμεγμα και μοίρασμα του γάλακτος στους πιστούς.

Άλλα έθιμα: O Κλήδονας εορτάζεται την ημέρα του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, στα τέλη Ιουνίου. Κατά τη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, πιστοί αφιερώνουν τα πιο γινωμένα σταφύλια στην εκκλησία, για να ευλογηθούν τα αμπέλια τους, ενώ την ίδια μέρα στην κορυφή του Αφέντη της Δίκτης, οι πιστοί σκαλίζουν το χώμα για να βρουν νομίσματα, που θεωρούνται φοβερό φυλακτό. Την ημέρα του Αγίου Γεωργίου του Μεθυστή, σε όλη την Κρήτη, ανοίγουν τα βαρέλια με το κρασί.

Κορυφαίοι Προορισμοί Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Στην Κρήτη τίποτα δεν επαναλαμβάνεται. Οι τεράστιες μορφολογικές αντιθέσεις και οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν στο νησί έχουν σμιλέψει τοπία μοναδικά, που προκαλούν τον επισκέπτη και κρατούν τις αισθήσεις του σε συνεχή εγρήγορση.

Πόλεις Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Το Ηράκλειο αποτελεί το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Κρήτης, την πρωτεύουσα της Περιφέρειας Κρήτης και το οικονομικό κέντρο του νησιού. Τα Χανιά είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης και είναι γνωστά για τη γραφική Παλιά Πόλη και το Ενετικό λιμάνι τους. Το Ρέθυμνο είναι κτισμένο ανάμεσα στις δύο άλλες μεγάλες πόλεις της Κρήτης. Η πόλη διατηρεί ακόμα την παλιά αριστοκρατική της εμφάνιση, με τα κτίριά της που χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα με αψιδωτές πόρτες, κρήνες κλπ. Ο Άγιος Νικόλαος είναι η πρωτεύουσα της περιφερειακής ενότητας Λασιθίου και είναι κτισμένος γύρω από μια γραφική λίμνη στον κόλπο του Μιραμπέλου, το μεγαλύτερο στην Κρήτη.

Ηράκλειο Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Το Ηράκλειο είναι η μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης με πληθυσμό κοντά στις 200.000. Το Ηράκλειο στεγάζει τις κεντρικές υπηρεσίες και τους μεγαλύτερους επιστημονικούς οργανισμούς της Κρήτης και αποτελεί το εμπορικό κέντρο του νησιού, με το μεγαλύτερο λιμάνι και το αεροδρόμιο.

Από μια πανέμορφη παραδοσιακή πόλη με μοναδικά Ενετικά και Οθωμανικά μνημεία στις αρχές του 1900, όπως άρμοζε σε μια από τις ιστορικότερες πόλεις της Μεσογείου, το Ηράκλειο δυστυχώς μετατράπηκε σε μια άναρχα δομημένη πόλη πνιγμένη στον μπετόν, χάνοντας σχεδόν στο σύνολο της την αριστοκρατική της αίγλη. Σε αυτό συνετέλεσε σαφώς η ανάγκη για γρήγορη επέκταση της πόλης για την εγκατάσταση των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, αλλά και η προσπάθεια «εκμοντερνισμού» της, μετατρέποντας τα υπέροχα παλιά κτίρια σε πολυκατοικίες.

Ωστόσο ακόμη και σήμερα ο επισκέπτης έχει την δυνατότητα να πάρει μια γεύση από την λαμπρή εικόνα του παρελθόντος, ενώ κι ο ντόπιος αν ψάξει λίγο θα εκπλαγεί με τις άγνωστες γωνιές του Ηρακλείου και την ιστορία που κρύβουν από πίσω τους. Η ιστορία του Ηρακλείου ξεκινάει από τη Μινωική εποχή, καθώς βρίσκεται στην τοποθεσία του αρχαίου Ηρακλείου, επίνειο του θρυλικού ανακτόρου της Κνωσού. Ωστόσο η πόλη στην τοποθεσία που βρίσκεται σήμερα το παλιό κέντρο της, κτίστηκε το 824 από τους Άραβες, στη συνέχεια επεκτάθηκε και ισχυροποιήθηκε με τείχος από τους Ενετούς και τους Τούρκους, αποτελώντας το Μεγάλο Κάστρο του Χάνδακα. Το σημερινό όνομα του το πήρε μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Τούρκους το 1898.

2014-03-23 18.35.26 DSC02029 DSC02031 IMG_20221014_083316-01 IMG_3549 P1000864 P1000868 P1000876 P1000897 P1130022

Ιστορία του Ηρακλείου Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Η πόλη του Ηρακλείου, ως οικισμός, υπήρχε από το 1000-950πΧ, γύρω από το σημερινό Ενετικό λιμάνι. Ο οικισμός αυτός, που ονομαζόταν Ηράκλειο, ήταν επίνειο της Κνωσού.

Βυζαντινή και Αραβική εποχή

Candia map

Πολύ αργότερα, κατά τη Βυζαντινή περίοδο, ο οικισμός εξακολουθούσε να υπάρχει και ονομαζόταν Κάστρο, λόγω της οχύρωσης του με τείχος. Έχουν βρεθεί ίχνη του Βυζαντινού τείχους κοντά στο λιμάνι του Ηρακλείου.

Το 824μΧ το Βυζαντινό Κάστρο έπεσε στα χέρια των Σαρακηνών Αράβων του Αμπού Χαφς Ομάρ ή Απόχαψη. Η ως τότε πρωτεύουσα της Κρήτης, η Γόρτυνα, καταστράφηκε, καθώς δεν ήταν παραθαλάσσια και δεν εξυπηρετούσε τις ανάγκες των πειρατών Σαρακηνών. Αντίθετα το μικρό κάστρο του Ηρακλείου θεωρήθηκε ότι μπορούσε να αποτελέσει τη νέα βάση για τις ληστρικές τους επιδρομές στη Μεσόγειο.

Αφού μετέφεραν την πρωτεύσουσα στο Κάστρο, την οχύρωσαν ισχυρά. Η αραβική οχύρωση του Ηρακλείου είναι σήμερα γνωστή. Ξεκινούσε από το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, ακολουθούσε την εξωτερική γραμμή των οδών Δαιδάλου και Χάνδακος, και κατέληγε στη θάλασσα. Το τείχος ήταν κτισμένο με άψητους πλίνθους, ενισχυμένους με τρίχες αιγών και χοίρων. Το τείχος ήταν αρκετά πλατύ, ώστε να μπορούν να περνούν ταυτόχρονα δύο άμαξες. Από την απ' έξω μεριά είχε ανοιχτεί βαθιά τάφρος, στην οποία μπορούσε να διοχετευθεί νερό από τη θάλασσα και να περικυκλώσει την πόλη σε μια ώρα. Εξαιτίας της τάφρου αυτής, οι Άραβες ονόμασαν το Ηράκλειο «φρούριο της Τάφρου» (Rabdh el Khantak), ονομασία που παρέμεινε για αιώνες (εξελλ. Χάνδακας).

Οι Βυζαντινοί επεδίωξαν την επιστροφή της Κρήτης στα χέρια τους, λόγω της γεωστρατηγικής σημασίας της, αλλά και για να εξοντώσουν τους πειρατές που θέριζαν στις θάλασσες. Ωστόσο, η σπουδαία οχύρωση του Χάνδακα, κράτησε τους Βυζαντινούς μακρυά για πολύ καιρό από το στόχο τους. Μετά από πολλές συνεχόμενες αποτυχημένες προσπάθειες, ο Νικηφόρος Φωκάς το 961μΧ, κατάφερε και απελευθέρωσε την Κρήτη. Φοβούμενος πιθανή επιστροφή των Αράβων, ο Φωκάς κατέστρεψε την οχύρωση της τάφρου και έκτισε το φρούριο Ρόκκα στο Κανλί Καστέλι (στο σημερινό χωριό του Προφήτη Ηλία). Σε λίγο καιρό ο Χάνδακας ξαναγέμισε με κόσμο και οι Βυζαντινοί ξανάκτισαν ισχυρή οχύρωση. Τα τείχη αυτά κτίστηκαν πάνω στα αραβικά, ενώ μια πύλη τους κτίστηκε στο σημείο του κτιρίου Ακτάρικα (δίπλα στα Λιοντάρια). Η πύλη έμεινε γνωστή με το όνομα Μεγάλη Καμάρα (Voltone) από τους Ενετούς.

Μετά την ανάκτηση της Κρήτης, οι Βυζαντινοί ασχολήθηκαν προσεκτικότερα με την άμυνα της, κατασκευάζοντας κι άλλα οχυρωματικά άργα στα παράλια του νησιού. Συγχρόνως εγκατέστησαν μόνιμες στρατιωτικές φρουρές με στρατιώτες από όλη την Βυζαντινή Αυτοκρατορία για να αποκρούουν τις πειρατικές επιδρομές. Οι φρουροί αυτοί δημιούργησαν μικρούς οικισμούς, τα ονόματα των οποίων ακόμη και σήμερα προδίδουν την ιστορία τους (Αρμένοι, Βάρβαροι, Σκλάβοι, κα).

Surviving part of the Arab walls hidden between houses Surviving part of the Arab walls on Beaufort street Surviving part of the Arab walls

Η Ενετική Οχύρωση του Χάνδακα

Candia map

Το 1206, μετά από 2.5 περίπου αιώνες της βυζαντινής παρουσίας στο νησί, οι Γενουάτες με τον κόμη της Μάλτας Ερρίκο Πεσκατόρε και με τη βοήθεια του φίλου του Αλαμάνο ντα Κόστα κατέλαβαν ένα μεγάλο μέρος της Κεντρικής Κρήτης. Έπειτα οχύρωσαν τα τρία μεγάλα φρούρια του Χάνδακα, της Σητείας και του Ρεθύμνου και δώδεκα άλλα μικρότερα σε επίκαιρες θέσεις.

Την άνοιξη του 1209, οι Ενετοί κατάφεραν να εκπορθήσουν το φρούριο Παλιόκαστρο στα Ληνοπεράματα και τον Μάιο του 1217 κατάφεραν να εκδιώξουν εντελώς τους Γενουάτες. Έτσι πλέον η Κρήτη ήταν στα χέρια τους για ακόμη 4.5 αιώνες.

Οι Ενετοί βρήκαν τον Χάνδακα οχυρωμένο με τα βυζαντινά τείχη. Επισκεύασαν τα τείχη και τα προσάρμοσαν στις απαιτήσεις της πολεμικής τέχνης της εποχής, που στηριζόταν στη λόγχη, στο ξίφος, το δόρυ, το τόξο (ατομικά) και στις πολιορκητικές μηχανές, τον κριό, τον καταπέλτη, τη βαλλίστρα, τους πύργους ή χελώνες, και το υγρό πυρ (ομαδικά). Στο αναμορφωμένο αυτό τείχος ενσωματώθηκαν και πολλά τμήματα του Βυζαντινού.

Το ενετικό τείχος, όπως αρχικά διαμορφώθηκε, είχε ευθύγραμμες πλευρές με πύργους κατά αποστάσεις και ξεκινώντας από το Μπεντενάκι ακολουθούσε τις οδούς Χάνδακα και Δαιδάλου, με την πύλη Voltone ενδιάμεσα. Ύστερα συνέχιζε στην οδό Μποφώρ κι έφτανε στο λιμάνι. Έξω από τα τείχη αυτά απλωνόταν ακτινωτά οι δρόμοι προς τα διάφορα μέρη της Κρήτης.

Τους πρώτους αιώνες της Ενετοκρατίας, ο κίνδυνος για τους Ενετούς ήταν εσωτερικός, δηλαδή ο Κρητικός λαός που δεν ανεχόταν τη δουλεία. Μετά την καταστολή της Επανάστασης των αδερφών Καλλέργη (1364), η οποία κατεστάλη το 1367, οι σχέσεις Ενετών- Κρητικών εξομαλύνθηκαν.

Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, ο νέος κίνδυνος που ανέτειλε ήταν ο Οθωμανικός. Έτσι, οι Ενετοί ξεκίνησαν να προετοιμάζουν την άμυνα τους, κτίζοντας δεκάδες φρούρια στο νησί. Ο Χάνδακας μεγάλωνε συνεχώς και οι συνοικισμοί κτίζονταν άναρχα έξω από τα τείχη, με τον πληθυσμό εκτός τειχών να είναι 4 φορές μεγαλύτερος από αυτόν μέσα στο κάστρο. Επίσης, μετά την ανακάλυψη της πυρίτιδας και τη χρήση της στα τηλεβόλα όπλα τον 15ο αιώνα, η κατασκευή ενός μεγαλύτερου και ισχυρότερου Ενετικού κάστρου, που θα προστάτευε όλη την πόλη, ήταν μονόδρομος. Η ανοικοδόμηση των νέων τειχών (τα σημερινά μεγαλοπρεπή Τείχη του Ηρακλείου) ξεκίνησε το 1462 και διήρκησε περισσότερο από έναν αιώνα. Τα αρχικά σχέδια ήταν του μηχανικού Καμποφρεγκόζο, αλλά στην πορεία χρησιμοποιήθηκαν σχέδια του ικανότατου μηχανικού Michel Sammicheli.

Η δαπάνη της ανοικοδόμησης βάρυνε τα ταμεία της Βενετίας και του Βασιλείου της Κρήτης, τον Κρητικό λαό, τη Εκκλησία και τους Εβραίους. Όλοι οι Κρητικοί 14-60 χρονών, ήταν υποχρεωμένοι να κάνουν κάθε χρόνο μια αγγαρεία μιας βδομάδας, μαζί με τα ζώα τους, χωρίς αμοιβή και διατροφή. Τα υλικά μεταφέρονταν από τα λατομεία του Κατσαμπά, το Τηγάνι Χερσονήσου και τα ερείπια της Κνωσού. Γύρω από τα τείχη ανοίχτηκε βαθιά τάφρος, που μετέτρεψε την πόλη σε ένα απόρθητο κάστρο. Το τείχος αποτελούσε την τελευταία λέξη της οχυρωματικής τέχνης της εποχής, εξασφαλίζοντας πλήρη ασφάλεια στην πόλη. Το τείχος ήταν σχήματος τριγωνικού με βάση την παραθαλάσσια πλευρά του, συνολικού μήκους 3χλμ. Η τάφρος, που είχε ανοιχτεί γύρω από αυτό, ήταν μεγάλου πλάτους, και βάθους. Από την έξω μεριά της τάφρου είχαν υψωθεί προτειχίσματα ή αντερείσματα, καθώς και μικρά εξωτερικά φρούρια (τα Revelini) για να καθιστούν δυσκολότερη την προσέγγιση των τειχών από τους εχθρούς.

1 2 20241016_214052 20241016_215322 3 G0013902 G0013913 Kazantzakis grave in moonlight St Mark Lion walls

Προμαχώνες

Το χερσαίο τείχος είχε ενισχυθεί με εφτά προμαχώνες. Οι προμαχώνες αντικατέστησαν τους ογκώδεις στρογγυλούς και πολυγωνικούς πύργους των τειχών, μετά την ανακάλυψη της πυρίτιδας, και προορίζονταν να εξυπηρετήσουν τη χρήση των νέων αυτών όπλων, τα οποία δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με ευχέρεια στα ογκώδη κτίσματα των παλιών οχυρωματικών συστημάτων. Ο προμαχώνας ήταν μια συμπαγής πλατφόρμα, που προεξείχε από τα τείχη, για να μπορέσει να προσβάλει σε μεγαλύτερη έκταση και να υποστηρίζει αποτελεσματικά τα παρακείμενα μέρη της οχύρωσης. Στις γωνίες του πολυγωνικού οχυρωματικού περιβόλου κατασκευάζονταν συνήθως πενταγωνικού προμαχώνες.

Οι επτά προμαχώνες των τειχών του ηρακλείου ήταν τοποθετημένοι πάνω στα τείχη ως εξής:

  1. Στη βορειοανατολική γωνία, απέναντι από το σημερινό ξενοδοχείο Ατλαντίς, υπήρχε ο προμαχώνας της Άμμου (Sabionera), με τον επιπρομαχώνα Zane.
  2. Στην νοτιοανατολική γωνία (στο σημερινό Καπετανάκειο) ήταν ο προμαχώνας Βιτούρι, με τον ομώνυμο επιπρομαχώνα.
  3. Στην Πύλη του Ιησού (σημερινή Καινούργια Πόρτα) είχε κτιστεί ο ομώνυμος προμαχώνας.
  4. Στην κορυφή του τριγωνικού περιβόλου βρισκόταν ο προμαχώνας του Μαρτινέγκο, όπου βρίσκεται σήμερα ο τάφος του Νίκου Καζαντζάκη. Είναι ο μεγαλύτερος προμαχώνας του Ηρακλείου.

Απέναντι από το νοσοκομείο Πανάνειο, στο Κομμένο Μπεντένι, υπήρχε ο προμαχώνας της Βηθλεέμ.
Δίπλα στην Πύλη του Παντοκράτορα (Χανιώπορτα) υπήρχε ο ομώνυμος προμαχώνας.
Στη βορειοδυτική γωνία του τείχους, υπήρχε ο προμαχώνας του Αγίου Ανδρέα, ο μικρότερος του Χάνδακα.
Στο τείχος και, κατά κανόνα, πίσω από τους προμαχώνες είχαν κατασκευαστεί τετράγωνα οικοδομήματα, με χοντρούς τοίχους και θολωτές στέγες, που προορίζονταν για οπλαποθήκες.

Για τη συμπλήρωση της οχύρωσης της πόλης, οι Ενετοί κατεδάφισαν το μικρό παλιό φρούριο στην είσοδο του λιμανιού και έκτισαν μέσα σε 17 χρόνια το νέο φρούριο Rocca al Mare (φρούριο της θάλασσας), τον γνωστό μας Κούλε, που δεσπόζει ακόμη στο Ενετικό λιμάνι. Στις παραμονές του Κρητικού Πολέμου (1630), οι Ενετοί είχαν εξοπλίσει το Κάστρο και το φρούριο με 428 τηλεβόλα διαφόρα διαμετρημάτων. Η πραγματικά άριστη οχύρωση του Ηρακλείου από τους Ενετούς, ήταν η αιτία που ο Χάνδακας ονομάστηκε Μεγάλο Κάστρο.

Τα τείχη του Ηρακλείου κατά την Τουρκοκρατία

Οι Τούρκοι κατέλαβαν το Μεγάλο Κάστρο το 1669, ύστερα από περίπου 23 χρόνια πολιορκίας (29 Μαΐου 1648 – 18 Σεπτεμβρίου 1669), μετά από την προδοσία του Ενετού συνταγματάρχη Ανδρέα Μπαρότση, μπαίνοντας από τον προμαχώνα του Αγίου Ανδρέα. Η πολιορκία του Κάστρου ήταν μάλιστα η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί στην παγκόσμια ιστορία. Αφού το κατέλαβαν, χρησιμοποίησαν το οχυρωματικό σύστημα των Ενετών για την εδραίωση τους απέναντι στον Κρητικό λαό. Επισκεύασαν το τείχος και τα φρούρια τριγύρω, τα συμπλήρωσαν και τα προσάρμοσαν στις ανάγκες τους.

Συγχρόνως, άλλαξαν τις ονομασίες, τις οποίες μετέφεραν στη γλώσσα τους. Έτσι, ο προμαχώνας Μαρτινέγκο ονομάστηκε Γιουκσέκ Τάμπια, τα ορεκιόνε ονομάστηκαν Μπούρτζι, ο προμαχώνας του Αγίου Ανδρέα ονομάστηκε Γιουρούς Καπισί (πύλη της εφόδου), η Πύλη του Ιησού ονομάστηκε Γενί Καπού (Κανούργια Πόρτα), η Πύλη του Δερματά ονομάστηκε Κουμ Καπί, το Φρούριο της Θάλασσας ονομάστηκε Κούλες, κ.α.

Η οχύρωση του Μεγάλου Κάστρου, σε περιόδους ειρήνης, φαίνεται ότι παραμελιόταν από τους κατακτητές. Εντούτοις, ο οχυρωματικός περίβολος του Ηρακλείου και το φρούριο του Κούλε σώζονται σήμερα σε άριστη κατάσταση και αποτελούν τα καλύτερα διατηρημένα Ενετικά οχυρωματικά έργα στη Μεσόγειο.

Οι Πύλες του Χάνδακα Καταμέτρηση Άρθρων:  8

Το κάστρο είχε τέσσερις πύλες στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα:

  1. Στη βόρεια μεριά, στο τέρμα της σημερινής Οδού 25ης Αυγούστου, ήταν η πύλη του Μόλου, με την οποία επικοινωνούσε η πόλη με το λιμάνι. Εδώ γράφτηκε ο πρόλογος και ο επίλογος της Τουρκικής κατάκτησης του νησιού τον Σεπτέμβριο του 1669 και τον Αύγουστο του 1898, αντίστοιχα. Καταστράφηκε από τους Άγγους του 1898.
  2. Στην ανατολική πλευρά εκεί που είναι σήμερα το άγαλμα του Ελευθέριου Βενιζέλου, βρισκόταν η πύλη του Αγίου Γεωργίου ή Λαζαρέτο, με την οποία η πόλη επικοινωνούσε με την ανατολική Κρήτη και το λοιμοκαθαρτήριο (λαζαρέτο).
  3. Στη νότια πλευρά είχε κατασκευαστεί από το 1587 η Πύλη του Ιησού ή Καινούργια Πόρτα. Η πύλη αυτή άνοιγε την πόλη προς τις νότιες επαρχίες του νομού. Από εδώ επίσης έμπαινε στο Ηράκλειο, ο αγωγός που τροφοδοτούσε με νερό την πόλη. Η σημερινή Καινούργια Πόρτα δεν μοιάζει καθόλου με την πύλη της εποχής.
  4. Στη δυτική πλευρά, στο τέλος της Πλατειάς Στράτας (Strata Larga) της σημερινής οδού Καλοκαιρινού είχε κατασκευαστεί η Πύλη του Παντοκράτορα (Panigra), η σημερινή Χανιώπορτα, που ακόμη διασώζει στο πάνω μέρος την προτομή του Παντοκράτορα με τη λέξη Omnipotens (παντοκράτωρ). Από αυτή την πύλη επικοινωνούσε η πόλη με τη Δυτική Κρήτη.

Οι τρεις χερσαίες πύλες του Αγίου Γεωργίου, του Ιησού και του Παντοκράτορα έκλειναν εσωτερικά και εξωτερικά με βαριές και στέρεες πόρτες κάθε βράδυ την ώρα της δύσης του ηλίου και άνοιγαν το πρωί με την ανατολή του. Όσοι δεν προλάβαιναν να μπουν μέσα διανυκτέρευαν σε ειδικά θολωτά κτίρια, γι’αυτό το σκοπό. Οι πύλες στην εξωτερική τους πλευρά προστατεύονταν από ημικυκλικές προεξοχές που ονομάζονταν Orecchione (μεγάλα αυτιά).

Εκτός από τις τέσσερις αυτές κύριες πύλες, υπήρχαν ακόμη τρεις άλλες για στρατιωτικούς σκοπούς. Αυτές ήταν η πύλη του Αγίου Ανδρέα (ΒΔ), η πύλη της Αμμουδιάς ή Sabionera (ΒΑ) και η πύλη Δερματά στον ομώνυμο κόλπο (που βρίσκεται δίπλα στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας), η οποία άνοιγε προς τη θάλασσα. Η τελευταία είχε κατασκευαστεί ως διέξοδος την περίπτωση αποκλεισμού του στομίου του Ενετικού Λιμανιού. Στην πύλη αυτή αποβιβάστηκαν τον Νοέμβριο του 1668 οι Γάλλοι εθελοντές του Κόμη De La Feuillades, που όμως κανονιοβολήθηκαν από τους Τούρκους, από τις εκβολές του Γιόφυρου ποταμού. Η πύλη αυτή υπάρχει και σήμερα, δίπλα στο νέο δημοτικό πάρκινγκ, απέναντι από το Μποδοσάκειο Σχολείο.

Θρησκευτικά Μνημεία Ηρακλείου Καταμέτρηση Άρθρων:  11

Το Ηράκλειο φιλοξένησε εξαιρετικούς ναούς, πρώην ανδρικά και γυναικεία μοναστήρια, ειδικά κατά την Ενετοκρατία. Η έδρα της Αρχιεπισκοπής Κρήτης βρίσκεται εδώ και υπάγεται απευθείας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Δυστυχώς κυρίως στις αρχές του 20ου αιώνα πολλά από τα λαμπρά μνημεία κατεδαφίστηκαν για τον "εκμοντερνισμό" της πόλης.

Ιστορικά Μνημεία Ηρακλείου Καταμέτρηση Άρθρων:  18

Αξιοθέατα του Ηρακλείου είναι τα γιγαντιαία Ενετικά Τείχη με τις διάφορες πύλες τους, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, το Μουσείο Μάχης της Κρήτης, το Ενυδρείο Κρήτης Θαλασσόκοσμος. Επίσης στο ιστορικό κέντρο αξίζει να δείτε την Ενετική Λότζια, την πλατεία με την κρήνη των Λιονταριών, την Οδό 25ης Αυγούστου, την κεντρική αγορά, τη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, τους ναούς του Αγίου Τίτου, του Αγίου Μηνά, της Αγίας Αικατερίνης, του Αγίου Πέτρου και το Ενετικό Λιμάνι με το επιβλητικό φρούριο του Κούλε. Επίσης, το βράδυ μπορείτε να κάνετε μια βόλτα στην παραλιακή λεωφόρο ως το Παγκρήτιο Στάδιο, όπου υπάρχει και ποδηλατόδρομος.

Το Ενετικό Λιμάνι του Ηρακλείου Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Δίπλα στο σύγχρονο Λιμάνι του Ηρακλείου, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει ότι έχει απομείνει από το μικρό γραφικό λιμάνι που λειτουργεί σήμερα ως μαρίνα και το επιβλητικό Φρούριο του Κούλε. Ο λιμενοβραχίονας μήκους περίπου 2χλμ του σύγχρονου λιμανιού ξεκινάει από εδώ και αποτελεί έναν από τους αγαπημένους δρόμους για περίπατο της πόλης και για ψάρεμα. Απέναντι από τον Κούλε, στο σημείο που υπάρχει σήμερα η δημοτική καφετέρια Μαρίνα, υπήρχε ως τις αρχές του 20ου αιώνα ένα μικρότερο φρούριο, ο Μικρός Κούλες. Στην παραλιακή λεωφόρο βλέπουμε και σήμερα ότι έχει απομείνει από τα θολωτά Νεώρια (επιμήκη κτίρια όπου επισκευάζονταν τα πλοία), τη δεξαμενή Ζάνε (δίπλα στα μεγάλα Νεώρια) και την Αποθήκη Άλατος (ανάμεσα στα μεγάλα και μικρά Νεώρια).

Η πρώτη μεγάλη διαμόρφωση του λιμανιού έγινε από τους Άραβες τον 9-10ο αιώνα, ενώ η ακμαία πορεία του λιμανιού συνεχίστηκε και κατά τη Βυζαντινή οχύρωση του Ηρακλείου (τότε Χάνδακα) μετά το 961. Κατά την Ενετοκρατία το λιμάνι της Κάντια (όπως έλεγαν οι Ενετοί το Ηράκλειο) αποτέλεσε το σημαντικότερο λιμάνι της Ανατολικής Μεσογείου με τη μεγαλύτερη εξαγωγική δραστηριότητα. Τον 17ο αιώνα το λιμάνι μπορούσε να χωρέσει 50 γαλέρες, ενώ κάθε βράδι η είσοδος φρασσόταν με τεράστια αλυσίδα (κυρίως κατά τη διάρκεια του Κρητικού Πολέμου). Οι Ενετοί εξήγαγαν στην Ευρώπη το περίφημο κρασί Μαλβαζία και είχαν την αποκλειστική δυνατότητα εμπορίας του αλατιού (κυρίως της Ελούντας) στην Ευρώπη. Άλλα προϊόντα που έφταναν στην Ευρώπη ήταν το μέλι, το τυρί, το κερί, το μετάξι, οι σταφίδες, το μπαμπάκι και το λάδι.

Κατά την Τουρκοκρατία, οι Τούρκοι διατήρησαν την χρήση του σπουδαίου αυτού λιμανιού. Το πανέμορφο λιμάνι ήρθε να αλλοιώσει η καταστροφική τάση «εκμοντερνοποίησης» του 20ου αιώνα με την κατασκευή της παραλιακής λεωφόρου και του νέου μεγάλου λιμανιού. Το μεγαλύτερο μέρος από τα Νεώρια κατεδαφίστηκε, όπως και ο μικρός Κούλες, ενώ κατεδαφίστηκε και η Πύλη του Μόλου, η οποία ήταν κτισμένη στην αρχή του σημερινού πεζόδρομου της 25ης Αυγούστου και ήλεγχε την είσοδο στο λιμάνι.

1900s 48894797 G0024370 G0024386 G0033149 Heraklion in early 1900s Koulr Old harbor Old

Οι Κρήνες του Ηρακλείου Καταμέτρηση Άρθρων:  9

Κατά την Ενετοκρατία, μέσα στο Μεγάλο Κάστρο υπήρχαν πηγάδια, αλλά η έλλειψη τρεχούμενου πόσιμου νερού ήταν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα. Ο Ενετός Μοροζίνι κατάφερε να δώσει οριστικό τέλος στο πρόβλημα αυτό κατασκευάζοντας ένα τεράστιο υδραγωγείο που μετέφερε νερό από τις πηγές του Γιούχτα μέσα στην καρδιά της πόλης, στα σημερινά Λιοντάρια. Μετά την κατάκτηση του νησιού από τους Οθωμανούς, κτίστηκαν πολλές κρήνες για να δροσίζονται οι περαστικοί. Ήταν φιλανθρωπικές κρήνες (σεμπίλια), όμως τα περισσότερα δυστυχώς καταστράφηκαν μετά την αποχώρηση των Οθωμανών από το νησί.

Αξιοθέατα που αξίζει να επισκεφτείτε στο Ηράκλειο Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Το Ηράκλειο έχει σπουδαία ιστορία και, παρόλο που η φυσιογνωμία του έχει αλλοιωθεί τρομακτικά από τις εγκληματικές παρεμβάσεις του παρελθόντος, υπάρχουν μέρη που θυμίζουν κάτι από το πανέμορφο Μεγάλο Κάστρο της Μεσογείου. Εδώ σας παρουσιάζουμε μερικά από αυτά.

Οδός 25ης Αυγούστου Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Ο ομορφότερος δρόμος στο Ηράκλειο είναι (και ήταν ανέκαθεν) η οδός με τα υπέροχα νεοκλασικά κτίρια, την Ενετική Λότζια και το ναό του Αγίου Τίτου που συνδέει το Ενετικό λιμάνι με την πλατεία των λιονταριών. Αυτή είναι η Οδός 25ης Αυγούστου. Κατά την Ενετοκρατία λεγόταν Ρούγα Μαΐστρα, ενώ αργότερα οι Οθωμανοί την ονόμαζαν Βεζίρ Τσαρσί. Ωστόσο, μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ονομασία που πήρε αργότερα ήταν Οδός Πλάνης, λόγω των υπέροχων νεοκλασικών που παραπλανούσαν τους επισκέπτες δίνοντας μια ψεύτικη εικόνα για το Μεγάλο Κάστρο (Ηράκλειο), το οποίο από ‘κει και πέρα ήταν γεμάτο φτωχογειτονιές και μαχαλάδες.

Το σημερινό όνομα της το πήρε από τα τραγικά γεγονότα που συνέβησαν εδώ στις 25 Αυγούστου 1898, την ημέρα εορτής του Αγίου Τίτου, όταν ο Οθωμανικός όχλος έσφαξε εκατοντάδες χριστιανούς Κρητικούς, 17 Άγγλους στρατιώτες και τον υποπρόξενο της Αγγλίας Λυσίμαχο Καλοκαιρινό, ενώ όλα τα σπίτια και τα καταστήματα των Χριστιανών της πόλης λεηλατήθηκαν. Αφορμή υπήρξε η παράδοση του τελωνείου Ηρακλείου στην αγγλική φρουρά στο πλαίσιο της μετάβασης στην Αυτόνομη Κρητική Πολιτεία, με την εποπτεία των Μεγάλων Δυνάμεων. Αυτή η τραγική κατάληξη είχε αποτέλεσμα να αποδεχτούν οι Μεγάλες Δυνάμεις το επίμονο αίτημα των Κρητικών για την οριστική απομάκρυνση του Οθωμανικού Στρατού από την Κρήτη και να ανοίξει ο δρόμος για την Ένωση με την Ελλάδα.

1 2 3

Find nearby hotels

Χανιά Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Τα Χανιά θεωρούνται από πολλούς, κι όχι άδικα, ως η ωραιότερη πόλη της Ελλάδας.

Τα πανέμορφα Χανιά είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης μετά το Ηράκλειο, με περισσότερους από 60.000 κατοίκους. Ευτυχώς δεν είχε την ίδια τύχη με τις υπόλοιπες πόλεις της Κρήτης, π.χ. Ηράκλειο, στις οποίες καταστράφηκαν τα σπουδαία Ενετικά και Οθωμανικά μνημεία προς χάριν της οικονομικής ανάπτυξης και της εκμοντερνοποίησης. Αντίθετα, η Παλιά Πόλη και το Παλιό Ενετικό Λιμάνι έχουν παραμείνει σχεδόν άθικτα, δίνοντας στην πόλη έναν ιδιαίτερο Ενετικό χαρακτήρα. Έτσι, οι επισκέπτες της πόλης μαγεύονται από την ομορφιά της, τα στενά σοκάκια που ταξιδεύουν σε άλλες εποχές, τον Αιγυπτιακό Φάρο στην είσοδο του μικρού λιμανιού και όλα τα μοναδικά στοιχεία που συνθέτουν την ανυπέρβλητη μαγεία των Χανίων.

Τα Χανιά είναι κτισμένα στην τοποθεσία της μινωικής Κυδωνίας, όπως έχουν δείξει οι ανασκαφές στο λόφο Καστέλι. Τα Χανιά αναπτύχθηκαν ουσιαστικά μετά την Βυζαντινή Εποχή, όταν οχυρώθηκαν με τείχος. Αργότερα, επί Ενετών, η πόλη μετατράπηκε σε ένα μεγάλο κάστρο. Μετά την επίσκεψη του Σουλτάνου Αμπντούλ Μετζίτ στα Χανιά το 1850 και την απόφαση χρήσης του μεγάλου κόλπου της Σούδας για την κατασκευή μεγάλου ναύσταθμου των Οθωμανών, αποφασίστηκε η μεταφορά της πρωτεύουσας από το Ηράκλειο στα Χανιά (μέχρι το 1971). Μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Τούρκους το 1898 και κατά την διάρκεια της αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας, κτίστηκαν σπουδαία κτίρια στην πόλη και στο προάστιο της Χαλέπας. Η δόξα των Χανίων όμως έφτασε στο αποκορύφωμα της, κατά την ύψωση της Ελληνικής Σημαίας στο φρούριο του Φιρκά το 1913, σηματοδοτώντας την οριστική Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα μετά από πολλούς αιώνες σκλαβιάς. Τα Χανιά έπαιξαν σπουδαίο ρόλο και στην έκβαση του Αγώνα κατά του Άξονα στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς το κοντινό αεροδρόμιο του Μάλεμε ήταν το επίκεντρο της Μάχης της Κρήτης. Τα Χανιά ήταν η τελευταία Ευρωπαϊκή πόλη που απελευθερώθηκε απο τους Γερμανούς τον Απρίλιο του 1945.

Από τα Χανιά καταγόταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος, η μεγαλύτερη πολιτική φυσιογνωμία της σύγχρονης Ελλάδας, που με την επιτυχημένη του πολιτική ως πρωθυπουργός της Ελλάδος κατάφερε να τριπλασιάσει τα εδάφη της Ελλάδας στις αρχές του 20ου αιώνα. Οι τάφοι της οικογένειας των Βενιζέλων βρίσκονται σε ένα μαγευτικό σημείο ανατολικά των Χανίων, με πανοραμική θέα στην πόλη.

Αξιοθέατα των Χανίων είναι η Παλιά Πόλη, το Ενετικό Λμάνι με τον Αιγυπτιακό Φάρο, το Τζαμί του Κιουτσούκ Χασάν, ο πεζόδρομος του Κουμ Καπί, τα Νεώρια, το μεγάλο Αρσενάλι όπου στεγάζεται το Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου, η κεντρική αγορά, ο λόφος του Καστελίου με το παλιό παλάτι και τον μινωικό οικισμό, η γραφική Οθωμανική συνοικία της Σπλάντζιας, το ναός του Αγίου Ρόκου, η Μητρόπολη, το Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, η παραλιακή της Νέας Χώρας, το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης στο Φρούριο Φιρκά, η Νομαρχία και τα Δικαστήρια, οι Τάφοι των Βενιζέλων, το σπίτι του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Χαλέπα, το Συμμαχικό Νεκροταφείο Σούδας, το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης, κα.

DSC03066 IMG_3637 IMG_3646 P1000980 P1000981 P1000984 P1000986 P1000990 P1010006 P1010016

Ιστορία των Χανίων: Το κάστρο Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Τα Χανιά είναι η σπουδαιότερη πόλη της δυτικής Κρήτης, κτισμένη στον ανατολικό μυχό του κόλπου Κυδωνίας, στην τοποθεσία της Αρχαίας Κυδωνίας. Η πόλη υπήρχε μέχρι το τέλος της Πρωτοβυζαντινής περιόδου, όταν και καταστράφηκε από τους Σαρακηνούς (828μΧ). Μετά την εκδίωξη των Αράβων, ο οικισμός ξανακτίστηκε, αλλά παρέμεινε μια μικρή και ασήμαντη πόλη. Λόγω όμως της οχυρής θέσης της και εξαιτίας των γεγονότων με τους Σαρακηνούς, οι Βυζαντινοί έκτισαν ένα φρούριο στον λόφο που ονόμασαν Καστέλλι.

Οι Ενετοί, των οποίων τα συμφέροντα εξυπηρετούσε άριστα ο οικισμός, ανοικοδόμησαν και εποίκησαν την πόλη το 1252. Κατ’αρχήν εγκαταστάθηκαν στο βυζαντινό Καστέλλι, κτίζοντας την Μητρόπολή τους Santa Maria, το παλάτι του ρετούρη (νομάρχη) και τις κατοικίες των αξιωματούχων, ενώ στους πρόποδες του λόφου άρχισαν να σχηματίζονται οι πρώτοι βούργοι, δηλαδή συνοικίες πολιτών με διάφορα επαγγέλματα. Τους βούργους αυτούς κατέστρεψαν το 1266 οι Γενουάτες με αρχηγό τον Obertino Doria.

Έτσι, η ανάγκη να οχυρωθεί η πόλη, πέρα από την οχύρωση του Καστελίου, ήταν ολοφάνερη. Οι φεουδάρχες ζητούσαν από την Κεντρική εξουσία της Βενετίας να κατασκευαστεί ένα περίβολος τειχών που να περιλαμβάνει όλη την πόλη, όπως είχε αναπτυχθεί ως τότε. Η οχύρωση τελικά αποφασίστηκε το 1336 και τα έργα άρχισαν αμέσως, για να ολοκληρωθούν μέσα σε 20 χρόνια. Αυτά ήταν τα πρώτα τείχη των La Canea, δηλαδή των Χανίων. Φαίνεται όμως ότι και τα τείχη αυτά δεν πρόσφεραν πλήρη ασφάλεια στην πόλη, επειδή ήταν χαμηλά και γι’αυτό αργότερα τροποποιήθηκαν. Αλλά και αυτές οι παρεμβάσεις ελάχιστα βελτίωσαν την αμυντική ικανότητα των Χανίων έως το 1536, όταν έφτασε στην πόλη ο μηχανικός των Ενετών Michel Sammicheli και εκπόνησε σχέδια για την κατασκευή νέων τειχών γύρω από τα παλιά.

Η κατασκευή των νέων τειχών άρχισε το 1536 και ολοκληρώθηκε σε 32 χρόνια (1568), έπειτα από κάποιες προσθήκες των Savorgnan και του Capital General Renier (1563). Για να κτιστούν τα τείχη απαιτήθηκαν 13,936 αγγαρείες. Κάθε αγγαρεία ήταν 12 και 18 ημέρες για όσους κατάγονταν από ορεινές και πεδινές περιοχές, αντίστοιχα. Οι εργάτες στην αρχή πληρώνονταν με 4-8 σολτίνια, ενώ αργότερα δεν έπαιρναν τίποτα, τρώγοντας μόνο ελιές, χαρούπια και νερό. Η συνολική δαπάνη των τειχών των Χανίων, μαζί με τη δαπάνη της ανέγερσης των φρουρίων στα Θοδωρού, ανήλθε στα 87.000 δουκάτα.

Τα τείχη, που είχαν σχήμα σχεδόν τετράγωνο, εκτείονταν σε μια περίμετρο 3085μ, ενώ μια τάφρος μήκους 1942μ, βάθους 10μ και πλάτους 50μ, εκτεινόταν παράλληλα με τα τείχη. Επίσης, υπήρχαν 4 προμαχώνες στις γωνιές του τείχους, με έναν επιπρομαχώνα σε κάθε έναν από αυτούς.

  1. Στη βορειοδυτική γωνία υπήρχε ο προμαχώνας San Salvatore ή Venier ή Griti με τον επιπρομαχώνα Revelino San Salvatore
  2. Στη νοτιοδυτική γωνία υπήρχε ο προμαχώνας Schiavo ή San Dimitrio με τον επιπρομαχώνα Lando
  3. Στη νοτιοανατολική γωνία υπήρχε ο προμαχώνας Santa Lucia με τον επιπρομαχώνα Santa Lucia
  4. Στη βορειοανατολική γωνία υπήρχε ο προμαχώνας Sabionera ή Monecigo με τον επιπρομαχώνα Revelino Michel

Οι προμαχώνες συνδέονταν μεταξύ τους με ισχυρά μεσοπύργια. Το μεσοπύργιο της νότιας πλευράς, επειδή ήταν μακρύ, χωρίστηκε με μια piattaforma σε δύο μέρη, που βρισκόταν εκεί που σήμερα είναι το μέγαρο του Φιλολογικού Συλλόγου «ο Χρυσόστομος». Η piattaforma αυτή βρισκόταν ανάμεσα στους επιπρομαχώνες Della Mantona και τον San Giovanni. Από την πλευρά της θάλασσας δεν υπήρχε τείχος, γιατί η πόλη προστατευόταν από τον λιμενοβραχίονα που είχε μήκος 337μ.

Castle of Chania


Οι επιχωματώσεις που χρειάσθηκαν έγιναν από τον ρετούρη Leonardo Loredan και κτίστηκε η πύλη Retimiota (του Ρεθύμνου) στη δυτική πλευρά της piattaforma, και ονομάστηκε έτσι γιατί από εδώ ξεκινούσε ο δρόμος για το Ρέθυμνο. Μια άλλη πόρτα βρισκόταν στην ανατολική πλευρά του τείχους. Ήταν η πύλη της Άμμου (sabionera), ενώ στη δυτική πλευρά του υπήρχε το Porto San Salvatore. Και οι τρεις πύλες άνοιγαν κατευθείαν προς τα έξω, χωρίς προστασία από τους προμαχώνες, όπως συνέβαινε στο Χάνδακα.

Το Κάστρο των Χανίων, 15 χρόνια πριν από την άλωση του από τους Τούρκους, το 1630, είχε 319 κανόνια, 30.695 μπάλες και 413.274 λίμπρες μπαρούτι. Παρά την ισχυρή αυτή οχύρωση, ο στρατηγός Del Monte το 1591 έκρινε ότι η πόλη ήταν ανίσχυρη και πρότεινε την εγκατάλειψη της και τη μεταφορά της στη θέση της αρχαίας Απτέρας, στον λόφο του Παλαιόκαστρου. Σύμφωνα με τον Del Monte οι αδυναμίες της οχύρωσης της πόλης ήταν οι πολύ οξείες γωνίες του τείχους που άφηναν ακάλυπτες πλευρές, οι στενές επιχωματώσεις και οι μικροί επιπρομαχώνες. Η πρόταση αυτή δεν έγινε ποτέ αποδεκτή.

Οι Τούρκοι κατέλαβαν τα Χανιά στις 22 Αυγούστου 1645, ανοίγοντας ρήγμα στο τείχος, στο προμαχώνα Schiavo. Αμέσως αναστήλωσαν τα κατεστραμμένα τείχη και αργότερα τα ανακαίνισαν, τα εκσυγχρόνισαν και τα εφοδίασαν με όσες εγκαταστάσεις χρειάζονταν. Μετονόμασαν την πόρτα της αμμουδιάς σε Κουμ Καπί και τη Retimiota σε Καλέ Καπισί (Πόρτα Φρουρίου). Από τη μέσα μεριά της Retimiota έκτισαν το τζαμί Χουσεΐν Πασά, από τον μιναρέ του οποίου δινόταν η διαταγή για το κλείσιμο της πόρτας. Από αυτή την πόρτα έφυγε και ο τελευταίος Τούρκος στρατιώτης των Χανίων στις 3 Νοεμβρίου του 1898. Μπροστά στην πόρτα Καλέ Καπισί ήταν μια πλατεία, αυτή που σήμερα λέγεται Κοτζάμπαση, σε μια μουρνιά της οποίας οι Τούρκοι κρεμούσαν τους Χριστιανούς, ανάμεσά τους και τον επίσκοπο Κισάμου Μελχισεδέκ το 1821.

Τα τείχη του κάστρου των Χανίων ήταν σε καλή κατάσταση μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, όταν άρχισαν να γκρεμίζονται για να πάρουν την θέση τους σπίτια και πολυκατοικίες. Σήμερα δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα από τη νότια πλευρά τους, ενώ κάποιος μπορεί να δει μερικά τμήματα τους στη δυτική πλευρά τους (προμαχώνας Shiavo, επιπρομαχώνας Lando, προμαχώνας San Salvatore ή Φιρκάς).

Παλιά Πόλη Χανίων Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Παρόλο που βομβαρδίστηκε και κάηκε αρκετές φορές στη μακρόχρονη ιστορία της, η παλιά πόλη των Χανίων θεωρείται από τις ομορφότερες πόλεις της Μεσογείου. Στα γραφικά σοκάκια με τα όμορφα μαγαζιά ο ταξιδιώτης μπορεί να συναντήσει δείγματα όλων των πολιτισμών που πέρασαν από τη Κρήτη. Ως παλιά πόλη θεωρείται το τμήμα των Χανίων που βρίσκεται μέσα στα Ενετικά Τείχη.

1 3

Μουσεία και Εκθέσεις Χανίων Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Τα Χανιά με την εξαιρετική πολιτιστική παράδοση φιλοξενούν ένα μεγάλο αριθμό μουσείων, που ανάμεσά τους ξεχωρίζουν το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης, το Μουσείο Βυζαντινών Εικόνων Χανίων, το Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων και το Λαογραφικό Μουσείο Χανίων "Κρητικό Σπίτι".

Θρησκευτικά Μνημεία Χανίων Καταμέτρηση Άρθρων:  10

Τα Χανιά φιλοξένησαν εξαιρετικούς ναούς, ειδικά από την πλούσια περίοδο της Ενετοκρατίας, αλλά και μουσουλμανικά τεμένη. Τα περισσότερα από τα μνημεία διατηρούνται σε εξαιρετική κατάσταση.

10 αξιοθέατα που πρέπει να επισκεφτείτε στα Χανιά Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Τα Χανιά αποτελούν για πολλούς την ομορφότερη πόλη της Ελλάδας, ένας χαρακτηρισμός που δεν της έχει αποδοθεί καθόλου τυχαία. Εξαιρετικά δείγματα αρχιτεκτονικής των προηγούμενων αιώνων, παρά τις αλλοιώσεις που έχουν υποστεί κατά καιρούς, διατηρούν σε πολύ μεγάλο βαθμό την αρχική τους αίγλη. Εδώ σας παρουσιάζουμε μερικά από τα αξιοθέατα που μπορείτε να δείτε στην πόλη των Χανίων αλλά και σε κοντινή απόσταση.

Ρέθυμνο Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Το Ρέθυμνο αποτελεί το αντιπροσωπευτικότερο δείγμα πόλης της Κρητικής Αναγέννησης.

Το Ρέθυμνο είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης με πληθυσμό περίπου 30000, κτισμένη στην τοποθεσία της αρχαίας Ρήθυμνας (4-5ος πΧ αιώνας). Μετά τη Βυζαντινή εποχή, το Ρέθυμνο οχυρώθηκε και ισχυροποιήθηκε ακόμη περισσότερο από τους Ενετούς. Η Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου αποτελεί ένα από τα ομορφότερα αξιοθέατα για τον επισκέπτη της Κρήτης, ο οποίος έχει την δυνατότητα να περιπλανηθεί στο παρελθόν. Η πόλη με τα γραφικά στενάκια και τα πανέμορφα μνημεία διατηρεί στο σύνολο της τον πολεοδομικό ιστό, όπως αυτός διαμορφώθηκε κατά την διάρκεια της Ενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας. Σε αντίθεση με το Ηράκλειο και τα Χανιά, στο Ρέθυμνο επικρατεί κυρίως ο ελληνικός αναγεννησιακός χαρακτήρας, καθώς οι περισσότεροι ευγενείς ήταν Έλληνες, οι λεγόμενοι "Αρχοντορωμαίοι".

Κοντά στην παλιά πόλη με τα γραφικά σοκάκια με τους κήπους και τα αρώματα, ο επισκέπτης αξίζει να επισκεφτεί το μεγαλύτερο φρούριο στην Κρήτη, το μεγαλοπρεπές φρούριο της Fortezza. Επίσης άλλα αξιοθέατα είναι το μικρό ενετικό λιμάνι με το φάρο, η ενετική Λότζια, η κρήνη Ριμόντι, ο Δημοτικός Κήπος, η Κυρία των Αγγέλων, το Ιστορικό Μουσείο Ρεθύμνου, το Νεραντζέ Τζαμί, ο Ναός του Αγίου Φραγκίσκου, η Μεγάλη Πόρτα, το τζαμί του Καρά Μουσά Πασά και τα βενετσιάνικα αρχοντικά της οδού Αρκαδίου. Τέλος, ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει το μπάνιο στην απέραντη παραλία του Ρεθύμνου  που ξεκινάει ανατολικά του λιμανιού.

DSC_0015 DSC_0027 FIMI0138 FIMI0172 IMG_3603 IMG_3609 IMG_3612 IMG_3613 (2) P1000957 Untitled_Panorama1e32

Θρησκευτικά Μνημεία Πόλης Ρεθύμνου Καταμέτρηση Άρθρων:  12

Το Ρέθυμνο κατά την Ενετοκρατία είχε μεγάλο αριθμό εκκλησιών, με το νούμερο να κυμαίνεται σύμφωνα με τις πηγές, από 23 έως 46. Οι περισσότεροι ναοί ήταν Ορθόδοξοι, σήμερα ελάχιστοι από αυτούς σώζονται, ενώ κατά την Τουρκοκρατία πολλά ήταν και τα τζαμιά. Οι παλαιότεροι σωζόμενοι χριστιανικοί ναοί είναι της Αγίας Παρασκευής που σε δεύτερη χρήση σήμερα στεγάζει το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας και η Αγία Σοφία που χρησιμοποιείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Σητεία Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Η Σητεία είναι η ανατολικότερη πόλη της Κρήτης κοντά στο Ακρωτήριο Σίδερο, 64χλμ από τον Άγιο Νικόλαο. Είναι μια πόλη περίπου 10.000 κατοίκων κτισμένη στην δυτική πλευρά του κόλπου της Σητείας, σε μια θερμή και ξηρή περιοχή. Η Σητεία διαθέτει το μοναδικό αεροδρόμιο της Ανατολικής Κρήτης αλλά και το σημαντικότερο λιμάνι. Συνδέεται με τακτικά δρομολόγια λεωφορείων με την Ιεράπετρα και τον Άγιο Νικόλαο, ενώ γίνονται μεγάλες προσπάθειες για τη βελτίωση του οδικού δικτύου που τη συνδέει με τις άλλες πόλεις της Κρήτης. Είναι πολύ καλά οργανωμένη πόλη με πολλά καταστήματα, τουριστικές υποδομές, νοσοκομείο, τράπεζες κλπ. Οι κάτοικοι εδώ ασχολούνται κυρίως με την γεωργία, αλλά και με τον τουρισμό.

Μέσα στην πόλη, εκτός από το κολύμπι στη μεγάλη πλαζ της Σητείας, μπορείτε να κάνετε μια βόλτα στο λιμάνι, να απολαύσετε τον καφέ σας στον παραλιακό δρόμο, να χαθείτε μέσα στην παλιά πόλη με τα παραδοσιακά σπίτια και τις γραφικές αυλές, αλλά και να επισκεφτείτε το κάστρο της Καζάρμα και τα ερείπια ενός ενετικού μναστηριού. Επίσης, λειτουργεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Σητείας με εκθέματα από το 3500πΧ έως το 500μΧ, που προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή. Επίσης, λειτουργεί το Λαογραφικό Μουσείο Σητείας με έκθεση παραδοσιακών αντικειμένων, αλλά και εκθετήριο τοπικών προϊόντων, στο οποίο μπορείτε να γνωρίσετε τα προϊόντα που παράγονται στην περιοχή. Ανάμεσα τους είναι το ελαιόλαδο, ο οίνος της Σητείας και η τσικουδιά. Μάλιστα, το ελαιόλαδο της Σητείας θεωρείται το καλύτερο στον κόσμο, αποσπώντας πολλά παγκόσμια βραβεία κάθε χρόνο.

Η Σητεία κατοικείται από τη νεολιθική εποχή. Επίσης, έχουν βρεθεί ανακτορικά μινωικά κτίρια και τείχη στη θέση Πετράς. Η πόλη θεωρείται ότι είναι κτισμένη στην τοποθεσία της Αρχαίας Ητείας ή Σηταίας, που ήταν η πατρίδα του Μύσωνα. Ο Μύσωνας έχει αναφερθεί ως ένας από τους εφτά σοφούς της αρχαιότητας, αντικαθιστώντας τον Περίανδρο. Επίσης, η αρχαία Ετιά (άλλο όνομα της Σητείας) ήταν λιμάνι της Πραισού, της μεγαλύτερης αντιπάλου της Ιεράπυτνας. Κατά τη Βυζαντινή Περίοδο η πόλη ήκμασε ως εμπορικό λιμάνι. Η Μεσαιωνική πόλη προστατευόταν από μεγάλο τείχος κι από το φρούριο Καζάρμα, που βρίσκεται κοντά στο λιμάνι.

Όταν οι Ενετοί κατέλαβαν την Κρήτη, έδωσαν πολύ μεγάλη σημασία στην περιοχή και προσπάθησαν να την οχυρώσουν. Η Σητεία γνώρισε μεγάλη άνθιση σε όλους τους τομείς και έγινε η σημαντικότερη πόλη της Ανατολικής Κρήτης. Τότε μεγαλούργησε ένας από τους μεγαλύτερους εκπροσώπους της Ελληνικής Λογοτεχνίας, ο Βιτσέντζος Κορνάρος (1553-1613), με τα περίφημα του ποιήματα «Ερωτόκριτος» και «Η θυσία του Αβραάμ». Ο μεγάλος σεισμός του 1508 και οι επιδρομές του πειρατή Μπαρμπαρόσα το 1538 κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της, ενώ το 1651 οι Ενετοί κατέστρεψαν εντελώς την οχύρωση της, πριν την παραδώσουν στους Τούρκους. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, η πόλη και το κάστρο της Καζάρμα ξανακτίστηκε και της δόθηκε το τουρκικό όνομα Αβνιέ.

20240121_012359 20240317_221120 20241213_134535 20260706_155050 IMG_20220429_172228 IMG_20220429_172828 IMG_20220429_172905 IMG_20220429_174815 IMG_20220429_203241 IMG_20220429_203503 IMG_20220501_214231 IMG_20220501_214258 IMG_20220501_215107 IMG_3591 Kazarma P1000939 Sitia by night

Ιεράπετρα Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Η Ιεράπετρα βρίσκεται 30χλμ νότια του Αγίου Νικολάου, στο στενότερο σημείο της Κρήτης, και είναι η νοτιότερη πόλη της Ελλάδος. Είναι σύγχρονη πόλη επρίπου 12.500 κατοίκων, οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με την γεωργία, καθώς η Ιεράπετρα παράγει τεράστιες ποσότητες κηπευτικών που εξάγονται κυρίως στην Ευρώπη. Η πόλη επίσης είναι πολύ καλά οργανωμένη τουριστικά, με μεγάλα και μικρά ξενοδοχεία, πολλές δυνατότητες για φαγητό και διασκέδαση. Τα περισσότερα μαγαζιά βρίσκονται στον παραλιακό δρόμο της πόλης, που σφύζει από ζωή όλο το καλοκαίρι, ενώ και οι παραλίες της πόλης σφύζουν από ζωή.

Η Ιεράπετρα έχει κτιστεί στη θέση που βρισκόταν η αρχαία πόλη Ιεράπυτνα. Το σημερινό της όνομα Ιεράπετρα προηγήθηκαν άλλα ονόματα όπως Κύρβα, Κάμιρος, Πύτνα, Ιεράπυτνα. Η θέση της Ιεράπυτνας στο πιο στενό σημείο της Κρήτης ήταν στρατηγική για τις εμπορικές συναλλαγές της εποχής. Η πόλη είχε κύριο αντίπαλο την πόλη Πραισό (στα ανατολικά), την οποία και κατέστρεψε το 155πΧ. Έτσι, η Ιεράπυτνα απέκτησε τη μεγαλύτερη επικράτεια στην Κρήτη, που το 150πΧ είχε έκταση από τον Τσούτσουρα ως και την περιοχή του Ξερόκαμπου. Ο κυριότερος της αντίπαλος στη συνέχεια ήταν η Ίτανος, δίπλα στο σημερινό Βάι. Στη Ρωμαιοκρατία η Ιεράπυτνα ακμάζει και γίνεται μια από τις πιο κοσμοπολίτικες πόλεις της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Παράλληλα το λιμάνι της γίνεται ιδιαίτερα σημαντικό λόγω της εύκολης πρόσβασης προς την Αίγυπτο. Η Ιεράπετρα διατήρησε τη σημασία της κατά τη διάρκεια της Πρώτης Βυζαντινής Περιόδου, αλλά αργότερα καταστράφηκε από τους Άραβες. Κατά τη διάρκεια της Ενετοκρατίας, οι Ενετοί έδωσαν μεγάλη σημασία στην πόλη και στην οχύρωση της, κατασκευάζοντας το κάστρο της Ιεράπετρας.

Το πιο γνωστό αξιοθέατο της πόλη είναι σίγουρα το ενετικό φρούριο Καλές, το οποίο βρίσκεται στην είσοδο του παλιού λιμανιού. Κτίστηκε τον 13ο αιώνα και πλέον λειτουργεί για την πραγματοποίηση πολιτιστικών εκδηλώσεων. Επίσης, αν έρθετε στην Ιεράπετρα θα πρέπει να επισκεφτείτε τη μικρή, αλλά γραφική, Παλιά Πόλη στην περιοχή Κάτω Μερά. Ένα από τα πιο ιδιαίτερα αξιοθέατα της παλιάς πόλης είναι το «Σπίτι του Ναπολέοντα», όπου σύμφωνα με την παράδοση διανυκτέρευσε ο μεγάλος στρατηλάτης για ένα βράδι το Ιούλιο του 1798, κατά την εκστρατεία του κατά των Μαμελούκων (στην Αίγυπτο). Λέγεται ότι ο Βοναπάρτης ζήτησε από μια οικογένεια να τον φιλοξενήσει στο σπίτι τους, χωρίς να τους πει ποιος είναι. Όταν το πρωί σηκώθηκε, άφησε ένα σημείωμα που αποκάλυπτε την ταυτότητά του. Ένα άλλο αξιοθέατο της παλιάς πόλης είναι το τζαμί και η οθωμανική κρήνη που βρίσκεται απέναντι, το οποίο μέχρι το 1800 ήταν εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη. Τέλος, δίπλα στο Δημαρχείο της Ιεράπετρας, βρίσκεται η παλιά Οθωμανική Σχολή που κτίστηκε το 1899 και στεγάζει το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιεράπετρας με εκθέματα από τη μινωική ως τη ρωμαϊκή εποχή. 

Αρχάνες Καταμέτρηση Άρθρων:  10

Οι Αρχάνες είναι μία όμορφη κωμόπολη κτισμένη σε υψόμετρο περίπου 400 μέτρων, στο μέσο μιας λεκάνης που την διαρρέει ο χείμαρρος Καίρατος και την χωρίζει σε δυο άνισα μέρη. Απέχει 14 χιλιόμετρα από την πόλη του Ηρακλείου και μόλις 7 χιλιόμετρα από το μινωικό ανάκτορο της Κνωσού. Το "πολύχρωμο" αυτό χωριό έχει βραβευτεί σε διαγωνισμό της Ευρωπαικής Ένωσης και αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση, όσον αφορά την οικιστική του ανάπτυξη. Μπορεί κανείς να επισκεφθεί τα μικρά μουσεία ανακαλύπτοντας την ιστορία της περιοχής μέσα από τα ευρήματα των Μινωικών-Βυζαντινών χρόνων μέχρι και τα εκθέματα λαογραφικής τέχνης. Επίσης πλήθος κτιρίων θαυμάσιας αρχιτεκτονικής και βυζαντινές εκκλησίες επιβεβαιώνουν το χαρακτηρισμό των Αρχανών ως πρότυπο παραδοσιακό οικισμό.

Μπορεί στην όμορφη πλατεία να απολαύσει ποικιλία μεζέδων στις ταβέρνες με την αυθεντική Κρητική παραδοσιακή κουζίνα, όπως και να γευθεί το Αρχανιώτικο κρασί. Στα παραδοσιακά λιοτρίβια (φάμπρικες) και τα πατητήρια θα ανακαλύψει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι του χωριού παρήγαγαν από αιώνες πριν τα θαυμαστά προϊόντα, το λάδι και το κρασί ενώ δεν είναι τυχαίο ότι στην ευρύτερη περιοχή έχει ανακαλυφτεί πατητήρι που πιστεύεται ότι είναι το αρχαιότερο στον κόσμο. Το καλοκαίρι μπορεί κανείς να συμμετέχει στον τρύγο του αμπελιού παίρνοντας μέρος στην γιορτή του Αρχανιώτη αγρότη αλλά και σε άλλες αγροτικές δραστηριότητες και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Για τους λάτρεις της φύσης και της πεζοπορίας υπάρχουν πολλές επιλογές. Μπορεί να πεζοπορήσει στο Γιούχτα, το ιερό βουνό των Αρχανών με ύψος 811 μέτρα, όπου σύμφωνα με το θρύλο έχει ταφεί ο πατέρας των Θεών και των ανθρώπων Δίας και να μαγευτεί από τα αρώματα των βοτάνων και τη μοναδική άγρια φύση. Μπορεί επίσης να ακολουθήσει το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 ως τη Μυρτιά ή τον Προφήτη Ηλία, να οδηγήσει μέσα στο Αρχανιώτικο φαράγγι, κάτω από την σκιά των αιωνόβιων δρυών και πλατάνων, αλλά και να ανέβει στο Φουρνί με την αρχαία νεκρόπολη και το υπέροχο δάσος.

1 2 3 4 5 6 Archanes by night Walking in the streets of Archanes

hotels booking Crete

Πλακιάς Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Ο Πλακιάς βρίσκεται 36χλμ νότια του Ρεθύμνου, στην εύφορη πεδιάδα που σχηματίζει ο Κοτσυφός Ποταμός, ο οποίος έχει νερό όλο το χρόνο. Ο Πλακιάς ήταν ένα μικρό ψαροχώρι στα τέλη του 20ου αιώνα, το οποίο τις τελευταίες δεκαετίες έχει αναπτυχθεί τουριστικά. Ιδιαίτερα την περίοδο του ’60 οι παραλίες της Γιαλιάς, όπως λέγεται το παραλιακό μέτωπο της περιοχής, ήταν ένας αγαπημένος προορισμός των χίπις. Πλέον αποτελεί ένα δημοφιλές θέρετρο και σημείο εξόρμησης για τις φυσικές καλλονές της ευρύτερης περιοχής.

Τι θα δείτε στον Πλακιά

Σε κοντινή απόσταση από τον Πλακιά βρίσκονται τα ορεινά χωριά Μύρθιος, Σελλιά και Ασώματος, που διατηρούν την παραδοσιακή τους μορφή και έχουν απεριόριστη θέα στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Επίσης, μπορείτε να επισκεφτείτε την πασίγνωστη παραλία του Πρέβελη, τα μοναστήρια της περιοχής αλλά και να κάνετε πεζοπορία στα φαράγγια του Κοτσυφού και του Κουρταλιώτη. Ωστόσο, αν προτιμήσετε να μείνετε στον Πλακιά, θα έχετε πολλές επιλογές καθώς η κωμόπολη είναι άρτια οργανωμένη με πληθώρα από ξενοδοχεία, εστιατόρια, μπαρ, καταστήματα, κέντρα για θαλάσσια αθλήματα και καταδύσεις, οργανωμένες πλαζ κα. Στη περιοχή υπάρχουν όλες οι βασικές υποδομές όπως μικρή μαρίνα, καταστήματα τραπεζών, πρατήρια καυσίμων, ιατρείο και οδοντιατρείο, φαρμακείο, ταχυδρομείο, κλπ. 

Ένα από τα αγαπημένα αξιοθέατα των επισκεπτών στον Πλακιά είναι ο παλιός μύλος, που απέχει 1.5χλμ από το χωριό στο ποτάμι του Κοτσυφού. Επίσης, στη θέση Παλίγκρεμνος, δηλαδή στην ανατολική άκρη της μεγάλης παραλίας του Πλακιά, βρίσκονται στοές που χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά κάρβουνου. Σε αυτό το σημείο που ονομάζεται και Γονατές, υπάρχει ένας τεράστιος κάθετος γκρεμός, που λένε ότι ο Διγενής Ακρίτας γονάτισε και ήπιε νερό από μια κοντινή πηγή, μια από τις πολλές της περιοχής.

Επίσης μπορείτε να επισκεφτείτε το Ναό της Ζωοδόχου Πηγής, που είναι κτισμένος πάνω στα ερείπια ενός παλαιότερου, στον οποίο ο νότιος τοίχος είχε καταρρεύσει. Μάλιστα, υπάρχει μια άγνωστη ερμηνεία για την κατάρρευση του τοίχου. Κάποτε απέπλευσε ένα πειρατικό πλοίο στον Πλακιά και οι πειρατές κυνήγησαν δύο νέες κοπέλες. Αυτές έτρεξαν και κρύφτηκαν στην εκκλησία, ζητώντας σωτηρία από την Παναγιά. Οι πειρατές έφτασαν μπροστά στην είσοδο και περίμεναν τις κοπέλες να βγουν. Τότε οι προσευχές τους εισακούστηκαν και σκίστηκε ο νότιος τοίχος στα δύο και οι κοπέλες ξέφυγαν στο διπλανό ελαιώνα.

Άλλα ιστορικά στοιχεία

Όπως αναφέρθηκε ήδη, ο σημερινός Πλακιάς είναι μια σχετικά καινούργια κωμόπολη, καθώς μόλις τον 19ο αιώνα Σελλιανοί ψαράδες άρχισαν να εγκαθίστανται εδώ και να δημιουργούν οικογένειες. Ωστόσο τα χωριά της περιοχής, όπως τα Σελλιά και η Μύρθιος, είναι παλαιότερα, καθώς ακόμη και τη βυζαντινή περίοδο κτίστηκαν δρόμοι και γέφυρες για να επικοινωνούν μεταξύ τους. Παρόλα αυτά, η περιοχή κατοικείται τουλάχιστον από τα ρωμαϊκά χρόνια, καθώς έχουν βρεθεί πολλά ρωμαϊκά αντικείμενα (και μερικά που θεωρούνται μινωικά). Από μερικούς επιστήμονες θεωρείται ότι είναι κτισμένος στην τοποθεσία της αρχαίας πόλης Λάμων, ενώ από άλλους στη θέση του αρχαίου Φοίνικα

Δίπλα στην Ζωοδόχο Πηγή έχει βρεθεί μια μεγάλη νεκρόπολη 5 στρεμμάτων με πολλούς τάφους, από τους οποίος λείπουν οι καλυπτήριες πλάκες. Φαίνεται ότι αυτές είχαν αφαιρεθεί για να χρησιμοποιηθούν για άλλους λόγους (οικοδομικά υλικά, προσχώσεις, απλή περιέργεια κλπ). Όλος ο λόφος της περιοχής είναι διάσπαρτος με ορφανές πλάκες, οι οποίες αποκαλύφτηκαν κατά την διάρκεια διαφόρων εργασιών. Μάλιστα, λόγω του μεγάλου αριθμού των πλακών, η περιοχή ονομάστηκε Πλακιάς. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη συνηθισμένη ερμηνεία που θέλει το όνομα Πλακιάς να οφείλεται στο γεγονός ότι το χωριό είναι χτισμένο πάνω σε μια τεράστια πλάκα. Παρόμοιες νεκροπόλεις έχουν βρεθεί και σε άλλες κοντινές περιοχές.

1 2 3 4

hotels booking Crete

Νεάπολη Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Η Νεάπολη βρίσκεται περίπου 54χλμ ανατολικά του Ηρακλείου και 15χλμ δυτικά του Αγίου Νικολάου, σε μια κοιλάδα καταπράσινη με πυκνούς ελαιώνες, από όπου περνάει ο κεντρικός δρόμος που συνδέει το Ηράκλειο με τον Άγιο Νικόλαο. Είναι μια ήρεμη πόλη με πολλά όμορφα κτίρια, περιποιημένους κήπους, παλιές εκκλησίες και αρκετά αξιοθέατα. Η πόλη κατά την Ενετοκρατία ήταν ένα μικρό χωριό με το όνομα Καρές, που σημαίνει καρυδιές στην Κρητική διάλεκτο. Το χωριό Καρές καταστράφηκε και κτίστηκε εξαρχής από τους Ενετούς, οι οποίοι το ονόμασαν Καινούργιο Χωριό. Το Καινούργιο Χωριό κατά την Τουρκοκρατία αναπτύχθηκε πολύ και εξελίχθηκε σε μια σπουδαία πόλη με εξαίρετη ρυμοτομία, καθώς κατείχε στρατηγική θέση στο μέσο του περάσματος από το Ηράκλειο στο Λασίθι. Μάλιστα ως το 1904 ήταν η πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου και γι’αυτό ακόμη και σήμερα πολλές υπηρεσίες του νομού στεγάζονται εδώ.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη μεταφορά της πρωτεύουσας στον Άγιο Νικόλαο, η Νεάπολη παραγκωνίστηκε από το κράτος και οι νέοι κάτοικοι την εγκατέλειψαν για να κυνηγήσουν την τύχη τους στις μεγάλες πόλεις. Την ακμή της πόλης θυμίζουν ακόμη τα ιδιαίτερα όμορφα κτίρια του Πρωτοδικείου, που ήταν το διοικητήριο του Νομού Λασιθίου, το Νοσοκομείο (παλιό γυμνάσιο) και η Μητρόπολη Πέτρας, ενώ αξίζει να επισκεφτείτε το λαογραφικό μουσείο και το υπέροχο κτίριο του παλιού ορφανοτροφείου, που στεγάζει αρχαιολογική συλλογή και την Ηλιάκειο Δημοτική Βιβλιοθήκη.

Επίσης στην πόλη υπάρχουν όμορφες εκκλησίες, με μεγαλύτερη το Μητροπολιτικό Ναό της Μεγάλης Παναγιάς, που κτίστηκε στη θέση παλαιότερης μονής και είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος στην Κρήτη. Άλλη εκκλησία σε κοντινή απόσταση είναι ο Άγιος Γεώργιος. Το 1770, οι Τούρκοι με αφορμή την επανάσταση του Δασκαλογιάννη, μπήκαν την ώρα του εσπερινού στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και κατέσφαξαν τον ιερέα και όλο το εκκλησιάσμα και από τότε ακούεται "Αι Γιώργης ο καταματωμένος". Επίσης, αξίζει να περπατήσετε στα στενάκια της συνοικίας Αγίου Δημητρίου, να δείτε το παλιό υδραγωγείο και το Σεράι του Αδοσίδη Πασά. Επίσης, μπορείτε να περπατήσετε νότια του χωριού, στο πανέμορφο δάσος του Πασχαλίγο με τους παλιούς νερόμυλους όπου είχε τον πύργο του ο Ενετός φεουδάρχης Pasqualigo.

Στη Νεάπολη μπορείτε να απολαύσετε το φαγητό σας ή τον καφέ σας στην μεγάλη πλατεία. Επίσης, η πόλη φημίζεται για την παραγωγή σουμάδας, του γλυκού ποτού που παρασκευάζεται από αμύγδαλο και προσφέρεται στην Κρήτη σε όλες τις μεγάλες χαρές. Σε κοντινή απόσταση από το χωριό, στο λόφο του Αγίου Αντωνίου, έχουν ανακαλυφθεί τα ερείπια της Αρχαίας Δρήρου. Η Δρήρος μετά την κάθοδο των Δωριέων αποτέλεσε σημαντική πόλη, καθώς μπορούσε να ελέγχει το φυσικό πέρασμα από το Λασίθι στην Κεντρική Κρήτη. Το σημαντικότερο μνημείο είναι ο ναός του Δελφίνιου Απόλλωνα, ο μοναδικός στην Κρήτη, όπου βρέθηκαν τα χάλκινα αγάλματα του Απόλλωνα, της Άρτεμης και της Λητούς, που βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.

Η ιστορία του Ναού της Μεγάλης Παναγίας

Σύμφωνα με την παράδοση το 1819 μια τριμελής επιτροπή πήγε στην Κωνσταντινούπολη για να ζητήσει έκδοση φιρμανίου για την ανέγερση το Ναού στον τόπο που υπήρχε ερειπωμένος στο όνομα της Θεοτόκου (στη θέση του σημερινού Ναού της Παναγίας). Αντί του φιρμανίου δόθηκε από τα γραφεία της Μεγάλης Βεζυρίας σφραγισμένος φάκελος με τη διαταγή να τον παραδώσουν στον Τούρκο Διοικητή Ηρακλείου. Ο Διοικητής άνοιξε το φάκελο και αμέσως οδήγησε την Επιτροπή στις φυλακές Ηρακλείου, αφού ο φάκελος περιείχε διαταγή των Ανακτόρων να καταδικαστεί η επιτροπή σε θάνατο. Η επιτροπή δεν πρόλαβε να απαγχονιστεί καθώς μια μέρα πριν την καθορισμένη ημερομηνία, ο δήμιος έπαθε συγκοπή και πέθανε. Μαθαίνοντας τα νέα ο Διοικητής το θεώρησε κακό οιωνό και έτσι αποφάσισε να δώσει στην επιτροπή την άδεια ανέγερσης του Ιερού Ναού, εντός 40 ημερών μόνο.

Η επιτροπή μετέβη στη Νεάπολη και ο χριστιανικός κόσμος από τις γύρω επαρχίες προσέφερε πρόθυμα την προσωπική του εργασία. Ήταν τόσο μεγάλη η προσέλευση των πιστών για βοήθεια, ώστε οι πέτρες από το λατομείο μέχρι την Εκκλησία μεταφέρονταν από χέρι σε χέρι. Υπήρξε γενικός συναγερμός, άλλοι έκτιζαν, άλλοι πελέκαγαν, άνδρες και γυναίκες βοηθούσαν για την πραγματοποίηση του ιερού σκοπού. Πράγματι, εντός της προθεσμίας των 40 ημερών ο Ναός ήταν έτοιμος και έγιναν τα εγκαίνια από τον Εθνομάρτυρα Επίσκοπο Πέτρας Ιωακείμ, ο οποίος δολοφονήθηκε από τους Τούρκους το 1821.

2 3 4 GOPR5780 GOPR5782 GOPR5783 GOPR5784 GOPR5788 GOPR5790 GOPR5792 GOPR5793 GOPR5794 GOPR5796 GOPR5797 GOPR5799 IMG_20230521_151446 IMG_20230521_151537 IMG_20230521_151938 IMG_20230521_152035 IMG_20230521_152847 IMG_20230521_155340 IMG_20230521_155613 IMG_20230521_155907 IMG_20230521_160044

hotels booking Crete

Πληροφορίες για την Κρήτη Καταμέτρηση Άρθρων:  5

 Πανέμορφα χιονισμένα βουνά με μοναδικά σπήλαια, γόνιμα οροπέδια και φαράγγια που οδηγούν σε μυστικές παραλίες, μικρές κοιλάδες με καταπράσινους ελαιώνες, λόφοι με κάστρα και ασβεστωμένα ξωκλήσια που κρέμονται από τα βράχια, πυκνά δάση και ξηρές θαμνώδεις εκτάσεις με θυμάρια, λίμνες και ποτάμια με καταρράκτες, απομονωμένα χωριά και κοσμοπολίτικες πόλεις, αμέτρητοι αρχαιολογικοί και ιστορικοί χώροι και μοντέρνα θέρετρα... όλα αυτά συνθέτουν το νησί των αντιθέσεων και των μύθων!

Προτάσεις Καταμέτρηση Άρθρων:  20

Νέα Καταμέτρηση Άρθρων:  4

Απολαύστε Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Φαγητό Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Τα Κρητικά προϊόντα και η κρητική κουζίνα διεκδικούν σημαντική θέση στη διεθνή γαστρονομία λόγω της αναγνωρισμένης υψηλής τους ποιότητας και των ευεργετικών επιδράσεων στην υγεία. Ταυτόχρονα, τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι επαγγελματίες του ξενοδοχειακού κλάδου και της μαζικής εστίασης εντάσσουν την κρητική κουζίνα στο τουριστικό τους χαρτοφυλάκιο. Στην ίδια λογική, ουσιαστικές είναι οι πρωτοβουλίες της Περιφέρειας Κρήτης ως προς την ανάδειξη και τη διασύνδεση του πρωτογενή τομέα με τον τουρισμό.

Η Κρητική Διατροφή Καταμέτρηση Άρθρων:  10

Η Κρητική διατροφή απασχόλησε τους επιστήμονες ανά τον κόσμο, ξαφνιάζοντας θετικά, με τα αποτελέσματα των ερευνών να δείχνουν εξαιρετικά θετικές επιπτώσεις στην υγεία των Κρητικών, χαμηλά ποσοστά εμφάνισης διαφόρων νόσων και τη μικρότερη θνησιμότητα σε σχέση με άλλες περιοχές του πλανήτη. Η Κρήτη, με τη μοναδική βιοποικιλότητα και τις ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες, είναι ένας τόπος που επιτρέπει την ανάπτυξη εξαιρετικών ενδημικών βοτάνων και άγριων χόρτων. Σε συνδυασμό με την ήπια κτηνοτροφία και τα υποπροϊόντα της, διαμορφώθηκαν, μέσα στους αιώνες, οι διατροφικές της συνήθειες και καθιέρωσαν τη φήμη της κρητικής διατροφής, ως την πιο υγιεινή ανάμεσα σε όλες τις διατροφικές συνήθειες της Μεσογείου, το διατροφικό πρότυπο των οποίων στηρίζεται κυρίως στην κατανάλωση ελαιόλαδου, άφθονων λαχανικών και λιγότερο στην κατανάλωση κρέατος

«Μην ψάχνετε για το χάπι που υποκαθιστά την Κρητική διατροφή.
Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο»
(Serge Renaud, 1998)

Σημαντικό ρόλο στις διατροφικές συνήθειες των κρητικών, έχει παίξει η θρησκεία. Οι περίοδοι νηστείας, οι οποίες συνολικά ανέρχονται στις 180-200 ημέρες το χρόνο, περιορίζουν σημαντικά την κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων, γεγονός που συμβάλει σημαντικά στη συνολική διατροφική πρόσληψη.

Σε μια σύγχρονη κοινωνία, προσαρμοσμένη στους γρήγορους ρυθμούς, που χαρακτηρίζουν τις περισσότερες πτυχές της κοινωνικότητας των ανθρώπων - καταναλωτών, η τροφή και οι τρόποι παραγωγής της, βρίσκονται σε μια διαρκή αξιολόγηση. Τα διατροφικά σκάνδαλα και οι κίνδυνοι στην παραγωγή τροφίμων είναι πιο συχνοί από ποτέ. Σε αυτό το πλαίσιο, τα χαρακτηριστικά που διατηρούν μέχρι και σήμερα τη μοναδικότητα της κρητικής διατροφής, αποτελούν μια νέα πρόταση στις νέες διατροφικές τάσεις. Αυτό είναι και το συγκριτικό πλεονέκτημα του παραδοσιακού τρόπου διατροφής της Κρήτης, το οποίο εξελίσσεται, συνδυαστικά με τη χρήση ντόπιων προϊόντων. Πολύ δύσκολα μπορεί να βρει κανείς σε άλλες φημισμένες κουζίνες την απλότητα αλλά συγχρόνως και την αφθονία των κρητικών πιάτων.

Τα βασικά χαρακτηριστικά, όπως η χρήση αγνών υλικών, οι απλές συνταγές, ο σεβασμός στην εποχικότητα και η ελάχιστη δυνατή επεξεργασία των τροφών, της κρητικής κουζίνας, αποτελεί και τη μοναδικότητά της. Οι αλυσιδωτές εξελίξεις στη βιομηχανία τροφίμων παγκοσμίως, αναδεικνύουν την Κρήτη σ’ ένα γαστρονομικό προορισμό, ασφαλών προϊόντων, με τη λιγότερη δυνατή χρήση λιπασμάτων και με σωστή διαχείριση αποβλήτων. Η «πράσινη» γεωργία και η πιστοποίηση των προϊόντων αποτελεί τη θωράκιση αυτών των αξιών που κληρονομήσαμε μέσα από το διατροφικό πολιτισμό, που μας επιτρέπει να επαναλαμβάνουμε πως η κρητική διατροφή δεν είναι απλά το τι τρώμε αλλά ο τρόπος που ζούμε και παράγουμε.

Χόρτα και ενδημικά βότανα Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Το κλίμα και τα εδαφολογικά χαρακτηριστικά της Κρήτης ευνοούν την ανάπτυξη ενδημικών χόρτων και βοτάνων, όλο το χρόνο. Αν θέλαμε να ξεχωρίσουμε ένα χαρακτηριστικό της κρητικής διατροφής, αυτό θα ήταν σίγουρα η κατανάλωση άγριων βρώσιμων χόρτων, που βρίσκονται σε αφθονία στη φύση. Στο διαιτολόγιο των Κρητικών, σύμφωνα με τις παραδοσιακές συνταγές, το κρέας συνοδευόταν κυρίως από χόρτα και λαχανικά. Τα χόρτα φυτρώνουν σε χέρσα εδάφη, σε βραχώδεις περιοχές ή σε παραθαλάσσια μέρη. Αποτελούνται από βλαστούς ή από ρίζες, που δίνουν μια μοναδική ήπια πικρή γεύση.

Τα βότανα αποτελούσαν για αιώνες μέρος της λαϊκής ιατρικής και ακόμη και σήμερα είναι γνωστά για συγκεκριμένες θεραπευτικές ιδιότητες. Βοτανολογικές μελέτες αποκαλύπτουν πως το νησί έχει ένα από τα πιο πλούσια και ενδιαφέροντα οικοσυστήματα της Ευρώπης με μεγάλο αριθμό ενδημικών φυτών. Τα εκπληκτικά βότανα της Κρήτης φυτρώνουν σε απόκρημνα βουνά και συλλέγονται από έμπειρους συλλέκτες για να αποξηρανθούν κάτω από φυσικές συνθήκες και να οδηγηθούν στα σύγχρονα συσκευαστήρια, χωρίς χημική ή άλλη επεξεργασία. Σήμερα, κάποια από τα είδη καλλιεργούνται και κατακτούν τις αγορές εκτός Ελλάδας, με το δίκταμο και τη μαλοτήρα να αποτελούν τα γνωστότερα.

Τα τελευταία χρόνια στην Κρήτη εμφανίζονται νέες, πολλά υποσχόμενες καλλιέργειες  που αποτελούν κύριες πηγές εμπορίου. Η αλόη, «το φυτό της αθανασίας» από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου γνωρίζει μεγάλη ανάκαμψη με εκμεταλλεύσεις που δίνουν πρώτη ύλη στη φαρμακοβιομηχανία και στην παραγωγή φυσικών καλλυντικών. Τα εδάφη κυρίως της ανατολικής Κρήτης αποδεικνύονται κατάλληλα για τις νέες καλλιέργειες και οι παραγωγοί ετοιμάζονται να επενδύσουν σε νέα προϊόντα, με εξαγωγική δυναμική.

Το χαρούπι: Στο νησί υπάρχουν τα μεγαλύτερα φυσικά δάση χαρουπιάς της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Το χαρούπι αποτελούσε κύριο είδος ζωοτροφής, του οποίου η εκμετάλλευση παρήκμασε τις τελευταίες δεκαετίες. Χρησιμοποιήθηκε και στο διαιτολόγιο των κατοίκων ως βασική πηγή ενέργειας, λόγω των γλυκαντικών ουσιών που διαθέτει αλλά και ως άλευρο. Σήμερα το χαρούπι και τα υποπροϊόντα του επιστρέφουν δυναμικά στις αγορές με καινοτομικά προϊόντα, που αποτελούν κυρίως πρώτες ύλες στη ζαχαροπλαστική και στην αρτοποιία, εκφράζοντας νέες διατροφικές συνήθειες, που έχουν ρίζες στο παρελθόν.

Η αλόη: «το φυτό της αθανασίας» από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου γνωρίζει μεγάλη ανάκαμψη με εκμεταλλεύσεις που δίνουν πρώτη ύλη στη φαρμακοβιομηχανία και στην παραγωγή φυσικών καλλυντικών. Τα εδάφη κυρίως της ανατολικής Κρήτης αποδεικνύονται κατάλληλα για τις νέες καλλιέργειες και οι παραγωγοί ετοιμάζονται να επενδύσουν σε νέα προϊόντα, με εξαγωγική δυναμική.

Διαμονή Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τη φύση, την ιστορία και τον πολιτιστικό πλούτο του νησιού, ενώ παράλληλα μπορούν να απολαύσουν τις τουριστικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας. Υψηλές υπηρεσίες φιλοξενίας και διαμονής σε άριστα διαμορφωμένους χώρους, ιδιωτικές μαρίνες, πισίνες, γυμναστήρια, συνεδριακοί χώροι, κέντρα θαλασσοθεραπείας και spa, εστιατόρια με εκλεπτυσμένες γεύσεις και εξειδικευμένο προσωπικό, ικανοποιούν τις ανάγκες των πλέον απαιτητικών επισκεπτών.

Ξενοδοχεία Καταμέτρηση Άρθρων:  3

Υψηλές υπηρεσίες φιλοξενίας και διαμονής σε άριστα διαμορφωμένους χώρους, ιδιωτικές μαρίνες, πισίνες, γυμναστήρια, συνεδριακοί χώροι, κέντρα θαλασσοθεραπείας και spa, εστιατόρια με εκλεπτυσμένες γεύσεις και εξειδικευμένο προσωπικό, ικανοποιούν τις ανάγκες των πλέον απαιτητικών επισκεπτών.

Βίλλες Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Βρείτε πολυτελείς βίλες σε όλο το νησί της Κρήτης και πάντα στις καλύτερες τιμές.

Ενοικιαζόμενα Διαμερίσματα Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Σε πολλές περιοχές της Κρήτης θα βρείτε όμορφα διαμερίσματα ή δωμάτια για φθηνές και ποιοτικές διακοπές.

Υπαίθριες Δραστηριότητες Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Η Κρήτη αποτελεί τον παράδεισο των φυσιολατρών και όλων εκείνων που αναζητούν το συνδυασμό περιπέτειας και διασκέδασης στις διακοπές τους. Το νησί προσφέρει ποικίλες δραστηριότητες και ευκαιρίες για εξορμήσεις στη φύση και υπόσχεται μοναδικές και αξέχαστες εμπειρίες σε όσους αποφασίσουν να το ανακαλύψουν.

Γεμάτη συγκλονιστικά τοπία και συνεχείς εναλλαγές του φυσικού μοτίβου, η ανακάλυψη της Κρήτης των τεσσάρων εποχών ποτέ δεν γίνεται βαρετή. Η πρώτη επίσκεψη στην Κρήτη συνήθως συνοδεύεται κι από άλλη, καθώς ο επισκέπτης μαγεύεται από τις ομορφιές του νησιού. Οι επισκέπτες μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε πολλές δραστηριότητες, ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους. Ειδικά για τους φυσιολάτρες, αυτός ο τόπος είναι ένας πραγματικός παράδεισος!

Πεζοπορία σε φαράγγια, canyoning, αναρρίχηση, καταδύσεις, ιππασία, περπάτημα στο χιόνι και ανάβαση βουνών, αλεξίπτωτο, ιστιοσανίδα, ποδηλασία, kite surf και πάρα πολλά άλλα κρατούν και τον πλέον απαιτητικό σε εγρήγορση. Κι όλα αυτά συνδυασμένα με τις εξαιρετικές τουριστικές υποδομές, από τις μικρές οικογενειακές ξενοδοχειακές μονάδες, τα αγροτουριστικά καταλύματα έως και τα πολυτελή all inclusive ξενοδοχεία. Αγροτουριστικές μονάδες και εξειδικευμένα τουριστικά γραφεία προσφέρουν σεμινάρια συλλογής βοτάνων, σαλιγκαριών, μανιταριών και τρούφας στην ύπαιθρο. Παράλληλα οργανώνονται εκδρομές που σκοπό έχουν να φέρουν τους επισκέπτες κοντά στις παραδοσιακές αγροτικές ασχολίες, όπως η καλλιέργεια της ελιάς, του αμπελιού, η παραγωγή μελιού και άλλες.

Πεζοπορία Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Ο καλύτερος τρόπος για να εξερευνήσει κάποιος την Κρήτη είναι να περπατήσει πέρα από τα σημεία που φτάνει το αυτοκίνητο, να ακολουθήσει πανάρχαια καλντερίμια από την εποχή του Μίνωα, να μυρίσει τα βότανα στα πολυάριθμα φαράγγια, να ανέβει στις γυμνές κορυφές των ψηλότερων βουνών για να αγναντέψει το βαθύ μπλε του Βόρειου Κρητικού και του Νότιου Κρητικού Πελάγους.

Το Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 καλύπτει ένα μεγάλο δίκτυο διαδρομών με τεράστια πολιτιστική, φυσιολατρική και ιστορική αξία. Έχει σηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ορεινής Πεζοπορίας (E.W.V.) και διασχίζει την Κρήτη από την Κίσσαμο ως τη Ζάκρο, δίνοντας στον πεζοπόρο τη δυνατότητα να γνωρίσει ένα ευρύ φάσμα τοπίων με πολύ μεγάλη ποικιλομορφία. Εκτός από το Ε4, υπάρχει πληθώρα επιλογών, εξίσου σπουδαίων χαρτογραφημένων διαδρομών.

Μεγάλο μέρος των διαδρομών αυτών διασχίζει περιοχές, οι οποίες έχουν κηρυχτεί προστατευόμενες. Η πιο διάσημη από αυτές είναι ο Εθνικός Δρυμός των Λευκών Ορέων, ένας από τους 7 δρυμούς της Ελλάδος, μέσα από τον οποίο περνάει το φαράγγι της Σαμαριάς. Άλλες περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους που είναι ενταγμένες σε προγράμματα προστασίας, όπως το Natura 2000, είναι ολόκληροι οι ορεινοί όγκοι της Δίκτης, του Ψηλορείτη, του Κέντρου, των Αστερουσίων, του Γιούχτα και της Θρυπτής, οι χερσόνησοι της Γραμβούσας, του Ροδωπού και του Κάβου Σίδερο, όλες οι νησίδες που περιβάλλουν την Κρήτη και περιοχές όπως το Λαφονήσι, η Γεωργιούπολη, το Ακρωτήριο Λίθινο, οι ακτές δυτικά του Ρεθύμνου και άλλες.

Ακόμη, με την ανάδειξη της γεωλογικής αξίας του Ψηλορείτη και της Σητείας ως Γεωπάρκα, οι λάτρεις του γεωτουρισμού μπορούν να ανακαλύψουν μέρη που ως τώρα ήταν άγνωστα.

Εκτός από τα πολλά ταξιδιωτικά γραφεία που προσφέρουν πακέτα πεζοπορίας, στο νησί τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιούνται πολλοί πεζοπορικοί και ορειβατικοί σύλλογοι με αυξανόμενο αριθμό μελών. Πολύ συχνά μάλιστα διοργανώνονται σπουδαίοι ορεινοί αγώνες δρόμου, με τους γνωστότερους να είναι το Psiloritis Race και ο Μαραθώνιος της Σαμαριάς.

Το Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 Καταμέτρηση Άρθρων:  57

Το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Μεγάλων Αποστάσεων Ε4 περιλαμβάνει ένα μεγάλο δίκτυο μονοπατιών με ιδιαίτερη πολιτιστική, φυσική και ιστορική αξία. Έχει σηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Περιπατητών και ενώνει την Κίσσαμο με τη Ζάκρο αφού διασχίσει όλους τους μεγάλους ορεινούς όγκους της Κρήτης (Λευκά Όρη, Κρυονερίτης, Βρύσινας, Κέντρος, Ψηλορείτης, Γιούχτας, Δίκτη, Θρυπτή) με μερικές διακλαδώσεις. Οι πεζοπόροι έχουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν τη τεράστια ποικιλομορφία της Κρήτης. Εκτός από το Ε4 βέβαια, υπάρχουν πολλά ακόμη υπέροχα μονοπάτια που προσφέρουν μεγάλες συγκινήσεις. 

Τα χρώματα του Ε4 είναι κίτρινο και μαύρο. 

Δημοφιλείς Πεζοπορικές Διαδρομές Καταμέτρηση Άρθρων:  24

Εκτός από το δίκτυο του μονοπατιού Ε4, υπάρχουν δεκάδες σπουδαία μονοπάτια τα οποία αξίζει να περπατήσετε αν βρεθείτε εκεί. Πανάρχαια καλντερίμια και πετρόκτιστα δρομάκια που κάποτε αποτελούσαν τις κύριες οδούς του νησιού, σήμερα αποτελούν πόλο έλξης για τους φυσιολάτρες.

Αθλήματα Χιονιού Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Ελάχιστοι επισκέπτες του νησιού γνωρίζουν και φαντάζονται ότι οι χιονισμένες κορυφές των Κρητικών βουνών το χειμώνα προσφέρονται για αθλήματα του χιονιού. Κι όμως, το χιόνι που μένει στα βουνά ως το τέλος της άνοιξης έχει προσελκύσει δεκάδες ορειβάτες που ασχολούνται με αθλήματα χιονιού.

Θαλάσσιες Δραστηριότητες Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Η Κρήτη είναι ένας πολύ δημοφιλής προορισμός καταδύσεων. Παράλληλα, το windsurfing και το kite surfing είναι δύο διαδεδομένα θαλάσσια αθλήματα. Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί θεαματικά ο αριθμός εκείνων που ασχολούνται με μια νέα μορφή αθλήματος, το stand up paddle (SUP), ενώ τις μέρες του χειμώνα που θεριεύει η θάλασσα, υπάρχουν οι πιο τολμηροί που ασχολούνται με το surfing.

Θαλάσσιες Εκδρομές Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο απολαμβάνουν την Κρήτη και τις μαγικές της θάλασσες, με καραβάκια και πλοιάρια που τους μεταφέρουν στα πιο απόκρυφά της μυστικά. Σε πολλές περιπτώσεις διοργανώνονται events και πειρατικές εκδρομές!

Παντρευτείτε στην Κρήτη Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Τα τελευταία χρόνια ένας νέος τομέας τουρισμού – ο γαμήλιος τουρισμός – αναπτύσσεται ολοένα και περισσότερο στην Ελλάδα και ζευγάρια από όλο τον κόσμο αναζητούν για τον ιδανικό προορισμό για τη διοργάνωση του γάμου τους. Το νησί της Κρήτης είναι γνωστό για τους αμέτρητους κρυμμένους θυσαυρούς του, τις ατελείωτες παραλίες με τα γαλάζια νερά, τη διαφορετικότητα του του τοπίου και τους φιλικούς και φιλόξενους ανθρώπους της, που πάντα είναι στη διάθεση του επισκέπτη να τον καλωσορίσουν, να τον φιλέψουν και να κάνουν τη διαμονή του στο νησί, μοναδική εμπειρία ζωής.

Για αυτούς τους λόγους η Κρήτη είναι ο απόλυτος προορισμός για τη διοργάνωση του γάμου σα και όλων των σχετικών εορτασμών. Συνδυάζει αξιομνημόνευτες εμπειρίες και δραστηριότητες διακοπών με τη μοναδική – μαγική – στιγμή του γάμου σας. Τη σημαντικότερη ημέρα της ζωής των νεόνυμφων πλαισιώνουν οι υπέροχοι χώροι δεξιώσεων, οι επαγγελματικές διακοσμήσεις, το υψηλής γαστρονομίας μενού και τα μαγευτικά σημεία για φωτογράφηση.

Δείτε τα πιο όμορφα εκκλησάκια για γάμο πάνω στη θάλασσα

Αγορές Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Η αγορά της Κρήτης αποτελεί τον παράδεισο των απανταχού shoppers, από τους πλέον απαιτητικούς μέχρι όσους αναζητούν τις καλύτερες προσφορές και καλές τιμές. Τα κέντρα του Ηρακλείου, των Χανίων, του Ρεθύμνου, αλλά και οι τουριστικές περιοχές του Αγίου Νικολάου, της Ελούντας, της Σητείας, της Ιεράπετρας, της Χερσονήσου, κλπ είναι γεμάτα καταστήματα και μεγάλες ευκαιρίες.

Παραδοσιακά Προϊόντα Καταμέτρηση Άρθρων:  0

Αγοράστε τα θαύματα της Κρητικής διατροφής που απασχόλησε τους επιστήμονες ανά τον κόσμο, ξαφνιάζοντας θετικά, με τα αποτελέσματα των ερευνών να δείχνουν εξαιρετικά θετικές επιπτώσεις στην υγεία των Κρητικών, χαμηλά ποσοστά εμφάνισης διαφόρων νόσων και τη μικρότερη θνησιμότητα σε σχέση με άλλες περιοχές του πλανήτη.

Οινοποιεία Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Το κρασί αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κρητικής διατροφικής κουλτούρας και της κρητικής φιλοξενίας. Η οινοποιητική παράδοση στην Κρήτη βρίσκεται «εν ζωή» εδώ και 4.000 χρόνια. Οι Κρήτες καλλιεργούσαν με μεράκι τους αμπελώνες τους είτε για οινοποίηση είτε για την παραγωγή σταφίδας, προϊόντα που απέκτησαν μεγάλη φήμη και αποτέλεσαν σημαντικό μοχλό στην ανάπτυξη του εμπορίου από την περίοδο των Ενετών, με σημαντικές εξαγωγές. Τα περισσότερα νοικοκυριά στην Κρήτη παράγουν το δικό τους σπιτικό κρασί και την τσικουδιά για τις ανάγκες της οικογένειας και για τους φίλους, δίνοντας μεγάλο βάρος στην περιποίηση του αμπελώνα.

Ωστόσο, το τυποποιημένο κρητικό κρασί δεν είχε την αναγνώριση που του άξιζε στην παγκόσμια αγορά. Την τελευταία δεκαετία με τις σύγχρονες μεθόδους ζύμωσης του μούστου, το κρητικό κρασί έχει βραβευτεί και έχει κατακτήσει μια σημαντική θέση στις αγορές και τη διεθνή πραγματικότητα. Η Κρήτη, με τις 11 μοναδικές γηγενείς ποικιλίες, εμφιαλώνει μονοποικιλιακές ετικέτες αλλά και ενδιαφέρουσες προσμίξεις με ευρωπαϊκές ποικιλίες που ευδοκιμούν στο νησί.

Οι πιο φημισμένες ποικιλίες που αναβιώνουν στα ποτήρια μας είναι τα λευκά, βηλάνα, βιδιανό, δαφνί, θραψαθήρι, μαλβαζία, μοσχάτο, πλυτό και τα κόκκινα με πρωταγωνιστές το κοτσιφάλι, το λιάτικο και το μαντηλάρι.

Περίπου 30 παραγωγοί και οινοποιεία στην Κρήτη δημιούργησαν το πρώτο ουσιαστικό cluster παραγωγών – το Δίκτυο Οινοποιών Κρήτης - το οποίο λειτουργεί τα τελευταία χρόνια, φέροντας εξαιρετικά αποτελέσματα σε επίπεδο marketing και στην προβολή του κρητικού οίνου στην παγκόσμια αγορά. Η προσπάθεια αυτή πλαισιώνεται με κοινές δράσεις και εκδηλώσεις των οινοποιών, προβάλλοντας από κοινού το κρητικό κρασί, εκμεταλλευόμενοι τη δυνατότητα συμμετοχής τους σε εκθέσεις, τη δημιουργία μιας ενιαίας στρατηγικής προβολής, δίνοντας μια ισχυρή πρακτική στη θεωρία «η ισχύς εν τη ενώσει».

Ακολουθήστε τους δρόμους του κρασιού όλο τον χρόνο, μαθαίνοντας και ανακαλύπτοντας εκ των έσω βιωματικές, οινικές εμπειρίες στα επισκέψιμα οινοποιεία της Κρήτης.

Συγκοινωνίες και Μεταφορές Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Η Κρήτη δέχεται κάθε έτος εκατομμύρια επιβάτες από όλο τον κόσμο, καθώς τα τρία διεθνή αεροδρόμια της στα Χανιά, στο Ηράκλειο και στη Σητεία συνδέονται αεροπορικώς με εκατοντάδες άλλα διεθνή αεροδρόμια. Οι μεγαλύτερες low cost εταιρείες της Ευρώπης έχουν στα τακτικά τους δρομολόγια τα αεροδρόμια του νησιού, ενώ πολλές είναι οι εταιρείες που πραγματοποιούν πτήσεις charter εκ μέρους των μεγαλύτερων ταξιδιωτικών ομίλων στον κόσμο. Έτσι, η εύκολη πρόσβαση στο νησί είναι το πρώτο βήμα για ευχάριστες και άνετες οικογενειακές διακοπές.

Εκτός από τα αεροδρόμια, οι άλλες κύριες πύλες εισόδου είναι τα λιμάνια. Δεκάδες πολυτελή επιβατηγά πλοία καθημερινά συνδέουν τα λιμάνια του Ηρακλείου, του Ρεθύμνου και των Χανίων με το μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδας, τον Πειραιά. Δρομολόγια συνδέουν επίσης τις Κυκλάδες και το Ηράκλειο, ενώ εκτελούνται δρομολόγια από και προς τη Ρόδο, την Κάρπαθο, την Κάσο, τα Κύθηρα και τη Μήλο από τα λιμάνια της Σητείας, του Αγίου Νικολάου και της Κισάμου. Στα νότια εκτελούνται δρομολόγια που ενώνουν τη Γαύδο με τη Χώρα Σφακίων, το Λουτρό, την Αγία Ρουμέλη, την Παλαιόχωρα και τη Σούγια.

Για όσους δεν διαθέτουν μεταφορικό μέσο, η Κρήτη διαθέτει ένα πολύ καλά οργανωμένο δίκτυο προορισμών για τα σύγχρονα υπεραστικά λεωφορεία σε πολύ καλές τιμές. Εξίσου καλές αστικές συγκοινωνίες προσφέρονται στις μεγάλες πόλεις του Ηρακλείου, του Ρεθύμνου και των Χανίων. Πάντα υπάρχει βέβαια η δυνατότητα ενοικίασης οχήματος ή τροχοβίλας και η εξερεύνηση του νησιού μέσα από το εκτεταμένο οδικό δίκτυο που διαθέτει.

Ενοικιάσεις Αυτοκινήτων και Μεταφορές Καταμέτρηση Άρθρων:  2

Για όσους δεν διαθέτουν μεταφορικό μέσο, πάντα υπάρχει η δυνατότητα ενοικίασης οχήματος, τροχοβίλας, ταξί ή ιδιωτικής μεταφοράς και η εξερεύνηση του νησιού μέσα από το εκτεταμένο οδικό δίκτυο που διαθέτει.

Δημόσιες μεταφορές Καταμέτρηση Άρθρων:  1

Για όσους δεν διαθέτουν μεταφορικό μέσο, η Κρήτη διαθέτει ένα πολύ καλά οργανωμένο δίκτυο προορισμών για τα σύγχρονα υπεραστικά λεωφορεία σε πολύ καλές τιμές. Εξίσου καλές αστικές συγκοινωνίες προσφέρονται στις μεγάλες πόλεις του Ηρακλείου, του Ρεθύμνου και των Χανίων.

Τα Νέα μας Καταμέτρηση Άρθρων:  11

Η εφαρμογή My Crete Guide και το Cretanbeaches.com αποτελούν τους πληρέστερους οδηγούς για την Κρήτη. Η εφαρμογή μας έρχεται πρώτη με διαφορά σε κατάταξη ανάμεσα σε 200+ εφαρμογές για την Κρήτη, μόλις από τον πρώτο μήνα κυκλοφορίας της. Όμως δε μένουμε μόνο σε αυτό και συνεχώς βρίσκουμε τρόπους να αναδεικνύουμε την Κρήτη που μας εμπνέει.

Δείτε ακόμη:

Download Free Premium Joomla Templates • FREE High-quality Joomla! Designs BIGtheme.net