⭐ Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης⛵⭐

Αρχαία Πολυρρήνια

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.60 (5 Votes)

Νομίσματα Αρχαίας Πολυρρήνιας Η αρχαία Πολυρρήνια ή Πολυρήνια ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις της δυτικής Κρήτης. Ήταν χτισμένη σε φυσικά οχυρωμένο λόφο, περίπου 7 χλμ νότια της Κισάμου, με πανοραμική θέα προς τον κάμπο, τον κόλπο της Κισάμου και το Κρητικό Πέλαγος. Τα ερείπιά της εκτείνονται γύρω από το σημερινό χωριό Πολυρρήνια, σε μια στρατηγική θέση που επέτρεπε στην πόλη να ελέγχει τη γύρω περιοχή και σημαντικές διαδρομές της δυτικής Κρήτης.

Σύμφωνα με την παράδοση που διασώζει ο Στράβωνας, η Πολυρρήνια ιδρύθηκε από Αχαιούς και Λακεδαιμονίους, οι οποίοι συγκέντρωσαν σε έναν οικισμό τους κατοίκους μικρότερων χωριών της περιοχής. Η πόλη γνώρισε μεγάλη ακμή κατά την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή περίοδο και αποτέλεσε ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά και οικονομικά κέντρα της δυτικής Κρήτης. Το όνομά της έχει συνδεθεί με τις λέξεις «πολλά» και «ρήνεια», δηλαδή πρόβατα ή αρνιά, γεγονός που παραπέμπει στην ανεπτυγμένη κτηνοτροφία της περιοχής.

Η Πολυρρήνια χρησιμοποιούσε ως λιμάνια την αρχαία Φαλάσαρνα στη δυτική ακτή και την Κίσαμο στα βόρεια. Είχε αναπτύξει εμπορικές σχέσεις με τη Σπάρτη, τη Μήλο, τη Ρόδο, τη Θήβα, τα παράλια της Ιωνίας, την Αίγυπτο και άλλες περιοχές του ελληνικού κόσμου και της ανατολικής Μεσογείου.

Κατά τη ρωμαϊκή κατάκτηση της Κρήτης η Πολυρρήνια δεν αντιστάθηκε στους Ρωμαίους και έτσι απέφυγε την καταστροφή που υπέστησαν άλλες κρητικές πόλεις. Αντίθετα, συμμάχησε μαζί τους, διατήρησε τη δύναμή της και επέκτεινε την επιρροή της σε βάρος της αντίπαλης Κυδωνίας. Στον έλεγχό της περιήλθε και το σημαντικό ιερό της Δίκτυννας στο ακρωτήριο Σπάθα.

Η πόλη έκοβε δικά της νομίσματα ήδη από τον 4ο αιώνα π.Χ. Σε αυτά απεικονίζονταν συχνά ένα βουκράνιο, δηλαδή η κεφαλή ενός ταύρου, καθώς και μορφές θεοτήτων όπως ο Δίας, η Αθηνά και η Άρτεμη. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι πολυάριθμες επιγραφές της Πολυρρήνιας, οι οποίες προσφέρουν πληροφορίες για τη διοίκηση της πόλης, τους άρχοντες, τις θρησκευτικές λατρείες, τις πολιτικές συμμαχίες και την καθημερινή ζωή των κατοίκων της. Ο μεγάλος αριθμός των επιγραφών την καθιστά μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες αρχαίες πόλεις της δυτικής Κρήτης.

Στην κορυφή του λόφου βρισκόταν η ακρόπολη της Πολυρρήνιας, προστατευμένη από ισχυρές οχυρώσεις. Στην περιοχή διακρίνονται τμήματα ελληνιστικών τειχών, πύργοι και μεταγενέστερες βυζαντινές κατασκευές. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία είναι η τοξωτή πύλη που είναι γνωστή ως «Πόρος της Περιστεράς». Στην ίδια περιοχή υπήρχε σημαντικό ιερό, πιθανότατα αφιερωμένο στην Άρτεμη ή στη Δίκτυννα. Στη θέση του ανεγέρθηκε το 1894 ο ναός των Αγίων Πατέρων, για την κατασκευή του οποίου χρησιμοποιήθηκε οικοδομικό υλικό από τα αρχαία ερείπια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το οργανωμένο σύστημα ύδρευσης της αρχαίας πόλης. Οι κάτοικοι είχαν κατασκευάσει λαξευτές δεξαμενές για τη συγκέντρωση του νερού της βροχής, ενώ υδραγωγείο μετέφερε νερό σε διαφορετικά σημεία του οικισμού. Τμήματα του υδραγωγείου ανάγονται στη ρωμαϊκή περίοδο και αξιόλογα κατάλοιπά του σώζονται κοντά στο σημερινό χωριό. Στον αρχαιολογικό χώρο διακρίνονται επίσης ερείπια αρχαίων κατοικιών και ναών, λαξευμένοι χώροι και στοιχεία από την πολεοδομική οργάνωση της πόλης.

Η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή συνεχίστηκε για πολλούς αιώνες και το σημερινό χωριό αναπτύχθηκε πάνω σε τμήμα της αρχαίας πόλης. Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει κατάλοιπα κατοικιών διαφορετικών περιόδων, ακόμη και σπίτια με τοίχους λαξευμένους απευθείας στον φυσικό βράχο, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν, επισκευάστηκαν και μετασκευάστηκαν διαδοχικά από την αρχαιότητα έως τα παλαιοχριστιανικά χρόνια. Σε ορισμένα κτίσματα διατηρούνται ίχνη επιμελημένης τοιχοποιίας και κεραμοσκεπών.

Έξω από τα τείχη έχουν εντοπιστεί εκτεταμένα αρχαία νεκροταφεία με λαξευτούς θαλαμωτούς τάφους και μαρμάρινες επιτύμβιες στήλες. Ξεχωρίζουν οι οικογενειακοί τάφοι της ελληνιστικής περιόδου, ενώ κατά τις ανασκαφές βρέθηκαν αγγεία, χάλκινα αντικείμενα, κοσμήματα και άλλα κτερίσματα. Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα συγκαταλέγεται ένας μελαμβαφής αμφορέας του 3ου αιώνα π.Χ., διακοσμημένος με ανάγλυφες μυθολογικές παραστάσεις.

Με την Πολυρρήνια συνδέεται και η αρχαία έκφραση «τελείν Κρητικήν θυσίαν», δηλαδή η τέλεση μιας «κρητικής θυσίας», η οποία χρησιμοποιούνταν για μια πράξη ή επιθυμία που έμενε ανολοκλήρωτη. Σύμφωνα με την παράδοση, όταν ο Αγαμέμνονας επέστρεφε από τον Τρωικό Πόλεμο ως νικητής, αγκυροβόλησε στα Νωπήγεια για να προσφέρει θυσία στους θεούς της Πολυρρήνιας. Ωστόσο, οι αιχμάλωτοι που βρίσκονταν στα πλοία του προκάλεσαν φωτιά, αναγκάζοντάς τον να αναχωρήσει εσπευσμένα πριν ολοκληρώσει τη θυσία.

Σήμερα η αρχαία Πολυρρήνια αποτελεί έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα αρχαιολογικό χώρο, όπου τα αρχαία ερείπια συνυπάρχουν με τα παραδοσιακά σπίτια του σύγχρονου χωριού. Ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί ανάμεσα σε τείχη, πύργους, λαξευτές δεξαμενές, παλιές εκκλησίες και αρχαία οικοδομικά κατάλοιπα, απολαμβάνοντας παράλληλα την εντυπωσιακή θέα προς τον κάμπο και τον κόλπο της Κισάμου. Από την περιοχή διέρχεται επίσης το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 από την Κίσσαμο προς το Σφηνάρι.