Νερατζέ Τζαμί (Ωδείο Ρεθύμνου) 
Στην καρδιά της παλιάς πόλης του Ρεθύμνου, κοντά στην πλατεία Τίτου Πετυχάκη, βρίσκεται το εντυπωσιακό Νερατζέ Τζαμί, που σήμερα στεγάζει το Ωδείο Ρεθύμνου. Το ιστορικό αυτό κτίριο αποτελούσε αρχικά το καθολικό της Μονής των Αυγουστινιανών μοναχών, ενός από τα σημαντικότερα καθολικά μοναστήρια που ιδρύθηκαν στην πόλη κατά την Ενετοκρατία. Ο ναός ήταν αφιερωμένος στην Παναγία και ήταν γνωστός ως Santa Maria.
Αν και οι πρώτες γνωστές γραπτές μαρτυρίες για τη μονή ανάγονται στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα, η ίδρυσή της πιθανότατα είναι αρκετά παλαιότερη. Το μοναστήρι βρισκόταν σε έναν από τους σημαντικότερους δρόμους του ενετικού Ρεθύμνου, ο οποίος οδηγούσε από την κεντρική πλατεία προς την Πύλη Guora, τη σημερινή Μεγάλη Πόρτα. Απεικονίζεται σε ενετικά σχέδια της πόλης ως ένα ορθογώνιο μοναστηριακό συγκρότημα, με τα κελιά των μοναχών να αναπτύσσονται γύρω από μια τετράγωνη αυλή μπροστά από την εκκλησία. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες, το 1601 στη μονή ζούσαν έξι έως επτά μοναχοί, ενώ το 1625 ο αριθμός τους είχε αυξηθεί σε εννέα ή δέκα.
Η μονή ήταν σχετικά φτωχή και συντηρούνταν κυρίως από δωρεές και ελεημοσύνες. Παράλληλα, διατηρούσε στενές σχέσεις με την τοπική αριστοκρατία, καθώς αρκετοί ευγενείς ενίσχυαν οικονομικά τη λειτουργία της. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Κρητικού ευγενούς Francesco Lombardo, ο οποίος αναφέρεται ανάμεσα στους σημαντικούς ευεργέτες της κατά τον 16ο αιώνα. Στον χώρο λειτουργούσαν επίσης θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών, αφιερωμένες στην Παναγία και στον Άγιο Κάρολο, οι οποίες συνδύαζαν τη θρησκευτική δραστηριότητα με τη φιλανθρωπία και την κοινωνική προσφορά.
Η αρχική εκκλησία ήταν μονόκλιτη βασιλική με μεγάλα παράθυρα και δίρριχτη ξύλινη στέγη. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το μεγάλο αναγεννησιακό θύρωμα της βόρειας πλευράς, ένα από τα ωραιότερα του Ρεθύμνου, το οποίο αποτελεί παραλλαγή σχεδίου του Ιταλού αρχιτέκτονα του 16ου αιώνα Sebastiano Serlio. Στα δυτικά του καθολικού κατασκευάστηκε το 1617 ένα μικρό παρεκκλήσι αφιερωμένο στο Corpus Christi, δηλαδή στο Σώμα του Χριστού.
Μετά την κατάκτηση του Ρεθύμνου από τους Οθωμανούς το 1646, ο Γαζή Ντελί Χουσεΐν Πασάς, κατακτητής της πόλης και αρχιστράτηγος του οθωμανικού στρατού στην Κρήτη, μετέτρεψε τη μονή σε ισλαμικό θρησκευτικό και κοινωφελές συγκρότημα. Το καθολικό της Παναγίας μετατράπηκε σε τέμενος, γνωστό ως Νερατζέ Τζαμί, ενώ το παρεκκλήσι του Corpus Christi χρησιμοποιήθηκε ως βιβλιοθήκη και αργότερα για εκπαιδευτικές ανάγκες. Το συγκρότημα περιλάμβανε ακόμη σχολείο, πτωχοκομείο και άλλες κοινωφελείς εγκαταστάσεις, για τη στέγαση των οποίων αξιοποιήθηκαν και γειτονικά κτίρια της ενετικής περιόδου.
Οι Οθωμανοί πραγματοποίησαν σημαντικές επεμβάσεις στην αρχική εκκλησία. Η δίρριχτη ξύλινη στέγη αντικαταστάθηκε από τρεις ημισφαιρικούς θόλους, οι οποίοι στηρίζονται σε τόξα και εσωτερικούς τοίχους. Στη δυτική πλευρά προστέθηκε μιναρές, ενώ ο σημερινός επιβλητικός μιναρές κατασκευάστηκε το 1890–1891 από τον μηχανικό Γεώργιο Δασκαλάκη. Έχει ύψος περίπου 33 μέτρα, διαθέτει δύο εξώστες και θεωρείται ο ψηλότερος σωζόμενος μιναρές του Ρεθύμνου.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, το μνημείο χρησιμοποιήθηκε προσωρινά για τη στέγαση προσφύγων και στη συνέχεια ως αποθήκη. Κατά τον 20ό αιώνα άρχισε να αξιοποιείται για πολιτιστικές δραστηριότητες και από το 1957 στεγάζει το Ωδείο Ρεθύμνου. Το κτίριο αναστηλώθηκε το 1986 και ανήκει στον Σύλλογο Υπέρ Διαδόσεως Τεχνών και Επιστημών. Στο εσωτερικό του διοργανώνονται μαθήματα μουσικής, συναυλίες και διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Σήμερα το Νερατζέ Τζαμί αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μνημεία του Ρεθύμνου, συνδυάζοντας την ενετική αναγεννησιακή αρχιτεκτονική με τις μεταγενέστερες οθωμανικές προσθήκες. Το επιβλητικό θύρωμα, οι τρεις θόλοι και ο ψηλός μιναρές αποτυπώνουν τις διαφορετικές ιστορικές περιόδους της πόλης, ενώ η σύγχρονη χρήση του ως Ωδείου διατηρεί το κτίριο ζωντανό κομμάτι της πολιτιστικής ζωής του Ρεθύμνου.
What is near me?
Πρόσθετες Πληροφορίες
- Περιοχή: Νομός Ρεθύμνου
- Πρόσβαση: Άσφαλτος
