⭐ Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης⛵⭐

Πύλη Ιησού (Καινούργια Πόρτα)

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.25 (6 Votes)

Η Πύλη Ιησού, γνωστή και ως Καινούργια Πόρτα ή Porta Nuova, βρίσκεται στη νότια πλευρά των Ενετικών Τειχών του Ηρακλείου, κοντά στο νότιο άκρο της σημερινής οδού Έβανς. Ήταν μία από τις κύριες αστικές πύλες του Χάνδακα και εξυπηρετούσε την επικοινωνία της πόλης με τις νότιες επαρχίες της Κρήτης.

Η πύλη πήρε την ονομασία της από μικρό ναό αφιερωμένο στον Χριστό, ο οποίος βρισκόταν παλαιότερα έξω από τα τείχη. Η ονομασία Καινούργια Πόρτα χρησιμοποιούνταν ήδη κατά τα τελευταία χρόνια της Ενετοκρατίας, καθώς η Πύλη Ιησού ήταν η νεότερη από τις μεγάλες πύλες της πόλης.

Το μνημείο ολοκληρώθηκε το 1587, κατά τη θητεία του Γενικού Προβλεπτή Ιωάννη Μοτσενίγο. Η μνημειακή αναγεννησιακή πρόσοψή του αποδίδεται στον σπουδαίο Βερονέζο στρατιωτικό αρχιτέκτονα Μικέλε Σανμικέλι και θεωρείται ένα από τα ωραιότερα αρχιτεκτονικά έργα του ενετικού Χάνδακα.

Η εσωτερική πρόσοψη προς την πόλη είναι επενδεδυμένη με επιμελημένους λαξευτούς λίθους και οργανώνεται σε κατακόρυφους άξονες. Στο κέντρο ανοίγεται το μεγάλο καμαρόσχημο θύρωμα, ενώ εκατέρωθεν υπάρχουν μικρότερες είσοδοι, παράθυρα και κλίμακες που οδηγούν στους βοηθητικούς χώρους πάνω και γύρω από τη στοά. Οι αίθουσες αυτές χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση όπλων και πολεμοφοδίων, καθώς και για τη διαμονή της φρουράς που έλεγχε την είσοδο.

Σε αντίθεση με την περίτεχνη εσωτερική όψη, η εξωτερική πρόσοψη προς την τάφρο ήταν αρκετά λιτότερη. Στο επάνω τμήμα της υπήρχαν πέντε οικόσημα Ενετών αξιωματούχων, τα οποία δήλωναν την περίοδο και τις αρχές υπό τις οποίες ολοκληρώθηκε η κατασκευή της πύλης. Εκτός από την κεντρική αστική είσοδο, ο καρδιόσχημος Προμαχώνας Ιησού διέθετε ακόμη δύο στρατιωτικές πύλες, μία στην ανατολική και μία στη δυτική πλευρά του.

Από την Πύλη Ιησού εισερχόταν στην πόλη και τμήμα του μεγάλου Υδραγωγείου Μοροζίνι, το οποίο κατασκευάστηκε το 1627–1628. Ο αγωγός μετέφερε νερό από τις πηγές στις βόρειες πλαγιές του Γιούχτα, περνούσε από το εσωτερικό της οχύρωσης και κατέληγε στην περίφημη Κρήνη Μοροζίνι, στα σημερινά Λιοντάρια.

Στις αρχές του 20ού αιώνα ανοίχθηκε ένα μεγάλο ρήγμα στο τείχος ανατολικά της ιστορικής πύλης, ώστε να διευκολυνθεί η κυκλοφορία των οχημάτων. Το άνοιγμα γεφυρώθηκε τη δεκαετία του 1970 με τη μεγάλη καμαρωτή κατασκευή που σήμερα οι περισσότεροι Ηρακλειώτες αποκαλούν επίσης Καινούργια Πόρτα. Η αυθεντική ενετική Πύλη Ιησού βρίσκεται λίγα μέτρα δυτικότερα.

Η ιστορική πύλη αποκαταστάθηκε και αναδείχθηκε το 2014. Στο εσωτερικό της διαμορφώθηκε έκθεση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του μεγάλου Κρητικού συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη, ο τάφος του οποίου βρίσκεται σε μικρή απόσταση, στον Προμαχώνα Μαρτινέγκο. Ο χώρος χρησιμοποιείται επίσης για εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και πολιτιστικές εκδηλώσεις.