Ναός Αγίου Ονουφρίου στην Αγορά του Ηρακλείου 
Ο ναός του Αγίου Ονουφρίου βρίσκεται στην περιοχή της κεντρικής αγοράς του Ηρακλείου, στο εσωτερικό του οικοδομικού τετραγώνου που περιβάλλεται από τις οδούς 1866, Τσικριτζή, Έβανς και Γιαννιτσών. Σήμερα είναι σχεδόν εντελώς κρυμμένος από τα καταστήματα και τις πολυκατοικίες που οικοδομήθηκαν γύρω του, ενώ ο τρούλος του διακρίνεται μόνο από ορισμένα σημεία της αγοράς και από τις ταράτσες των γειτονικών κτιρίων.
Ο ναός δεν είναι οργανωμένος επισκέψιμος χώρος και δεν διαθέτει ελεύθερη δημόσια πρόσβαση. Σε παλαιότερα δημοσιεύματα αναφέρεται ότι η μοναδική δίοδος προς το εσωτερικό του διατηρήθηκε μέσα από κατάστημα της οδού Τσικριτζή, όμως η είσοδος γινόταν μόνο κατόπιν ιδιωτικής συνεννόησης και δεν αποτελούσε επίσημη είσοδο για επισκέπτες.
Η πρώτη γνωστή γραπτή αναφορά στον Άγιο Ονούφριο εντοπίζεται σε κατάλογο των εκκλησιών του Χάνδακα του 1583. Ο ναός ήταν ορθόδοξος και συνδεόταν με την ομώνυμη αδελφότητα, η οποία διαδραμάτιζε θρησκευτικό και κοινωνικό ρόλο στην πόλη κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας.
Αρχιτεκτονικά αποτελεί μονόκλιτο ναό με εγκάρσιο κλίτος, το οποίο έχει ελλειπτική μορφή στο εσωτερικό και καλύπτεται από τρούλο. Ο Ιταλός αρχαιολόγος Giuseppe Gerola, ο οποίος κατέγραψε τα μνημεία της Κρήτης στις αρχές του 20ού αιώνα, αποτύπωσε την κάτοψη και φωτογράφισε τον ναό σε μια περίοδο κατά την οποία ήταν ακόμη ελεύθερος από νεότερες οικοδομές.
Κατά την Οθωμανική Περίοδο ο ναός μετατράπηκε σε χαμάμ. Μετά την αποχώρηση του μουσουλμανικού πληθυσμού και την ανταλλαγή των πληθυσμών, το ακίνητο πέρασε σε ιδιώτες και χρησιμοποιήθηκε επί πολλά χρόνια ως αποθήκη λαδιού, στην περιοχή που παρέμεινε γνωστή ως Λαδάδικα.
Σήμερα το μνημείο εξακολουθεί να βρίσκεται μέσα σε ιδιωτικές ιδιοκτησίες και έχει υποστεί σοβαρές επεμβάσεις. Το εσωτερικό του διαιρέθηκε κάθετα και οριζόντια με την κατασκευή τοίχων, δοκών και μεσοπατώματος, ενώ στον τρούλο έχουν καταγραφεί έντονες ρηγματώσεις. Παρά τις αλλοιώσεις, διατηρούνται σημαντικά τμήματα της αρχικής τοιχοποιίας και της αρχιτεκτονικής μορφής του.
Στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης φυλάσσεται τμήμα πώρινου αγαλματιδίου του Αγίου Ονουφρίου, το οποίο χρονολογείται στον 16ο αιώνα και φέρει ελληνική επιγραφή με αναφορά στη γυμνότητα του ασκητή μπροστά στον δημιουργό του. Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι το γλυπτό ίσως προερχόταν από τον συγκεκριμένο ναό, χωρίς όμως η σύνδεση αυτή να έχει επιβεβαιωθεί οριστικά.
Ο κρυμμένος Άγιος Ονούφριος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των μνημείων του παλιού Χάνδακα που εγκλωβίστηκαν μέσα στη σύγχρονη οικοδόμηση. Η αποκατάσταση και η ανάδειξή του παραμένουν ιδιαίτερα δύσκολες, εξαιτίας του ιδιοκτησιακού καθεστώτος και της πυκνής δόμησης που τον περιβάλλει.
What is near me?
Πρόσθετες Πληροφορίες
- Περιοχή: Νομός Ηρακλείου
- Τύπος: Ναός
