⭐ Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης⛵⭐

Κρήνη Σαγκρέντο στην Ενετική Λότζια

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.50 (6 Votes)

Η Κρήνη Σαγκρέντο (Sagredo) είναι μία από τις ιστορικές ενετικές κρήνες του Ηρακλείου και βρίσκεται σήμερα εντοιχισμένη στη βόρεια πλευρά της Ενετικής Λότζια, όπου στεγάζεται το Δημαρχείο Ηρακλείου. Κατασκευάστηκε μεταξύ 1602 και 1604 με πρωτοβουλία του Δούκα της Κρήτης Τζιοβάνι Σαγκρέντο (Giovanni Sagredo), για να εξυπηρετεί κυρίως τους ευγενείς και τους αξιωματούχους που συγκεντρώνονταν στη Λότζια.

Η κατασκευή της συνδέεται με τις προσπάθειες βελτίωσης της ύδρευσης του ενετικού Χάνδακα. Το 1602 ο Γενικός Καπετάνιος του Χάνδακα Μπενέτο ντα Κα Ταϊαπιέρα (Benetto da Ca’ Taiapiera) σχεδίασε την επέκταση του υδραγωγείου από την περιοχή της Κρήνης Μπέμπο προς το κέντρο της πόλης και το λιμάνι. Το σχέδιο υλοποιήθηκε το 1603 από τον Σαγκρέντο, ο οποίος διοχέτευσε νερό στην κρήνη μέσω πήλινων αγωγών.

Ο Σαγκρέντο είχε οραματιστεί τη συνέχιση του υδραγωγείου έως το ενετικό λιμάνι, ώστε να μπορούν να ανεφοδιάζονται με πόσιμο νερό και τα πλοία. Δεν πρόλαβε, ωστόσο, να ολοκληρώσει το έργο πριν από τη λήξη της θητείας του.

Η κρήνη βρισκόταν αρχικά στη βορειοδυτική γωνία της Λότζια, προς την πλευρά του Αγίου Τίτου, και αποτελούσε ένα εντυπωσιακό αναγεννησιακό μνημείο. Το σημαντικότερο σωζόμενο τμήμα της είναι η ανάγλυφη γυναικεία μορφή, τοποθετημένη μέσα σε διακοσμημένη κόγχη που πλαισιώνεται από δύο μικρούς κίονες και επιστέφεται από ημικυκλικό τόξο.

Σύμφωνα με την περιγραφή του Ιταλού αρχαιολόγου Giuseppe Gerola, η γυναικεία μορφή πιθανότατα αποτελεί προσωποποίηση της Κρήτης. Παρουσιάζεται με αρχαιοπρεπή ενδυμασία και φαίνεται ότι κρατούσε ασπίδα στο αριστερό χέρι και ένα μεγάλο σφυρί ή ρόπαλο στο δεξί, ως σύμβολα της δύναμης και της σημασίας του νησιού.

Ακολουθώντας την καμπύλη του τόξου διατηρείται η λατινική επιγραφή «Cura Sagredi profluit ista ducis», η οποία αποδίδεται ως «Με τη φροντίδα του Δούκα Σαγκρέντο ρέει αυτό το νερό».

Η αρχική κρήνη διέθετε επίσης μια περίτεχνη λίθινη γούρνα, κατασκευασμένη από τμήμα παλαιότερης σαρκοφάγου. Στην πρόσοψή της υπήρχαν δύο μεγάλα ανάγλυφα ρόδα με παραστάσεις που συνδέονταν με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και, στο κέντρο, μια ένθρονη μορφή πάνω σε επιφάνεια διακοσμημένη με κρίνα. Στο χείλος της γούρνας υπήρχε παλαιότερη επιγραφή, η οποία χρονολογούνταν στον 16ο αιώνα.

Η γούρνα καταστράφηκε κατά τους γερμανικούς βομβαρδισμούς του Ηρακλείου στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μεγάλο μέρος της αρχικής σύνθεσης δεν έχει διασωθεί. Κατά τις εργασίες αποκατάστασης της Ενετικής Λότζια, το σωζόμενο ανάγλυφο εντοιχίστηκε στη σημερινή του θέση. Παρά την αποσπασματική διατήρησή της, η Κρήνη Σαγκρέντο αποτελεί χαρακτηριστική μαρτυρία της αναγεννησιακής τέχνης και της ιστορίας της ύδρευσης του Ηρακλείου.

Πηγές: Γιώργος Π. Σταματάκης, «Η Κρήνη Σαγκρέντο», Κρητικό Πανόραμα, Νοέμβριος–Δεκέμβριος 2006, σ. 18–20· Στέργιος Σπανάκης, «Η Ύδρευση του Ηρακλείου».