Η σημερινή πόλη της Ιεράπετρας είναι κτισμένη θέση που βρισκόταν η αρχαία πόλη Ιεράπυτνα. Το σημερινό της όνομα Ιεράπετρα προηγήθηκαν άλλα ονόματα όπως Κύρβα, Κάμιρος, Πύτνα, Ιεράπυτνα.
Η αρχαία πόλη Ελτυνία, Έλτυνα ή Ελτυναία ήταν διάσπαρτα κτισμένη στο σημερινό κάμπο των Πεζών, αλλά ο κύριος πυρήνας της πιθανότατα βρισκόταν στην περιοχή που είναι κτισμένο σήμερα το χωριό Κουνάβοι. Κύρια ασχολία των κατοίκων της ήταν η αμπελουργία και η οινοποιία και η παραγωγή οίνου, που εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να αποτελεί βασικό τομέα της τοπικής οικονομίας.
Στη θέση που είναι κτισμένο το σημερινό Λουτρό Σφακίων υπήρχε το επίνειο (λιμάνι) της αρχαίας Ανώπολης και της Αράδενας. Το λιμάνι αυτό αναφέρεται στα αρχαία κείμενα ως Φοίνιξ ή Κατώπολη. Στο Φοίνικα λατρεύονταν οι θεοί Δίας και Απόλλωνας.
Στη διασταύρωση των δρόμων που οδηγούν από τις Πατσίδες στα χωριά Κουνάβοι και Κάτω Αρχάνες συναντάμε ένα μνημείο μοντέρνας αισθητικής που έχει κτιστεί στη μνήμη όσων συμμετείχαν στην θρυλική απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε το 1944.
Όπως σε δεκάδες μέρη της Κρήτης, έτσι και στην ευρύτερη περιοχή του Κόκκινου Χωριού οι Γερμανοί κατακτητές κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κατασκεύασαν διάφορες γαλαρίες και πολυβολεία. Η τοποθεσία που επιλέχτηκε για την σημαντικότερη εξ αυτών ήταν ο λόφος της Δραπανοκεφάλας που είχε τον οπτικό έλεγχο της εισόδου της Σούδας, που αποτέλεσε ανέκαθεν το σπουδαιότερο λιμάνι του νησιού.
Πάνω από τον ερειπωμένο οικισμό Κολοκάσια, στη νοτιοανατολική πλευρά του Ασφενδιανού φαραγγιού υψώνεται ο απόκρημνος βράχος Καστρί. Όπως μαρτυρούν ίχνη κτιρίων και τμήμα οχυρωματικού τείχους, πάνω στο Καστρί βρήκαν καταφύγιο πιθανώς κατά την Σκοτεινή Περίοδο, δηλαδή μετά την κατάρρευση του Μινωικού Πολιτισμού μετά τον 12ο αιώνα π.Χ., οι κάτοικοι της Κρήτης.
Δυτικά του χωριού Τύλισος της επαρχίας Μαλεβιζίου υψώνεται το βουνό Πύργος με την κορυφή του στα 684μ. Στη θέση της απόκρημνης κορυφής εντοπίστηκε από τον αρχαιολόγο Στυλιανό Αλεξίου το 1963 ένα από τα σημαντικότερα Μινωικά Ιερά Κορυφής της Κεντρικής Κρήτης. Εδώ βρέθηκαν λατρευτικά ειδώλια και λίθινα κέρατα, ενώ ήρθε στο φως και ορθογώνιο κτίσμα διαστάσεων 13μ x 4,50μ.
Ο λόφος στα Κατρίνια της επικράτειας του Πισκοκέφαλου Σητείας φιλοξένησε ένα από τα σπουδαιότερα Ιερά Κορυφής της Μινωικής Κρήτης, όπου πιστοί από τις γύρω περιοχές έρχονταν για να υμνήσουν τις θεότητες τους και να αποθέσουν τα αφιερώματα τους, κάτι σαν τα σημερινά τάματα της Χριστιανικής πίστης.
Πάνω από το απόκρημνο φαράγγι του Ανδριανού της επαρχίας Μιραμπέλου υψώνεται το βραχώδες έξαρμα της Φορτέτσας. Αυτόν τον αφιλόξενο, απόκρημνο και φυσικά οχυρωμένο βράχο επέλεξαν οι κατατρεγμένοι Μινωίτες για να εγκαταστήσουν μια μικρή πόλη κατά τη λεγόμενη Σκοτεινή Περίοδο.
Το Μουσείο Ιστορίας της Ταφής αποτελεί έναν πολύ ιδιαίτερο χώρο του Ηρακλείου. Στεγάζεται στο διώροφο οστεοφυλάκιο του παλαιού κοιμητηρίου των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, το οποίο χρονολογείται από το 1890 και παρουσιάζει την ιστορία της ταφής από τη μινωική εποχή ως και σήμερα.
Το σπήλαιο του Αρκαλοχωρίου, γνωστό κι ως Ιερό Σπήλαιο, βρίσκεται νοτιοδυτικά του ομώνυμου χωριού και συγκεκριμένα στη νοτιοδυτική κλίτη του λόφου του Προφήτη Ηλία, σε υψόμετρο περίπου 400 μέτρα από τη θάλασσα.
Βρίσκεται κοντά στο ομώνυμο χωριό των Σφακίων, σε μια απόκρημνη πλαγιά, στη θέση Σκορδαλάκια, πήρε την ονομασία του από τα φυτά που φυτρώνουν εκεί, στο δρόμο από Ασφέντου προς Καλλικράτη και έχει μπροστά του ένα πλάτωμα με έκταση 2000 περίπου τετραγωνικά μέτρα.
Το σπήλαιο Γερανίου είναι από τα σημαντικότερα και ομορφότερα σπήλαια του Νομού Ρεθύμνου αλλά και της Κρήτης ολόκληρης. Βρίσκεται 7 χιλιόμετρα δυτικά του Ρεθύμνου, στην τοποθεσία «Καμάρι» και κοντά στην παραλία του Γερανίου.
Ο αρχαιολογικός χώρος των Μαλίων βρίσκεται 3km ανατολικά των Μαλίων, δίπλα στον υδροβιότοπο της περιοχής και πολύ κοντά στη θάλασσα. Εδώ υπήρξε μια σημαντική μινωική πόλη και το τρίτο μεγαλύτερο σε μέγεθος μινωικό ανάκτορο, μετά της Κνωσού και της Φαιστού.
Η Ζάκρος βρίσκεται σε μια απομονωμένη περιοχή της Ανατολικής Κρήτης, 45km νοτιοανατολικά της Σητείας. Εδώ η επικοινωνία με την Ανατολή ήταν γρηγορότερη κατά την Μινωική Εποχή, κι έτσι, οι Μινωίτες φρόντισαν να κτίσουν εδώ το διοικητικό κέντρο της Ανατολικής Κρήτης με ένα σημαντικό λιμάνι.
Ο αρχαιολογικός χώρος του Κομού βρίσκεται 4km δυτικά της Φαιστού, κοντά στα Πιτσίδια και στα Μάταλα. Ο Κομμός (ή Κομός) ήταν μια μικρή μινωική πόλη που ιδρύθηκε το 2000πΧ κι εξυπηρετούσε τις λιμενικές ανάγκες της Φαιστού με την οποία συνδεόταν με δρόμο. Καταστράφηκε πιθανόν από σεισμό το 1700πΧ, αλλά εξακολούθησε να υπάρχει ως και τα ελληνιστικά χρόνια.
Το προανακτορικό νεκροταφείο της Οδηγήτριας όπως λέει και το όνομά του χρονολογείται πριν την λαμπρή περίοδο των ανακτόρων στα πρώιμα στάδια του Μινωικού κόσμου. Έπεσε θύμα λαθρανασκαφών, όπως και τόσα άλλα σημεία στα Αστερούσια.
Ο Κόφινας είναι η ψηλότερη κορυφή στα άγρια Αστερουσία Όρη με υψόμετρο 1231m και παίρνει το όνομα του από το σχήμα του που μοιάζει με ανάποδο κοφίνι. Στην κορυφή του, με τη μοναδική θέα στο Λιβυκό Πέλαγος, σήμερα υπάρχει ο ναός του Τιμίου Σταυρού που εορτάζει στις 14 Σεπτέμβρη.
Στο βραχώδη λόφο Παπούρι Καλόκαμπου που βρίσκεται βορειοανατολικά της παραλίας της Τρυπητής, ψηλά πάνω από την ταβέρνα, έχουν βρεθεί ερείπια ενός πρωτομινωικού οικισμού. Οι πρώτες ανασκαφές έγιναν το 1986-88 από τον Αντώνη Βασιλάκη. Επίσης νοτιότερα βρέθηκε θολωτός τάφος του 2800-2000πΧ.
Το Μινωικό μέγαρο στο Σκλαβόκαμπο ανακαλύφθηκε τυχαία το 1930, κατά τη κατασκευή του κεντρικού δρόμου προς Ανώγεια και μέρος του καταστράφηκε από τα έργα. Είναι ένα πολυώροφο κτίριο με κεντρική αίθουσα, όπου βρέθηκε πήλινο κεφάλι βοδιού, ένα αγγείο της Υστερομινωικής ΙΒ περιόδου και ένα λίθινο ρυτό. Το κτήριο είχε τουλάχιστον 17 δωμάτια.

























































































