Το χωριό Αστυράκι της επαρχίας Μαλεβιζίου παίρνει το όνομά του από τον αρχαίο αστύρακα, ένα αιωνόβιο δέντρο που συναντάμε και σήμερα στο προαύλιο του ναού του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης.
Η ελιά αυτή βρίσκεται στο δρόμο για Πισκοκέφαλο από τη Σητεία κι έχει ανακηρυχτεί ως μνημειακή από το Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης εξ αιτίας της ιστορικής της σημασίας. Το όνομα της το παίρνει από το ρήμα φουρκίζω, που σημαίνει πνίγω με κρέμασμα, επειδή εδώ κρεμούσαν οι Τούρκοι τους Χριστιανούς. Σήμερα η ελιά έχει υποστεί ζημιά από αυτοκίνητο που συγκρούστηκε πάνω της.
Η ελιά στη θέση Καρδαμιανά, κοντά στη Γέννα, έχει ανακηρυχθεί από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης ως μνημειακή λόγω σχήματος και ανάγλυφου κορμού. Είναι ποικιλία θρουμπολιά εμβολιασμένη σε υποκείμενο αγριελιάς.
Η ελιά αυτή έχει ανακηρυχθεί από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης λόγω του ρωμαϊκού κίονα που έχει ενσωματωθεί στο εσωτερικό του κορμού. Προφανώς ο κίονας είχε τοποθετηθεί σε κοιλότητα του κορμού αλλά στη συνέχεια το δέντρο μεγάλωσε και ο εγκλώβισε τον κίονα. Η ελιά είναι χοντρολιά εμβολιασμένη σε αγριελιά.
Η ελιά αυτή έχει ανακηρυχθεί ως μνημειακή από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης, λόγω σχήματος, ανάγλυφου κορμού και της σύνδεσης του με ιστορικά γεγονότα. Βρίσκεται στο Ανισαράκι Καντάνου, όπου υπάρχουν δεκάδες άλλες αρχαίες ελιές, και είναι ποικιλία μαστοειδούς εμβολιασμένη σε υποκείμενο Αγριελιάς.
Η Ελιά της Μαθαίνας έχει χαρακτηριστεί ως μνημειακή από το Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης λόγω του σχήματος και του ανάγλυφου κορμού της, που με τον διπλανό της βράχο σχηματίζει μεγάλη σπηλαίωση.
Η Ελιά έχει ανακηρυχθεί ως μνημειακή από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης λόγω της αισθητικής του ανάγλυφου του κορμού. Είναι ποικιλία χοντρολιάς εμβολιασμένη σε υποκείμενο αγριελιάς. Η ελιά είναι μοναστηριακή και σε ύψος 0.8m από το έδαφος έχει διάμετρο 4.20m και περίμετρο 10.6m ενώ στη βάση έχει διάμετρο 4.5m και περίμετρο 12.10m.
Στο κεντρικότερο σημείο των Παλαιών Ρουμάτων στα Χανιά βρίσκεται μία από τις χαρακτηρισμένες σαν ‘μνημειακές’ ελιές της Κρήτης. Η ηλικία της έχει υπολογιστεί στα 3000 χρόνια και είναι από τις αρχαιότερες στο νησί ενώ στο ίδιο χωράφι γύρω της υπάρχουν πολλές άλλες που επίσης είναι αιωνόβιες και μαζί αποτελούν ένα μοναδικό αξιοθέατο, μνημείο της φύσης.
Η ελιά έχει ανακηρυχθεί ως μνημειακή από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης λόγω των μεγάλων διαστάσεων και της θέσης του κοντά στον υστερομινωικό οικισμό Κυλίντρα. Βρίσκεται στο Λάκκο, σε μια περιοχή με πολλά παρόμοια αρχαία δέντρα, και θεωρείται ότι η ηλικία της ξεπερνάει τα 3000 έτη.
Η ελιά του Αγίου Γεωργίου είναι μια από τις πολλές αρχαίες ελιές της περιοχής Ανισαράκι και Βαρδαλιανά κοντά στην Κάντανο, η οποία όμως έχει ανακηρυχτεί ως μνημειακή από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης.
Η ελιά αυτή έχει ανακηρυχθεί ως μνημειακή από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης λόγω μεγέθους, σχήματος και ανάγλυφου κορμού. Η ονομασία της τοποθεσίας που βρίσκεται είναι «Γρε Ελέ» που σημαίνει Γριά Ελιά και αναφέρεται σε αυτό το δέντρο.
Η ελιά έχει ανακηρυχθεί από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης ως μνημειακή λόγω του σχήματος και εξαιρετικής αισθητικής του ανάγλυφου κορμού, που θυμίζει διάφορες παραστάσεις ξυλογλυπτικής.
Το Μνημειακό Άλσος Ελιάς βρίσκεται στην τοποθεσία Ροβύθη στο Μοναστηράκι Αμαρίου και αποτελεί περιουσία της Σχολής Ασωμάτων Αμαρίου. Το άλσος που έχει πολλά αρχαία ελαιόδεντρα είναι ανακηρυγμένο από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ).
Η Ελιά του Καμηλαρίου είναι ανακηρυγμένη από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) ως μνημειακή λόγω της αρχαιότητας της και του τεράστιου μεγέθους του κορμού της.
Η Υψωμένη Ελιά του Βατολάκου έχει εμβολιαστεί πάνω σε υποκείμενο αγριελιάς, η οποία όμως δεν είναι στριφτωλιά αφού οι δέσμες των αγγείων της ακολουθούν την κανονική πορεία προς τα άνω χωρίς συστροφή. Λόγω του μεγέθους της έχει ανακηρυχθεί από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) ως μνημειακή
Η Μεγάλη Ελιά Αερινού έχει ανακηρυχθεί από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) ως μνημειακή. Βρίσκεται σε υψόμετρο 700 μ κοντά στον οικισμό Φελεσιανά. Η Ελιά είναι εντυπωσιακή γιατί εκτός από την ηλικία της έχει μια ειδική μορφολογία και αισθητική με πολλές πέτρες ενσωματωμένες στον κορμό της.
Το ελαιόδεντρο αυτό έχει ανακηρυχθεί από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) σαν «Μνημειακό» λόγω της ιδιαίτερης αισθητικής του αναγλύφου και του μεγέθους του κορμού του. Το Ελαιόδεντρο αυτό που βρίσκεται στην θέση Τρυπητή κοντά στον παλαιό οικισμό Παλιάμα καιείναι ποικιλίας Χοντρολιάς εμβολιασμένης σε υποκείμενο Αγριελιάς.
Σε ολόκληρη την Κρήτη υπάρχουν πολλά δέντρα που λόγω του εντυπωσιακού τους σχήματος ή λόγω της ηλικίας τους έχουν χαρακτηριστεί μνημειακά και προστατεύονται από την πολιτεία. Ένα από αυτά είναι και ο πλάτανος στη γειτονιά Μιχελιανά στο χωριό Βλάτος Κισσάμου. Το γραφικό χωριό Βλάτος απλώνεται σε πολλές γειτονιές πνιγμένες κυριολεκτικά στο πράσινο στο ανώτερο τμήμα της κοιλάδας του ποταμού Τυφλού πριν αυτός εισέλθει στο άγριο Τοπολιανό φαράγγι.
Στο κέντρο της πλατείας Σπλάντζιας (πλατεία 1821) στέκεται ένας τεράστιος πλάτανος που έχει συνδεθεί με τις δραματικές στιγμές του Κρητικού λαού. Στον πλάτανο της πλατείας κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας, Έλληνες χριστιανοί, οι οποίοι μάχονταν για τον αγώνα υπέρ της Κρητικής ελευθερίας, απαγχονίστηκαν, εκτελέστηκαν και βασανίστηκαν. Στην πλατεία υπάρχει μια πλάκα στη μνήμη τους.
Ο πρίνος του Ισμαήλ ή του Σμαΐλη βρίσκεται κοντά στο χωριό Μαθιά Πεδιάδος. Κάτω από το δέντρο στρατοπέδευσαν οι άντρες του Ισμαήλ Σελίμ Πασά στις 19 Μαΐου 1867, πριν λάβουν μέρος στη μεγάλη μάχη του Οροπεδίου Λασιθίου (21-29 Μαΐου).

























































































