Μνημειακή Ελιά της Παλιάμας 
Η Μνημειακή Ελιά της Παλιάμας βρίσκεται στη θέση Τρυπητή, κοντά στον εγκαταλελειμμένο οικισμό Παλιάμα Μορονίου της επαρχίας Καινουργίου. Έχει ανακηρυχθεί μνημειακή από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ), λόγω του εντυπωσιακού μεγέθους, της ιδιαίτερης μορφής και του έντονου αναγλύφου του κορμού της.
Το δέντρο ανήκει στην ποικιλία χοντρολιά και είναι εμβολιασμένο σε υποκείμενο αγριελιάς. Στο εσωτερικό του κορμού έχει σχηματιστεί μια μεγάλη κοιλότητα, η οποία μπορεί να χωρέσει δύο ή τρία άτομα.
Στη βάση του δέντρου ο κορμός έχει μέγιστη διάμετρο 4,90μ. και περίμετρο 20,40μ. Σε ύψος 0,80μ. από το έδαφος η μέγιστη διάμετρός του είναι 4,20μ. και η περίμετρός του 10,50μ.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του ΣΕΔΗΚ, η ηλικία της ελιάς φτάνει περίπου τα 3.000 χρόνια. Η εκτίμηση βασίζεται στη μέθοδο της ελαιοχρονολόγησης και σε μέση ετήσια ακτινική αύξηση του κορμού κατά 0,7 χιλιοστά. Με βάση αυτή τη μέθοδο, η πρώτη ανάπτυξη του δέντρου τοποθετείται στην Υπομινωική–Πρώιμη Γεωμετρική περίοδο της κρητικής ιστορίας, περίπου μεταξύ 1100 και 800 π.Χ.
Η επίσκεψη στη μνημειακή ελιά μπορεί να συνδυαστεί με μια περιήγηση στον παλιό οικισμό της Παλιάμας και στον κοντινό δίκλιτο ναό του Αγίου Χαραλάμπους και της Παναγίας.
