Κάτω από το σωζόμενο ναό του Αγίου Παντελεήμονα στη Σούγια Σελίνου σώζονται λείψανα τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής με νάρθηκα μήκους 20,80μ και πλάτους 12.40μ, η οποία έχει ανασκαφεί από τον ακαδημαϊκό Α. Ορλάνδο.
Βόρεια του οικισμού της Σούγιας σώζεται ο ναός της Αγίας Ειρήνης στον αρχιτεκτονικό τύπο του μονόχωρου με τρούλο, στον οποίο προστέθηκε σε δεύτερη φάση καμαροσκέπαστος νάρθηκας που σώζεται σε μια όψιμη ανακατασκευή του θόλου του. Ο αρχικός ναός χρονολογείται στον 13ο αιώνα και τα αρχιτεκτονικά του χαρακτηριστικά συνδέονται με την παράδοση της Ελλαδικής Σχολής
Η παραλία έχει κυρίως βράχια και βότσαλα, ενώ τριγύρω υπάρχουν πολλά πεύκα. Ο Άγιος Αντώνιος ενδείκνυται για μάσκα, για ψάρεμα, για γυμνισμό και κατασκήνωση. Δεν υπάρχουν καθόλου υποδομές στην ευρύτερη περιοχή, μόνο ήλιος. πεύκα και θάλασσα.
Η παραλία της Λισσού βρίσκεται στην τοποθεσία Άι-Κυρκός (Άγιος Κήρυκος) περίπου 71km νότια από τα Χανιά και 3 km δυτικά της Σούγιας, μέσα σε μια κατάφυτη κοιλάδα. Η Λισσός βρίσκεται στην θέση της αρχαίας Λισσού, η οποία ήταν επίνειο της πόλης Έλυρος, ερείπια της οποίας σώζονται στο χωριό Ροδοβάνι.
Μέσα από το φαράγγι της Λισσού διέρχεται το μονοπάτι που ενώνει τη Σούγια με την Αρχαία Λισσό. Είναι μεγάλο φαράγγι με ψηλά επιβλητικά τοιχώματα, αλλά το μονοπάτι που οδηγεί στην αρχαία Λισσό καλύπτει μικρό μέρος του και η διαδρομή ως εκεί διαρκεί μόλις μια ώρα.
Το φαράγγι της Φυγούς είναι μικρό αλλά πανέμορφο και βρίσκεται κοντά στη Σούγια.Αποτελεί παραφάραγγο του φαραγγιού της Αγίας Ειρήνης. Από το στενό αυτό πέρασμα διέφευγαν οι αντάρτες προς στα Σφακιά, εξ ου και το όνομα Φυγού.
Το μήκος του είναι 7,50 χλμ και η διάβαση του διαρκεί τρεις ώρες. Στην παραλία βρίσκεται το χωριό Σούγια με την πεντακάθαρη και πανέμορφη παραλία, όπου μπορείτε να απολαύσετε ένα αξέχαστο μπάνιο στα νερά του Λιβυκού πελάγους.
Το σπήλαιο του Κύκλωπα Πολύφημου βρίσκεται ανάμεσα στη Σούγια και στο Κουστογέρακο. Η σπηλιά δεν έχει ενδιαφέρον διάκοσμο, εκτός από ένα μαρμάρινο σχηματισμό που θυμίζει θρόνο. Η είσοδος χωρίζεται στα δύο από μεγάλο βράχο, όπως αυτή που έβαλε ο Οδυσσέας στη σπηλιά του ανθρωποφάγου μονόφθαλμου Πολύφημου. Αμέσως μετά τον τύφλωσε και συνέχισε το ταξίδι στην Ιθάκη.
Η Έλυρος αποτέλεσε τη σημαντικότερη πόλη της νοτιοδυτικής Κρήτης κατά τη Δωρική και Ελληνορωμαϊκή Περίοδο. Ερείπια της σώζονται 500m από το σημερινό χωριό Ροδοβάνι, στο ύψωμα Κεφάλα με την πανοραμική θέα στη θάλασσα. Λιμάνια της πόλης ήταν η σημερινή Σούγια και η κοντινή Λισσός.
Η αρχαία Λισσός, επίνειο της Ελύρου, ήταν κτισμένη σε μια μικρή κοιλάδα ανάμεσα στη Σούγια και την Παλαιόχωρα. Ήκμασε από τα Ελληνιστικά χρόνια έως και τον 9ο αιώνα, όταν καταστράφηκε από τους Σαρακηνούς. Ήταν διάσημη για το Ασκληπιείο της, όπου ασθενείς από όλη την Κρήτη έρχονταν για να θεραπευτούν από τα ιαματικά λουτρά του.
Κοντά στον οικισμό Μονή Σελίνου συναντάμε ένα πολύ μυστηριώδες μνημείο, μοναδικό στην Κρήτη. Πρόκειται για μια μικρή κωνοειδή πυραμίδα με περίμετρο 16μ και ύψος 4,60μ., η οποία είναι λαξευτή. Μέσα της υπάρχει λαξευμένο δωμάτιο διαστάσεων 2,20μ x 2,10μ και ύψους 1,40μ.
Το παράκτιο μονοπάτι που συνδέει την Σούγια προς την Αγία Ρουμέλη είναι ένα από τα πιο δύσκολα, κουραστικά, αλλά και όμορφα τμήματα του Ε4 στην Κρήτη. Το μονοπάτι ξεκινά από την αρχαία Συία (Σούγια), περνάει από την Τρυπητή και τα Δώματα, ανηφορίζει σε υψόμετρο 550m και καταλήγει στην Αγία Ρουμέλη.
Αυτή η καταπληκτική διαδρομή είναι περίπου 16 χιλιόμετρα και διαρκεί περίπου 5-6 ώρες. Το μονοπάτι είναι ξεκάθαρο και καλά σηματοδοτημένο με τα κλασικά Ε4 μαύρα και κίτρινα σημάδια. Διασχίζει τον αρχαιολογικό χώρο της Λισσού, όπου μπορείτε να βρείτε νερό από την εκεί πηγή. Δεν είναι πάρα πολύ δύσκολη, αλλά θα χρειαστείτε άφθονο νερό, προστασία από τον ήλιο και σταθερά παπούτσια.
Ξεκινώντας από τη Σούγια, εκτός από το φαράγγι της Αγίας Ειρήνης, μπορούμε να επιλέξουμε μια εναλλακτική διαδρομή η οποία διέρχεται μέσα από το όμορφο οικισμό Κουστογέρακο. Στη συνέχεια, από χωματόδρομο και μονοπάτι συνεχίζουμε και διασχίζουμε το πευκοδάσος στο Όλισμα και καταλήγουμε στο νοτιοδυτικό πέρασμα του Ομαλού, το Σεληνιώτικο Γύρο.
Ο Άγιος Κήρυκος ή Άη Κήρκος (Κύρκος) βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο της Λισσού. Είναι μικρός μονόχωρος ναός που έχει κτιστεί στη θέση Παλαιοχριστιανικής Βασιλικής, όπως και ο κοντινός ναός της Παναγιάς, και δίνει το όνομα του σε όλη την κοιλάδα. Είναι καμαροσκέπαστος Βυζαντινός ναός με μισοκατεστραμμένες τοιχογραφίες, από τις οποίες έχουν διασωθεί οι χρονολογίες 1436, 1437 και 1439.
Μπροστά από το χωριουδάκι της Σούγιας απλώνεται μια υπέροχη μεγάλη παραλία με χοντρή άμμο, πεντακάθαρα βαθειά νερά και σχετικά λίγο κόσμο. Η παραλία ξεκινά από το μικρό λιμανάκι της Σούγιας στην έξοδο του φαραγγιού Σκευρωτό και εκτείνεται στα ανατολικά για 1.5χλμ.
Το Φαράγγι της Σαμαριάς είναι το μακρύτερο πεζοπορικό φαράγγι της Ευρώπης και επίσης και το πιο διάσημο. Χιλιάδες τουρίστες το καταβαίνουν με τα πόδια καθημερινά το καλοκαίρι. Για πολλούς, αυτός είναι και ο μοναδικός σκοπός της επίσκεψής τους στην Κρήτη. Το μήκος του αγγίζει τα 15χλμ και η κατάβαση του διαρκεί περίπου 4-7 ώρες, από τον Ομαλό ως την Αγία Ρουμέλη.























































































