Ο Κούλες των Ματάλων βρίσκεται στο ύψωμα Καστρί πάνω από την παραλία των Ματάλων. Η πρόσβαση είναι πολύ εύκολη, καθώς λίγο παρακάτω περνάει το μονοπάτι για την Κόκκινη Άμμο.
Η χαμηλή κορυφογραμμή που ξεκινάει από το Καβονήσι, όπου βρίσκεται το λιμάνι της Κισάμου, και εκτείνεται προς τα νότια, χωρίζει την πεδιάδα της Καλυβιανής από την πεδιάδα της Κισάμου. Σε αυτό το στρατηγικό σημείο έκτισαν οι Οθωμανοί έναν κούλε
Ανάμεσα στο Λουτρό Σφακίων και τη διάσημη παραλία Γλυκά Νερά συναντάμε το ασβεστοβαμμένο ξωκλήσι του Τιμίου Σταυρού, με μεγάλα τραπέζια που μαρτρούν ότι εδώ γίνεται μεγάλο πανηγύρι στις 14 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο. Στο σημείο του ναού υπήρξε μικρό φρούριο.
Οι περισσότεροι επισκέπτες του Λουτρού Σφακίων γνωρίζουν για το φρούριο κούλες που ακόμη και σήμερα δεσπόζει μισοερειπωμένος πάνω από το χωριό, αλλά αγνοούν την ύπαρξη ενός δεύτερου φρουρίου το οποίο είναι πολύ εύκολα προσβάσιμο. Το φρούριο της Καστέλλας βρίσκεται νότια του χωριού και δίπλα στο λιμάνι όπου δένουν τα μεγάλα πλοία από τη Χώρα Σφακίων.
Στη μικρή κοιλάδα των Καμαρών – Γρηγοριάς – Μαγαρικαρίου υπήρχαν οι Κουλέδες της Γραμμένης και ο Κρεμαστός. Ο πρώτος είχε κτιστεί μεταξύ Γρηγοριάς και Μαγαρικαρίου, κοντά στον δρόμο. Βρίσκεται σε καλή κατάσταση, με σχεδόν ατόφια την οροφή του.
Ένας από τους πολλούς Κουλέδες που έκτισαν οι Τούρκοι σε στρατηγικά σημεία για να ελέγχουν τα περάσματα ανάμεσα στις διάφορες περιοχές της Κρήτης ήταν κι ο πύργος του Μέρωνα, δίπλα στον ναό του Προφήτη Ηλία. Το σημείο έχει πανοραμική θέα σε όλη την κοιλάδα Αμαρίου και την Κοιλάδα των Ποταμών. Ο κουλές σώζεται σε ερειπωμένη κατάσταση.
Στο ανατολικό άκρο της κοιλάδας του Αμαρίου ήταν κτισμένοι δύο Κουλέδες, του Βαθειακού και της Λοχριάς. Ο Κούλες του Βαθειακού, κτισμένος πάνω στον λόφο που βρίσκεται νότια από το χωριό, εξυπηρετούσε διπλό σκοπό.
Το σημαντικότερο πέρασμα του νομού Ρεθύμνης βρισκόταν στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου, από όπου Τούρκοι και Έλληνες μετέβαιναν από τη Μεσαρά στα Σφακιά. Εκεί λοιπόν, κτίστηκαν αρκετοί πύργοι και Κουλέδες. Ένας τέτοιος Κούλες βρισκόταν κοντά στην είσοδο του Κουρταλιώτικου φαραγγιού, στο χωριό Κοξαρέ. Ο πύργος αυτός καταστράφηκε. όχι ολοσχερώς, από τους Επαναστάτες το 1896.
Ένας από τους πολλούς Κουλέδες (φρούρια) που έχτισαν οι Τούρκοι στην Κρήτη είναι και εκείνος του Πλακιά στο Νότιο Ρέθυμνο. Είναι κτισμένος πάνω σε ένα βράχο με κροκαλοπαγή εδάφη, απόκρημνο από την ανατολική και νότια πλευρά και μέσα σε φρουριακό περίβολο.
Στο Σέλινο (η περιοχή της Παλαιόχωρας) κτίσθηκαν Κουλέδες στη Σούγια, στο Μπουκελάσι, στο Κουστογέρακο, στην Κεφάλα Ροδοβανίου, στον Σταυρό Καντάνου, στο Μουστάκο, στο Σπανιάκο και στις Βίγλες. Ο Κούλες του Σπανιάκου ήλεγχε τις χαράδρες, τα περάσματα και τις κορυφές που υψώνονταν τριγύρω, ενώ στα νότια απλώνεται ο Λιβυκό. Υπήρξε σημαντικός παράγοντας για την κατάπνιξη της επανάστασης του 1866-1869.
Ο Κούλες στο Νιο Χωριό βρίσκεται στο κέντρο της επαρχίας Αποκόρωνα, περίπου 25km νοτιοανατολικά της πόλης των Χανίων και νοτιοανατολικά του χωριού Νιο Χωριό. Στο λόφο που βρίσκεται ο Κούλες οδηγεί δρόμος που ξεκινάει από το Νιο Χωριό. Το φρούριο δε σώζεται σε καλή κατάσταση, με μερικούς μόνο τοίχους να μνημονεύουν το ένδοξο παρελθόν του.
Το φρούριο Κουλές βρίσκεται 12km ανατολικά των Χανίων, κοντά στη θέση Παλαιόκαστρο, πολύ κοντά στο χωριό Καλάμι και στα ερείπια της Αρχαίας Απτέρας. Το φρούριο κτίστηκε από τους Τούρκους μετά την Κρητική Επανάσταση του 1866, κατά τη διάρκεια ενός προγράμματος για τον επανέλεγχο της Κρήτης με ένα δίκτυο από οχυρωματικά έργα.
Ο Κούλες του Σπανιάκου ήλεγχε τις χαράδρες, τα περάσματα και τις κορυφές που υψώνονταν τριγύρω, ενώ στα νότια απλώνεται ο Λιβυκό. Υπήρξε σημαντικός παράγοντας για την κατάπνιξη της επανάστασης του 1866-1869.
Εδώ βρίσκονται σε πολύ κακή κατάσταση τα ερείπια ενός από τους πολλούς κουλέδες του Σελίνου, που ήλεγχαν τις τριγύρω περιοχές.
Ένα από τα πολλά φρούρια που έκτισαν οι Τούρκοι (κουλέδες) για να ελέγχουν τις ακτές των Σφακίων. Βρίσκεται σε κακή κατάσταση κοντά στο φαράγγι της Τρυπητής με μοναδική θέα στις τριγύρω περιοχές.
Στην δυτική πλευρά της εξόδου της Σαμαριάς, πάνω από τη σημερινή Αγία Ρουμέλη, οι Τούρκοι έκτισαν τον Κούλε της Αγίας Ρουμέλης, για να αποκλείσουν τους επαναστάτες που κρύβονταν στο φαράγγι. Ο Κούλες βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση.
Οι Τούρκοι, για να ελέγχουν τα παράλια των Σφακίων, έκτισαν ένα δίκτυο από πύργους (κουλέδες) που είχαν οπτική επαφή μεταξύ τους. Ένας από αυτούς βρίσκεται ανατολικά του χωριού του Αγίου Ιωάννη σε σημείο που έχει μοναδική θέα από τη Μεσαρά ως και την Παλαιόχωρα.
Εκτός από τους Κουλέδες του Ασκύφου, αρκετοί άλλοι Κουλέδες είχαν κατασκευαστεί στη σημερινή επαρχία Σφακίων με στόχο την κατάπνιξη της Επανάστασης και την ακινητοποίηση των Σφακιανών.
Το 1868 κτίστηκε ο μικρός Τούρκικος Κούλες στο Λουτρό, που βρίσκεται σήμερα ο Ναός της Αγίας Αικατερίνης, στα υψώματα προς τη μεριά της Ανώπολης. Αυτός χρησιμοποιήθηκε κι ως σχολείο.
Εδώ βρίσκουμε τα ερείπια ενός μικρού Κούλε που είχε οπτική επαφή με τους Κουλέδες του Αγίου Ιωάννη και του Λουτρού. Από το φρούριο δεν έχει απομείνει σχεδόν τίποτα, παρά οι βάσεις των τοίχων και μερικές τυφεκιοθυρίδες. Επίσης, υπάρχουν νεώτερες δεξαμενές, προφανώς κτισμένες με υλικό του φρουρίου.
- 1
- 2

























































































