Ο Πύργος της Καρκαδιώτισσας βρισκόταν σε μικρό λόφο ανατολικά και ακριβώς απέναντι από το σημερινό χωριό Καρκαδιώτισσα της επαρχίας Τεμένους. Ήταν κτισμένος σε τοποθεσία που επιβλέπει όλη την κοιλάδα που σχηματίζεται ανάμεσα στα βουνά του του Χουδετσίου και του Καστεριώτη, έχει οπτική επαφή με τη νότια μεριά του Γιούχτα και της Ρόκας.

Η γέφυρα του Σίμα στις Πρασές Ρεθύμνου είναι η ψηλότερη κτιστή γέφυρα στην Κρήτη και αποτελεί ένα κατασκευαστικό θαύμα για την εποχή που κτίστηκε. Βρίσκεται στη νότια μεριά του Βρύσινα, πάνω στο δρόμο που ενώνει το Ρέθυμνο με την περιοχή του φράγματος Αμαρίου.

Η σημερινή πόλη της Ιεράπετρας είναι κτισμένη θέση που βρισκόταν η αρχαία πόλη Ιεράπυτνα. Το σημερινό της όνομα Ιεράπετρα προηγήθηκαν άλλα ονόματα όπως Κύρβα, Κάμιρος, Πύτνα, Ιεράπυτνα.

Ο πύργος του Αγά ή τσιφλίκι βρίσκεται σε προνομιακή θέση στον οικισμό Τσιφλίκι της λιμνοθάλασσας της Ελούντας, πάνω στο δρόμο που οδηγεί στην Πλάκα. Μάλιστα ο οικισμός Τσιφλίκι οφείλει το όνομά του στην κατοικία αυτή που ήταν η βάση του τσιφλικά της περιοχής.

Πάνω από τον παραθαλάσσιο οικισμό του Κερατόκαμπου υψώνεται ο απόκρημνος λόφος Κέρατο, Καστρί ή Βίγλα, πάνω στον οποίο πιστεύεται ότι ήταν κτισμένη η αρχαία πόλη Κεραία. Στη Βίγλα υπάρχει και ο εντυπωσιακός Νυχτεριδόσπηλιος, που χρησιμοποιήθηκε ως λατρευτικό σπήλαιο κατά την αρχαιότητα..

Το Μουσείο – Κέντρο Έρευνας και Μελέτης του Μικρασιατικού Πολιτισμού του νομού Χανίων εγκαινιάστηκε το 2019 από την Αδελφότητα Μικρασιατών Χανίων “Ο Αγιος Πολύκαρπος” εις μνήμην της Άννας Νικολιδάκη, σε ακίνητο που παραχώρησε η μονή Αγίας Τριάδας Τζαγκαρόλων.

Η αρχαία πόλη Ελτυνία, Έλτυνα ή Ελτυναία ήταν διάσπαρτα κτισμένη στο σημερινό κάμπο των Πεζών, αλλά ο κύριος πυρήνας της πιθανότατα βρισκόταν στην περιοχή που είναι κτισμένο σήμερα το χωριό Κουνάβοι. Κύρια ασχολία των κατοίκων της ήταν η αμπελουργία και η οινοποιία και η παραγωγή οίνου, που εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να αποτελεί βασικό τομέα της τοπικής οικονομίας.

Στη θέση που είναι κτισμένο το σημερινό Λουτρό Σφακίων υπήρχε το επίνειο (λιμάνι) της αρχαίας Ανώπολης και της Αράδενας. Το λιμάνι αυτό αναφέρεται στα αρχαία κείμενα ως Φοίνιξ ή Κατώπολη. Στο Φοίνικα λατρεύονταν οι θεοί Δίας και Απόλλωνας.

Στη διασταύρωση των δρόμων που οδηγούν από τις Πατσίδες στα χωριά Κουνάβοι και Κάτω Αρχάνες συναντάμε ένα μνημείο μοντέρνας αισθητικής που έχει κτιστεί στη μνήμη όσων συμμετείχαν στην θρυλική απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε το 1944.

Όπως σε δεκάδες μέρη της Κρήτης, έτσι και στην ευρύτερη περιοχή του Κόκκινου Χωριού οι Γερμανοί κατακτητές κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κατασκεύασαν διάφορες γαλαρίες και πολυβολεία. Η τοποθεσία που επιλέχτηκε για την σημαντικότερη εξ αυτών ήταν ο λόφος της Δραπανοκεφάλας που είχε τον οπτικό έλεγχο της εισόδου της Σούδας, που αποτέλεσε ανέκαθεν το σπουδαιότερο λιμάνι του νησιού.

Ο Κούλες των Ματάλων βρίσκεται στο ύψωμα Καστρί πάνω από την παραλία των Ματάλων. Η πρόσβαση είναι πολύ εύκολη, καθώς λίγο παρακάτω περνάει το μονοπάτι για την Κόκκινη Άμμο.

Το μικρό χωριό Αμαριανό της επαρχίας Πεδιάδος είναι γνωστό για τη γραφική πλατεία με το γέρικο πλάτανο και τα παραδοσιακά καφενεδάκια. Στην πλατεία υπάρχει η παλιά βρύση του 1898 και η δεξαμενή, όπου ο επισκέπτης μπορεί να ξεδιψάσει με το νερό της πηγής που έρχεται από το ορεινό όγκο του Αφέντη Χριστού της Δίκτης.

Λίγο πριν φτάσουμε στο χωριό Βορίζια και κοντά στη Μονή Βροντησίου, συναντάμε έναν ιδιότυπο εγκαταλελειμμένο οικισμό με δέκα πέτρινα πανομοιότυπα σπίτια, χωρίς σκεπές. Ο οικισμός αυτός συνδέεται με την ιστορία του Ψηλορείτη και την ισοπέδωση του χωριού Βορίζια από τους Γερμανούς.

Ο Νερόμυλος της Αγίας Φωτιάς βρίσκεται κάτω από το ναό της Αγίας Φωτεινής (Αγίας Φωτιάς), στην έξοδο του Φαραγγιού της Αγίας Φωτιάς στους πρόποδες του όρους Βορίζη και πολύ κοντά στο Σπήλι Αγίου Βασιλείου.

Το Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Νεάπολης στεγάζεται από το 2016 στο κτίριο του πρώτου Γυμνασίου της Νεάπολης και φορέας διαχείρισής του είναι η Πολιτιστική Λαογραφική Εταιρεία Απάνω Μεραμπέλλου. Η έκθεσή του αποτελείται από κειμήλια της πολιτισμικής παράδοσης της επαρχίας Μεραμβέλου που αφορούν την καθημερινή ζωή μετά τον 19ο αιώνα.

Στην τοποθεσία Πύργος του χωριού Γεράνι και μέσα στα όρια ιδιωτικής περιουσίας βρίσκεται ότι απομένει σήμερα από τον τετραώροφο Πύργο του Γερανίου. Ο μικρός πύργος πιστεύεται ότι λειτούργησε σαν μια Μεσαιωνική φρυκτωρία, για να μεταφέρονται μηνύματα με φωτιά σε άλλους πύργους της επαρχίας Ρεθύμνου.

Το Πανωκάστρι ή Πάνω Καστέλι βρίσκεται σε βραχώδη ισχυρή θέση πάνω από το χωριό Καστρί Μυλοποτάμου. Το Καστρί ανήκε στην οικογένεια των αρχοντορωμαίων Καλλέργηδων από το 1341. Οι Καλλέργηδες έλαβαν μέρος στην αποστασία του Αγίου Τίτου (1363-1366)

Στο χωριό Ποταμίδα της επαρχίας Κισάμου βρίσκεται ο νερόμυλος της οικογένειας Καλογρίδη. Ο νερόμυλος αναστηλώθηκε το 2013 από τους κατοίκους της περιοχής και κατέστη και πάλι λειτουργικός.

Πάνω από τον ερειπωμένο οικισμό Κολοκάσια, στη νοτιοανατολική πλευρά του Ασφενδιανού φαραγγιού υψώνεται ο απόκρημνος βράχος Καστρί. Όπως μαρτυρούν ίχνη κτιρίων και τμήμα οχυρωματικού τείχους, πάνω στο Καστρί βρήκαν καταφύγιο πιθανώς κατά την Σκοτεινή Περίοδο, δηλαδή μετά την κατάρρευση του Μινωικού Πολιτισμού μετά τον 12ο αιώνα π.Χ., οι κάτοικοι της Κρήτης.

Δυτικά του χωριού Τύλισος της επαρχίας Μαλεβιζίου υψώνεται το βουνό Πύργος με την κορυφή του στα 684μ. Στη θέση της απόκρημνης κορυφής εντοπίστηκε από τον αρχαιολόγο Στυλιανό Αλεξίου το 1963 ένα από τα σημαντικότερα Μινωικά Ιερά Κορυφής της Κεντρικής Κρήτης. Εδώ βρέθηκαν λατρευτικά ειδώλια και λίθινα κέρατα, ενώ ήρθε στο φως και ορθογώνιο κτίσμα διαστάσεων 13μ x 4,50μ.