Ο Πύργος της Καρκαδιώτισσας βρισκόταν σε μικρό λόφο ανατολικά και ακριβώς απέναντι από το σημερινό χωριό Καρκαδιώτισσα της επαρχίας Τεμένους. Ήταν κτισμένος σε τοποθεσία που επιβλέπει όλη την κοιλάδα που σχηματίζεται ανάμεσα στα βουνά του του Χουδετσίου και του Καστεριώτη, έχει οπτική επαφή με τη νότια μεριά του Γιούχτα και της Ρόκας.
Ο πύργος του Αγά ή τσιφλίκι βρίσκεται σε προνομιακή θέση στον οικισμό Τσιφλίκι της λιμνοθάλασσας της Ελούντας, πάνω στο δρόμο που οδηγεί στην Πλάκα. Μάλιστα ο οικισμός Τσιφλίκι οφείλει το όνομά του στην κατοικία αυτή που ήταν η βάση του τσιφλικά της περιοχής.
Πάνω από τον παραθαλάσσιο οικισμό του Κερατόκαμπου υψώνεται ο απόκρημνος λόφος Κέρατο, Καστρί ή Βίγλα, πάνω στον οποίο πιστεύεται ότι ήταν κτισμένη η αρχαία πόλη Κεραία. Στη Βίγλα υπάρχει και ο εντυπωσιακός Νυχτεριδόσπηλιος, που χρησιμοποιήθηκε ως λατρευτικό σπήλαιο κατά την αρχαιότητα..
Ο Κούλες των Ματάλων βρίσκεται στο ύψωμα Καστρί πάνω από την παραλία των Ματάλων. Η πρόσβαση είναι πολύ εύκολη, καθώς λίγο παρακάτω περνάει το μονοπάτι για την Κόκκινη Άμμο.
Στην τοποθεσία Πύργος του χωριού Γεράνι και μέσα στα όρια ιδιωτικής περιουσίας βρίσκεται ότι απομένει σήμερα από τον τετραώροφο Πύργο του Γερανίου. Ο μικρός πύργος πιστεύεται ότι λειτούργησε σαν μια Μεσαιωνική φρυκτωρία, για να μεταφέρονται μηνύματα με φωτιά σε άλλους πύργους της επαρχίας Ρεθύμνου.
Το Πανωκάστρι ή Πάνω Καστέλι βρίσκεται σε βραχώδη ισχυρή θέση πάνω από το χωριό Καστρί Μυλοποτάμου. Το Καστρί ανήκε στην οικογένεια των αρχοντορωμαίων Καλλέργηδων από το 1341. Οι Καλλέργηδες έλαβαν μέρος στην αποστασία του Αγίου Τίτου (1363-1366)
Η χαμηλή κορυφογραμμή που ξεκινάει από το Καβονήσι, όπου βρίσκεται το λιμάνι της Κισάμου, και εκτείνεται προς τα νότια, χωρίζει την πεδιάδα της Καλυβιανής από την πεδιάδα της Κισάμου. Σε αυτό το στρατηγικό σημείο έκτισαν οι Οθωμανοί έναν κούλε
Ανάμεσα στο Λουτρό Σφακίων και τη διάσημη παραλία Γλυκά Νερά συναντάμε το ασβεστοβαμμένο ξωκλήσι του Τιμίου Σταυρού, με μεγάλα τραπέζια που μαρτρούν ότι εδώ γίνεται μεγάλο πανηγύρι στις 14 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο. Στο σημείο του ναού υπήρξε μικρό φρούριο.
Ψηλά πάνω από το χωριό Μαλάθυρος υψώνεται απότομος βράχος, πάνω στον οποίο οι Βυζαντινοί έκτισαν φρούριο για τον έλεγχο της επαρχίας Κισάμου. Η ανάβαση στο βράχο είναι εφικτή από τη Μαλάθυρο. Το φρούριο είχε διπλή οχύρωση με πλάτος τείχος 2.30 μέτρα και 12 ημικυκλικούς οχυρωματικούς πύργους.
Οι περισσότεροι επισκέπτες του Λουτρού Σφακίων γνωρίζουν για το φρούριο κούλες που ακόμη και σήμερα δεσπόζει μισοερειπωμένος πάνω από το χωριό, αλλά αγνοούν την ύπαρξη ενός δεύτερου φρουρίου το οποίο είναι πολύ εύκολα προσβάσιμο. Το φρούριο της Καστέλλας βρίσκεται νότια του χωριού και δίπλα στο λιμάνι όπου δένουν τα μεγάλα πλοία από τη Χώρα Σφακίων.
Το νησί Θοδωρού ή Άγιοι Θεόδωροι βρίσκεται απέναντι από την παραλία του Πλατανιά στα Χανιά, μόλις μισό μίλι βορειότερα. Η ιστορία της νησίδας και η οικολογική της σημασία για την διάσωση του προστατευόμενου Κρητικού Αίγαγρου, κάνει την αναφορά σε αυτό το μικρό σημείο του χάρτη επιτακτική.
Η Σούδα είναι ένα μικρό νησί που στέκει σαν φύλακας στην είσοδο του κόλπου της Σούδας, ένα φυσικό λιμάνι που προστατεύεται από τα υψηλά βουνά στα ανατολικά των Χανίων, στην βορειοανατολική πλευρά του λιμένα των Χανίων. Είναι ένα από τα σημαντικότερα φρούρια της Κρήτης.
Στην αρχή του δυτικού λιμενοβραχίονα του Ηρακλειώτικου λιμανιού στέκει ακόμη επιβλητικό το μεσαιωνικό φρούριο Κούλες. Το πραγματικό του όνομα είναι Rocca al Mare, όπως το ονόμασαν οι ιδρυτές του Ενετοί. Ο Κούλες, ο μεγάλος Κούλες όπως τον έλεγαν, δεν ήταν ο μοναδικός άρχοντας του λιμανιού. Απέναντι του, στη σημερινή Μαρίνα, υπήρχε μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα ένα δεύτερο μικρότερο φρούριο, ο μικρός Κούλες, το οποίο γκρεμίστηκε για να φτιαχτεί η αποβάθρα
Ένα μικρό κάστρο υπήρχε κοντά στο χωριό Σίτανος της Επαρχίας Σητείας, στα Σκαλιά. Τα Σκαλιά ήταν ένα μικρό χωριό λίγων κατοίκων κτισμένο στην κορυφή μιας μικρής πλαγιάς, κατά τρόπο που οι εξωτερικοί τοίχοι των σπιτιών του αποτελούσαν το τείχος που περικύκλωνε τον οικισμό, από την βόρεια μεριά του οποίου μάλιστα υπήρχε προστατευτικός γκρεμός.
Στα διοικητικά όρια της πρώην κοινότητας Βαρυπέτρου και συγκεκριμένα σε απόσταση 1,8 χλμ. ανατολικά-νοτιοανατολικά του ομώνυμου οικισμού και 7 περίπου χλμ. νότια-νοτιοδυτικά της πόλεως των Χανίων, βρίσκεται ένας μεγάλος, επιμήκης και βραχώδης λόφος, με υψόμετρο περί τα 380μ., που αποτελεί μια σημαντικότατη αρχαιολογική περιοχή.
Το Φρούριο των Θόλων βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή δυτικά από το Αλάγνι και ανάγεται στον 16-17ο αιώνα. Το διώροφο κτίριο, μέρη του οποίου υπάρχουν ακόμη σε άσχημη κατάσταση, προστατευόταν από τείχος.
Το χωριό Κανλί Καστέλι, γνωστό σήμερα ως Προφήτης Ηλίας, βρίσκεται περίπου 18 χλμ νότια του Ηρακλείου, στην αρχή της κοιλάδας των Μαλάδων. Το χωριό είναι κτισμένο στους πρόποδες του απότομου δίκορφου υψώματος Ρόκκα, πάνω στο οποίο ακόμη και σήμερα υπάρχουν τα λείψανα του φρουρίου Κανλί Καστέλι, από το οποίο πήρε το παλιό του όνομα το χωριό.
Το χωριό Άγιος Στέφανος Σητείας ή Γρα, που βρίσκεται ανάμεσα στον Πεύκο και το Σταυροχώρι, είναι κτισμένο σε έναν ψηλό λόφο, πάνω στον οποίο υπάρχει ένα ύψωμα που οι ντόπιοι ονομάζουν Κάστελλο ή Φορτέτζα. Στον λόφο αυτό υπάρχουν τα ερείπια ενός Ενετικού φρουρίου.
Το φρούριο των Σφακίων (Castel di Sfacia or Sfachia) βρισκόταν στο λόφο Καστέλι, στην ανατολική άκρη της Χώρας Σφακίων και ήταν το τελευταίο που έκτισαν οι Ενετοί στην Κρήτη. Οικοδομήθηκε τον 15ο-16ο αιώνα πάνω σε Βυζαντινό «φρουρίδιο». Για πρώτη φορά αναφέρεται σε έγγραφα το 1526.
Τα φρούρια που οι Ενετοί ίδρυσαν στην νότια Κρήτη ήταν πολύ λίγα, ίσως επειδή τα παράλια της είναι άκολπα και αλίμενα. Ένα από αυτά πάντως ήταν το φρούριο του Σελίνου στη Παλαιόχωρα. Το φρούριο αυτό είχε κτισθεί στο λαιμό μιας στρογγυλής προεξοχής της στεριάς μέσα στη θάλασσα με στόχο την εδραίωση της ενετικής επικυριαρχίας στην περιοχή, που κατοικείτο από τον ασυμβίβαστο Κρητικό λαό.

























































































