Ένα αρκετά απαιτητικό μονοπάτι λόγω πολύ μεγάλης κλίσης είναι ο παλιός μουλαρόδρομος που ένωνε το γραφικό λιμάνι του Λουτρού με την πόλη της Ανώπολης. Μπορεί να γίνει ωστόσο πολύ πιο εύκολο αν ξεκινήσετε από την Ανώπολη και κατηφορίσετε ως το Λουτρό. Σε κάθε περίπτωση η πανοραμική θέα προς τη θάλασσα και στο Λουτρό είναι μαγευτική.

Στην περιοχή του Αγίου Ιωάννη στα Σφακιά υπάρχει ένα από τα ωραιότερα πευκοδάση της Κρήτης. Μέσα από αυτό το υπέροχο τοπίο διέρχεται το μονοπάτι που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι του Αγίου Ιωάννη για να κατέβουν στην Αγία Ρουμέλη παλαιότερα. Το πετρόκτιστο καλντερίμι συνδέει τον Άγιο Ιωάννη με την Αγία Ρουμέλη, αφού περάσει από την παραλία με το εκκλησάκι του Αγίου Παύλου στην τοποθεσία Σελούδα.

Από το δασικό χωριό Άγιος Ιωάννης Σφακίων ξεκινά ένα από τα ομορφότερα και καλύτερα σηματοδοτημένα μονοπάτια των Χανίων, το μονοπάτι του Κορμοκόπου. Η λέξη Κορμοκόπος είναι σύνθετη και προέρχεται από το κορμός και το κόβω επειδή το πολύ πλούσιο δάσος από πεύκα και οριζοντόκλαρα κυπαρίσσια υπήρξε για αιώνες πηγή ξυλείας για τους ξυλοκόπους της περιοχής.

Ο Σταυρός είναι ένας επιμήκης βράχος απίστευτα απότομος που σα γλώσσα εισχωρεί αρκετά μέτρα στο Κρητικό πέλαγος στην ακτογραμμή ανάμεσα στα χωριά Φόδελε και Αγία Πελαγία Ηρακλείου. Ο Σταυρός αποτελεί μια πολύ άγρια και ταυτόχρονα επιβλητική και όμορφη περιοχή με πολύ βαθιά νερά και απίστευτα κατακόρυφο γκρεμό σε κάθε πλευρά του.

Ο πιο εύκολος τρόπος για να κατακτήσει κάποιος την υψηλότερη κορυφή των Λευκών Ορέων και την δεύτερη στην Κρήτη, τις Πάχνες σε υψόμετρο 2453μ είναι να ακολουθήσει τον καρόδρομο της Μαδάρας που ξεκινάει από την Ανώπολη και μπαίνει στην Ορεινή Έρημο των Σφακίων διασχίζοντας το απόκοσμο τοπίο στα Αμμουτσερά, και τερματίζει στην περιοχή Μαύρα Γκρεμνά. Η ανάβαση από τα Μαύρα Γκρεμνά ως την κορυφή Πάχνες διαρκεί περίπου 1:30.

Η περήφανη οροσειρά της Ίδης ή Ψηλορείτη όπως οι περισσότεροι σήμερα ονομάζουν το ιερό από την αρχαιότητα βουνό έχει τον Τίμιο Σταυρό που με υψόμετρο 2456 μέτρα είναι η ψηλότερη κορφή όλης της Κρήτης. Για την ανάβαση στον Τίμιο Σταυρό υπάρχουν αρκετοί τρόποι και από τη βόρεια πλευρά αλλά και από τη νότια.

Το ανέβασμα και η διάσχιση όλου του βουνού που είναι τρίκορφο είναι αρκετά εύκολη υπόθεση επειδή υπάρχει ένα πολύ όμορφα σηματοδοτημένο και ευκρινές μονοπάτι που διασχίζει το βουνό από τη μία πλευρά στην άλλη. Η έλλειψη άλλων κοντινών βουνών τριγύρω χαρίζει στο Ιερό Κορυφήςτα μοναδική και ανεμπόδιστη θέα προς όλες τις κατευθύνσεις παρά το σχετικά μικρό ύψος του αφού η ψηλότερη κορφή του φτάνει τα 811 μέτρα υψόμετρο.

Ένα από τα ωραιότερα και ευκολότερα μονοπάτια των Αστερουσίων Ορέων είναι αυτό που συνδέει τον οικισμό του Αγίου Ιωάννη Καπετανιανών με την μονή Κουδουμά. Αρχικά ξεκινάμε από τον Άη Γιάννη, περνάμε την παραλία της Ελυγιάς στην έξοδο του φαραγγιού Βαλαχάς και από πευκόφυτο μονοπάτι που διέρχεται δίπλα στη θάλασσα επισκεπτόμαστε το μοναδικό σπήλαιο του Αγίου Αντωνίου, με το εκκλησάκι τους σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

Το μονοπάτι από τον Αχεντριά ως τον Άγιο Νικήτα και στη συνέχεια ως τον Τσούτσουρα αποτελεί μια από τις αυθεντικότερες διαδρομές που μπορεί να βρει κανείς στο νησί, καθώς προσφέρει μοναδική θέα στις άγριες ακτές της νότιας Κρήτης, τα χαρακτηριστικά κοφτερά και απότομα βράχια των Αστερουσίων με τη χαμηλή βλάστηση.

Η πορεία αυτή διέρχεται από πολύ καλά διαμορφωμένο μονοπάτι που ξεκινάει από την περιοχή Χαμόπρινα κοντά στα Μάλια. Αρχικά ανηφορίζουμε σε απότομη πλαγιά, έχοντας μοναδική θέα στα βόρεια παράλια. Αποκορύφωμά της διαδρομής είναι το όμορφο δάσος των Αζιλάκων (με αριές), στο οποίο μπορούμε εναλλακτικά να φτάσουμε κι από το Κράσι.

Κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, Βούλγαροι αιχμάλωτοι που ήρθαν στην Κρήτη αναγκάστηκαν να ανακατασκευάσουν το μονοπάτι που ένωνε τη Σταλίδα με το Μοχό. Έτσι, έκτισαν ένα φαρδύτερο μονοπάτι με μέσο πλάτος 2μ, το οποίο για την εποχή του ήταν ένα έργο τεράστιας σημασίας. Βέβαια, τον 20ο αιώνα που κατασκευάστηκε ο αμαξιτός δρόμος για το Μοχό, η χρήση του μονοπατιού ουσιαστικά εξαφανίστηκε και πλέον αποτελεί πόλο έλξης μόνο για πεζοπόρους.

Το μονοπάτι ξεκινάει από τον γραφικό Μοχό, διέρχεται από το γήπεδο του χωριού και σύντομα ανηφορίζει ελαφρά περνώντας πολύ κοντά από το παλιό μυλοτόπι, όπου κάποτε οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν τους ανεμόμυλους για το άλεσμα των σιτηρών. Αφού φτάσουμε το υψηλότερο σημείο της διαδρομής που έχει μοναδική θέα στη θάλασσα, ξεκινάει η κατάβαση μέσα από καλντερίμι πλάτους 2μ ως τα Μάλια.

Από τον Άγιο Ιωάννη Σφακίων ξεκινάει το μοναδικό μονοπάτι που φτάνει στο οροπέδιο Κρούσια σε υψόμετρο 1200μ., κάτω από την επιβλητική κορυφή της Ζαρανοκεφάλας. Από τα Κρούσια ξεκινούν δύο μονοπάτια, ένα για την Ζαρανοκεφάλα και ένα για το σπήλαιο Δρακολάκκοι, το οποίο παρουσιάζουμε εδώ.

Η άγρια κορυφή του Γκίγκιλου στα 2080μ στο όρος Σαπημένος δεσπόζει πάνω από το Ξυλόσκαλο του Ομαλού. Από το Ξυλόσκαλο (1200μ υψόμετρο) ξεκινάει ένα ανηφορικό μονοπάτι που αν και από μακριά φαίνεται δύσκολο, λόγω του σαθρού εδάφους του βουνού, είναι γενικά καλά σηματοδοτημένο και εμφανές.

Στην κορυφή του Κόφινα μπορούμε να φτάσουμε με ένα σύντομο, αλλά εξαιρετικά απότομο και επιβλητικό μονοπάτι, που ξεκινάει κοντά από το ναό της Παναγίας στους βόρειους πρόποδες της κορυφής. Στο ναό φτάνουμε με χωματόδρομο από τα Καπετανιανά ή τις Στέρνες. Η θέα σε όλη την πορεία αλλά και πάνω από την κορυφή είναι εξαιρετική και δεν προτείνεται για όσους έχουν υψοφοβία.

Τα Αστερούσια Όρη είναι συνώνυμα με την αγριάδα και τα απόκοσμα τοπία τους που προκαλούν οποιονδήποτε επιχειρήσει να τα ανακαλύψει. Ένα μονοπάτι που προσφέρει αμέτρητες συγκινήσεις είναι το αρχαίο καλντερίμι που ενώνει το χωριό Παράνυμφοι με τις Τρεις Εκκλησιές και ελίσεται στην κόψη του γκρεμού.

Πριν από 3500 χρόνια οι Μινωίτες ανηφόριζαν στο ιερό σπήλαιο του Ιδαίου Άντρου στη Νίδα για να καταθέσουν τις προσφορές τους και να τιμήσουν τους θεούς τους. Για να ανέβουν στον Ψηλορείτη περπατούσαν μέσα από το φαράγγι του Κρουσώνα και έφταναν στη Ζώμινθο. Το ίδιο μονοπάτι μπορούμε να περπατήσουμε κι εμείς σήμερα, σαν σύγχρονοι Μινωίτες.

Η παραλιακή πορεία από την Κάτω Ζάκρο μέχρι τον Ξερόκαμπο αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να γνωρίσετε το άγριο βραχώδες τοπίο της νοτιοανατολικής Κρήτης. Στην πορεία θα συναντήσετε πολλά σπήλαια και όμορφους γεωλογικούς σχηματισμούς. Στο τέλος της πορείας μπορείτε να απολαύσετε το μπάνιο σας στις όμορφες ακρογιαλιές του Ξερόκαμπου.

Ξεκινάμε την πορείας μας από το Παλαίκαστρο Σητείας και περνάμε από τον οικισμό του Αγκαθιά. Στη συνέχεια ανηφορίζουμε ως την κορυφή του Πετσοφά, όπου έχει εντοπιστεί ένα από τα σημαντικότερα μινωικά ιερά κορυφής. Στη συνέχεια από βραχώδη πλαγιά κατηφορίζουμε σε μικρό φαραγγούλι που καταλήγει στις παραλίες του Σκινιά. Για την επιστροφή ακολουθούμε το χωματόδρομο που φτάνει στην παραλία μέχρι να συναντήσουμε τον κεντρικό δρόμο για το Παλαίκαστρο.

Το Λυγιοφάραγγο αποτελεί ένα από τα λίγα φαράγγια των Ανατολικών Αστερουσίων που μπορεί κάποιος να περπατήσει μέχρι τη θάλασσα χωρίς να χρειαστεί τεχνικό εξοπλισμό. Τα τελευταία χρόνια έχει σηματοδοτηθεί η διαδρομή που μας μεταφέρει από τον Αχεντριά ως την αρχή του φαραγγιού και στη συνέχεια στο Μαριδάκι.