Η γέφυρα του Σίμα στις Πρασές Ρεθύμνου είναι η ψηλότερη κτιστή γέφυρα στην Κρήτη και αποτελεί ένα κατασκευαστικό θαύμα για την εποχή που κτίστηκε. Βρίσκεται στη νότια μεριά του Βρύσινα, πάνω στο δρόμο που ενώνει το Ρέθυμνο με την περιοχή του φράγματος Αμαρίου.

Το μικρό χωριό Αμαριανό της επαρχίας Πεδιάδος είναι γνωστό για τη γραφική πλατεία με το γέρικο πλάτανο και τα παραδοσιακά καφενεδάκια. Στην πλατεία υπάρχει η παλιά βρύση του 1898 και η δεξαμενή, όπου ο επισκέπτης μπορεί να ξεδιψάσει με το νερό της πηγής που έρχεται από το ορεινό όγκο του Αφέντη Χριστού της Δίκτης.

Λίγο πριν φτάσουμε στο χωριό Βορίζια και κοντά στη Μονή Βροντησίου, συναντάμε έναν ιδιότυπο εγκαταλελειμμένο οικισμό με δέκα πέτρινα πανομοιότυπα σπίτια, χωρίς σκεπές. Ο οικισμός αυτός συνδέεται με την ιστορία του Ψηλορείτη και την ισοπέδωση του χωριού Βορίζια από τους Γερμανούς.

Ο Νερόμυλος της Αγίας Φωτιάς βρίσκεται κάτω από το ναό της Αγίας Φωτεινής (Αγίας Φωτιάς), στην έξοδο του Φαραγγιού της Αγίας Φωτιάς στους πρόποδες του όρους Βορίζη και πολύ κοντά στο Σπήλι Αγίου Βασιλείου.

Στο χωριό Ποταμίδα της επαρχίας Κισάμου βρίσκεται ο νερόμυλος της οικογένειας Καλογρίδη. Ο νερόμυλος αναστηλώθηκε το 2013 από τους κατοίκους της περιοχής και κατέστη και πάλι λειτουργικός.

Πάνω στο δρόμο που ενώνει τους Βώρους με το ανάκτορο της Φαιστού και δίπλα στις όχθες του Γεροπόταμου, συναντάμε τον ερειπωμένο νερόμυλο της περιοχής που οι ντόπιοι ονομάζουν Γεροντόμυλο. Λέγεται ότι η περιοχή γύρω από το μύλο ήταν αγαπητή στο συγγραφέα Νίκο Καζαντζάκη, που συχνά διέμενε στην οικογένεια Στεφανίδη στους Βώρους.

Το Δαμόθι βρίσκεται στο Ζωνιανό Αόρι στη βόρεια πλευρά του Ψηλορείτη και είναι ένα από τα πιο ψηλά οροπέδια της Κρήτης. Βρίσκεται σε υψόμετρο 1680 μέτρων ανάμεσα στις δύο κορφές της Κουρούνας (1850 μέτρα) και στον κύριο κορμό των κορφών του Ψηλορείτη Αγκαθιάς και Τίμιος Σταυρός (2456 μέτρα). Η ονομασία Δαμόθι έχει όπως και σχεδόν όλα τα τοπωνύμια του Ψηλορείτη μινωική προέλευση και έχει παραμείνει αναλλοίωτη στο πέρασμα των αιώνων.

Ένα μικρό κάστρο υπήρχε κοντά στο χωριό Σίτανος της Επαρχίας Σητείας, στα Σκαλιά. Τα Σκαλιά ήταν ένα μικρό χωριό λίγων κατοίκων κτισμένο στην κορυφή μιας μικρής πλαγιάς, κατά τρόπο που οι εξωτερικοί τοίχοι των σπιτιών του αποτελούσαν το τείχος που περικύκλωνε τον οικισμό, από την βόρεια μεριά του οποίου μάλιστα υπήρχε προστατευτικός γκρεμός.

Κοντά στις κατάφυτες Πηγές της άνω Ζάκρου μπορούμε να επισκεφτούμε το μουσείο Νερού και Υδροκίνησης, το οποίο στεγάζεται σε τρεις αναστηλωμένους νερόμυλους από το 2007. Είναι χαρακτηριστικό ότι ολόκληρη η περιοχή ως τις αρχές του 20ου αιώνα εξαρτιόταν από τη Ζάκρο, καθώς εδώ υπήρχαν 11 νερόμυλοι.

Το έρημο χωριό Αξέντι βρίσκεται σε τοποθεσία φυσικού κάλλους ανάμεσα σε γόνιμα χωράφια και δάση από δρυς ενώ η περιοχή έχει την ευλογία να έχει και αρκετές πηγές νερού. Ακόμα και σήμερα στην εκκλησία του χωριού το Άγιο Πνεύμα υπάρχει εικόνα του Αγίου Αυξεντίου να θυμίζει το παλιό όνομα της περιοχής.

Βόρεια στην πλαγιά, στην περιοχή Γαλαρόπετρα, πάνω από το χωριό Φουρνή Μεραμπέλου συναντάμε ένα από τα πιο εντυπωσιακά μυλοτόπια όλης της Κρήτης. Εκεί στέκουν ακόμα και σήμερα κόντρα στο πείσμα του καιρού 13 ανεμόμυλοι στη σειρά. Άλλοι σώζονται σε καλή κατάσταση και άλλοι μισογκρεμισμένοι.

Σε απόσταση αναπνοής από τον ερειπωμένο σήμερα οικισμό Αργυρό νερό συναντάμε τους ανεμόμυλους του Κατακαλού. Οι Ανεμόμυλοι του Κατακαλού βρίσκονται ακριβώς πάνω στο δρόμο που ενώνει τα ορεινά χωριά των Ποτάμων Μεραμπέλου και του Οροπεδίου Λασιθίου με την πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου, τον Άγιο Νικόλαο. Οι μύλοι βρίσκονται στο ίδιο οικιστικό σύνολο που βλέπουμε και τα λιγοστά αγροτόσπιτα του Κατακαλού ανάμεσα σε αμπέλια και δενδροκαλλιέργειες.

Σε αυτό το δύσβατο σημείο του όρους Σελένα, πάνω από τους Ποτάμους, υπάρχει ένα άγνωστο μυλοτόπι που αποτελούνταν από 10 μύλους και λειτουργούσε ως το Μάιο 1867. Σε αυτούς τους μύλους είχαν συγκεντρωθεί οι τραυματίες των Ανατολικών Επαρχιών της Κρήτης, κατά τη δεκαήμερη μάχη του Λασιθίου.

Στο οροπέδιο Λασιθίου αναπτύχτηκε την δεκαετία του 1950 και μετά, το πρώτο, το μεγαλύτερο και ομορφότερο αιολικό πάρκο του κόσμου με 13.000 περίπου ανεμόμυλους, συνολικής εγκαταστημένης ισχύος πάνω από 5 MW.

Κατά τη μάχη του Λασιθίου, το 1867, οι μύλοι που βρισκόταν κοντά στους Ποτάμους καταστράφηκαν από τους Τούρκους. Έτσι, το μυλοτόπι μεταφέρθηκε στη δύσβατη περιοχή Ασφεντάμι, ενώ αργότερα μεταφέρθηκε στο μεγάλο μυλοτόπι στο Σελί Αμπέλου.

Ένα από τα πολλά μυλοτόπια του Μιραμπέλου βρίσκεται στην περιοχή του Βρουχά και αποτελείται από εννέα μύλους. Όλοι τους ανήκουν στον τύπο του Αξετροχάρη, ο οποίος έχει σχήμα μακρόστενο με στογγύλη στη μία του άκρη όπου βρίσκεται ο μύλος. Ο Αξετροχάρης γυρίζει μονάχα με ένα συγκεκριμένο άνεμο.

Αντίθετα με το συνηθισμένο κτίσιμο των μύλων στις βουνοπλαγιές, στην Ελούντα υπάρχουν τρεις ανεμόμυλοι δίπλα στη θάλασσα, στο σημείο που υπάρχει το κανάλι της Ελούντας. Όλοι τους ανήκουν στον τύπο του Ξετροχάρη, ο οποίος είναι εντελώς κυκλικός και γυρίζει ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου.

Δημιούργημα των ανθρώπων στην αγκαλιά της φύσης, ο Βενετσιάνικος μοναστηριακός νερόμυλος του Στύλου, ήταν ο μεγαλύτερος νερόμυλος της Κρήτης με 5 στόμια εξόδου του νερού και ο μοναδικός που λειτουργούσε με βαγένια τα οποία έφερναν το νερό στις φτερωτές αξιοποιώντας στο έπακρο τον ποταμό Κοιλιάρη (ή Κυλιάρη).