Αρμενικός Ναός Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου (Άγιος Γεώργιος των Δωριανών) 
Ο αρμενικός ναός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του ιστορικού κέντρου του Ηρακλείου, στην περιοχή Καμαράκι, κοντά στη συνοικία της Αγίας Τριάδας. Στη θέση αυτή βρισκόταν παλαιότερα ο χριστιανικός ναός του Αγίου Γεωργίου του Δωρυανού.
Η ονομασία «Δωρυανός» αποτελεί ιστορική προσωνυμία του ναού και πιθανότατα συνδέεται με όνομα κτήτορα ή παλαιάς οικογένειας. Δεν σχετίζεται με τους αρχαίους Δωριείς και για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να αποδίδεται ως «Άγιος Γεώργιος των Δωριανών».
Ο Άγιος Γεώργιος ήταν σχετικά μικρός τρίκλιτος ναός. Η αρχική του οικοδομική φάση έχει συνδεθεί με τη Δεύτερη Βυζαντινή Περίοδο, χωρίς όμως να είναι πλήρως τεκμηριωμένη η ακριβής χρονολόγησή του. Ο ναός υπήρχε οπωσδήποτε κατά την Ενετοκρατία και αναφέρεται σε έγγραφα του Χάνδακα μαζί με τα παρακείμενα σπίτια, το κοιμητήριο και τον κήπο του.
Η παρουσία Αρμενίων στην Κρήτη ανάγεται ήδη στους βυζαντινούς χρόνους. Αρμένιοι στρατιώτες και άποικοι πιστεύεται ότι ακολούθησαν τον Νικηφόρο Φωκά κατά την εκστρατεία ανακατάληψης του νησιού από τους Άραβες το 960–961 μ.Χ. Νέες ομάδες Αρμενίων εγκαταστάθηκαν αργότερα στην Κρήτη κατά την Ενετοκρατία, προερχόμενες κυρίως από τον Εύξεινο Πόντο, την Εγγύς Ανατολή και τη Μικρά Ασία.
Ο συγκεκριμένος ναός δεν παραχωρήθηκε στους Αρμενίους από τον Νικηφόρο Φωκά. Αμέσως μετά την παράδοση του Χάνδακα στους Οθωμανούς το 1669, αγοράστηκε από τον Άμπρο, έναν εύπορο Αρμένιο έμπορο και Οθωμανό υπήκοο, ο οποίος τον προσέφερε στην αρμενική κοινότητα της πόλης.
Ο ναός αφιερώθηκε στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και είναι γνωστός στην αρμενική γλώσσα ως Σουρπ Οβανές Γκαραμπέτ. Έκτοτε αποτέλεσε τον σημαντικότερο θρησκευτικό και κοινωνικό πυρήνα της αρμενικής παροικίας του Ηρακλείου. Κατά περιόδους, όταν ο αριθμός των Αρμενίων της πόλης μειωνόταν, ο ναός παρέμενε χωρίς μόνιμο ιερέα, αλλά δεν έχασε τον ιστορικό του χαρακτήρα.
Στον περίβολο και στο εσωτερικό του σώζονται αρμενικές ταφόπλακες, με τις παλαιότερες να χρονολογούνται από το 1669. Οι επιγραφές τους καταγράφουν την παρουσία της αρμενικής κοινότητας από την πρώιμη Οθωμανική Περίοδο έως τον 19ο αιώνα.
Η αρμενική παροικία του Ηρακλείου ενισχύθηκε ιδιαίτερα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, όταν έφτασαν στην Κρήτη πολλοί Αρμένιοι πρόσφυγες. Στον περίβολο του ναού λειτούργησε σχολείο, ενώ οργανώθηκαν ενοριακό συμβούλιο, φιλανθρωπικές δράσεις και βοήθεια για τις προσφυγικές οικογένειες.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος εξακολουθεί να λειτουργεί ως ο μοναδικός αρμενικός ναός της Κρήτης και αποτελεί ζωντανό μνημείο της ιστορίας και της θρησκευτικής παράδοσης της αρμενικής κοινότητας του νησιού.
What is near me?
Πρόσθετες Πληροφορίες
- Περιοχή: Νομός Ηρακλείου
- Τύπος: Ναός
- Πρόσβαση: Άσφαλτος
