Η Κρήτη αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα μέρη για την αναπαραγωγή της απειλούμενης χελώνας Caretta caretta, η οποία είναι πλέον διάσημη σε όλη την Ελλάδα. Ωστόσο, δεν είναι το μοναδικό είδος θαλάσσιας χελώνας, καθώς έχουν εντοπιστεί κι άλλα είδη στις θάλασσες της Κρήτης, τα οποία όμως δεν φωλιάζουν στο νησί. Αυτά είναι η πράσινη θαλασσοχελώνα, η δερματοχελώνα και η κεραμοχελώνα. Όλες οι θαλάσσιες χελώνες έχουν πνεύμονες, αλλά μπορούν να κρατήσουν την αναπνοή τους για πολλή ώρα κάτω από το νερό.

Η Κρήτη έχει λίγα είδη χερσαίων χελώνων, κυρίως διότι το κλίμα της είναι θερμό και ξηρό. Ωστόσο, στους μοναδικούς υδροβιότοπους του νησιού, είναι σίγουρο ότι θα συναντήσετε πολλές. Το μόνο ενδημικό είδος είναι η γραμμωτή νεροχελώνα, ενώ εισηγμένα είδη είναι η κρασπεδοχελώνα και η Ελληνική χελώνα.

Το φίδι φαίνεται ότι αποτέλεσε σημαντικό λατρευτικό στοιχείο στην Μινωική περίοδο. Αποκαλυπτικό είναι το αγαλματίδιο της θεά της γονιμότητας, γνωστή ως Θεά των Όφεων, η οποία κρατάει στα χέρια της δύο φίδια και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Φίδια χρησιμοποιούνταν δε, στην θεραπεία ασθενειών, απ’όπου προέρχεται και το σύμβολο του Ασκληπιού που διατηρείται στην Ιατρική μέχρι και σήμερα. Επίσης, όταν κάποτε ο Ηρακλής έφτασε στην Κρήτη για τον άθλο του Ταύρου της Κρήτης, θέλησε να αποδώσει τιμή στην γενέτειρα του Δία (δηλαδή την Κρήτη). Έτσι, καθάρισε το νησί από όλα τα βλαβερά ζώα. Με αυτή την όμορφη ιστορία εξηγούσαν οι αρχαίοι γιατί η Κρήτη δεν έχει κανένα είδος βλαβερού ζώου, ανάμεσα τους και τα ιοβόλα φίδια. Πράγματι τα φίδια που θα μπορούσε να συναντήσει κανείς στην Κρήτη είναι η δενδρογαλιά, το λιμνόφιδο, το αγιόφιδο και το σπιτόφιδο, όλα ακίνδυνα για τον άνθρωπο. Μόνον το αγιόφιδο έχει δηλητήριο, αλλά πολύ ασθενές και ουσιαστικά ακίνδυνο.

Οι σαύρες και τα φίδια θεωρούνται παρεξηγημένα ζώα καθώς ο άνθρωπος ανέκαθεν τα φοβόταν. Η αντίληψη αυτή οφείλεται προφανώς σε κάποια είδη που έχουν δηλητήριο, αλλά δεν είναι καθόλου εύστοχη. Αντίθετα τα φίδια και οι σαύρες είναι πολύ σημαντικά για την διατήρηση της ισορροπίας του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς τρέφονται με βλαβερά έντομα και τρωκτικά. Ειδικότερα για την ερπετοπανίδα της Κρήτης, ο φόβος για τα ερπετά δεν έχει κανένα έρεισμα μιας και δεν υπάρχει ούτε ένα είδος φιδιού ή σαύρας που να είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο. Ακόμη και το «θανατηφόρο» δάγκωμα του λιακονιού είναι ένας μύθος που ακούγεται ακόμα.