Σε ολόκληρη την Κρήτη συναντάμε πολυάριθμα στρατιωτικά καταφύγια και υπόγειες εγκαταστάσεις που χρονολογούνται από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και κυρίως από την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής. Άλλα είναι μικρά και αβαθή, ενώ άλλα σχηματίζουν σύνθετα δίκτυα από βαθιές στοές, θαλάμους και διαδρόμους λαξευμένους στο έδαφος ή στον φυσικό βράχο. Πολλά από αυτά κατασκευάστηκαν από Κρητικούς που επιτάχθηκαν ή υποχρεώθηκαν σε καταναγκαστική εργασία από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Ανάλογα με τη θέση και τη μορφή τους, χρησιμοποιήθηκαν ως αντιαεροπορικά καταφύγια, αποθήκες πυρομαχικών και στρατιωτικού υλικού, χώροι διοίκησης ή προστασίας προσωπικού. Ορισμένες στοές αποτελούσαν τμήματα μεγαλύτερων οχυρωμένων εγκαταστάσεων, κοντά σε πυροβολεία και θέσεις ελέγχου στρατηγικών σημείων. Τα κατάλοιπά τους βρίσκονται σε πόλεις, κοντά σε αεροδρόμια και λιμάνια, πάνω σε ακρωτήρια και σε άλλα σημεία στρατιωτικού ενδιαφέροντος. Η μεγάλη εξάπλωσή τους μαρτυρεί τη στρατηγική σημασία που είχε η Κρήτη για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Σε πολλά σημεία της Κρήτης σώζονται πολυβολεία, οχυρωμένες θέσεις μάχης και βάσεις πυροβόλων από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι περισσότερες από αυτές τις εγκαταστάσεις κατασκευάστηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν από τις γερμανικές και τις ιταλικές δυνάμεις κατά την περίοδο της Κατοχής, για την επιτήρηση και την άμυνα στρατηγικών σημείων του νησιού. Τα πολυβολεία ήταν συνήθως μικρές κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα ή πέτρα, με στενά ανοίγματα από τα οποία μπορούσαν να βάλλουν πολυβόλα και άλλα ελαφρά όπλα. Τα ισχυρά τοιχώματά τους προστάτευαν τα πληρώματα από εχθρικά πυρά και θραύσματα, ενώ συχνά ήταν καμουφλαρισμένα ώστε να μην εντοπίζονται εύκολα. Σε ακρωτήρια, κοντά σε λιμάνια, αεροδρόμια και παράκτιες διαβάσεις σώζονται επίσης κυκλικές ή ημικυκλικές βάσεις μεγάλων πυροβόλων. Οι εγκαταστάσεις αυτές αποτελούσαν τμήματα οργανωμένων παράκτιων οχυρώσεων και χρησιμοποιούνταν για τον έλεγχο των θαλάσσιων περασμάτων και την αντιμετώπιση πιθανών αποβατικών ή ναυτικών επιθέσεων. Η μεγάλη εξάπλωση των πολυβολείων και των πυροβολείων σε ολόκληρη την Κρήτη μαρτυρεί τη στρατηγική σημασία που απέδιδαν οι δυνάμεις του Άξονα στο νησί για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου.