Κρήτη

Ένα από τα πλέον ιδιαίτερα θρησκευτικά μνημεία, συναντάμε λίγο βόρεια του χωριού Δαμαβόλου στον Μυλοπόταμο. Είναι ο ναός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, ο οποίος είναι κτισμένος με την ίδια αρχιτεκτονική που έκτιζαν τους θολωτούς τάφους και τα μιτάτα οι πρόγονοί μας. Ο ναός δεν είναι παλαιός, αλλά η ιδιαίτερη του αρχιτεκτονική είναι άξια αναφοράς.

Πολύ κοντά στην παραλία της Κολοκύθας βρίσκονται τα ερείπια Παλαιοχριστιανικής Βασιλικής του 5-6ου αιώνα που ήρθε στο φως το 1971 από τον αρχαιολόγο Μανώλη Μπορμπουδάκη. Δίπλα υπάρχει μια υπέροχη παραλίτσα. Τα διάσπαρτα σπασμένα κομμάτια και η κατάσταση της Βασιλικής οδηγούν στο συμπέρασμα ότι καταστράφηκε βίαια μετά από επιδρομή πειρατών ή κατακτητών στην περιοχή.

Ο μονόχωρος καμαροσκέπαστος ναός του Χριστού στην παλιά πλατεία της Τυλίσσου έχει υποστεί μετασκευές, ενώ φέρει αρκοσόλιο (ταφικό μνημείο του κτήτορα) στο εσωτερικό του. Στον εξωτερικό τοίχο έχει τοποθετηθεί κρήνη με αραβική επιγραφή.

Ο ναός του Αγίου Γεωργίου βρίσκεται πάνω από το ερειπωμένο πλέον χωριό Κολοκάσια των Σφακίων κοντά στο Φραγκοκάστελο, στην έξοδο του φαραγγιού του Ασφένδου. Ο ναός αυτός δίνει το σημερινό επίσημο όνομά του στον οικισμό.

Ο κοιμητηριακός ναός του χωριού Αρχοντικό Μονοφατσίου είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Ενώ ο εξωτερικός χώρος δεν μας προδιαθέτει, το εσωτερικό εντυπωσιάζει με τον Βυζαντινό τοιχογραφικό διάκοσμο που βρίσκεται σε σχετικά καλή κατάσταση.

Από το χωριό Προδρόμι της επαρχίας Σελίνου ξεκινάει χωματόδρομος που οδηγεί προς το φαράγγι της Λισού. Πάνω στο δρόμο συναντάμε το μικρό και μονόχωρο ναό του Αγίου Γεωργίου. Στο εσωτερικό του φέρει τοιχογραφίες του 14ου αιώνα από τον Ιωάννη Παγωμένο, έναν από τους διασημότερους αγιογράφους της Ανατολικής Κρήτης.

Ο ναός των Αγίων Αποστόλων αποτελεί το στολίδι και το καμάρι των κατοίκων της γειτονιάς του Λυγαρά στο Καβούσι λόγω της παλαιότητάς του και των μοναδικής ομορφιάς αγιογραφιών που έχει. Πρόκειται για ένα μονόχωρο καμαροσκέπαστο και πραγματικά κατάγραφο ναό που χρονολογείται ανάμεσα στο 1200 -1250.

Στην είσοδο του γραφικού χωριού Αϊτάνια Πεδιάδος Ηρακλείου, όπως ερχόμαστε από την Επισκοπή συναντάμε το γραφικό ναό της Παναγίας Καρδιώτισσας. Ο ναός είναι κοιμητηριακός και είναι αφιερωμένος στη Γέννηση της Θεοτόκου. Πρόκειται για ένα πολύ γραφικό εκκλησάκι, από τα πολλά που στολίζουν την ευρύτερη περιοχή της Επισκοπής η οποία είναι ένα ανοικτό βυζαντινό μουσείο καθιστώντας την μία από τις πιο ενδιαφέρουσες σε ολόκληρη την Ελλάδα.