Αγκαραθιανή καμάρα
Μικρό πέτρινο μονότοξο γεφύρι στο πάνω μέρος του Αστρακιανού φαραγγιού που κάποτε διέσχιζαν όσοι ήθελαν να πάνε από την Αγκάραθο στους Αστρακούς.
Παρόλο που η Κρήτη δε φημίζεται για τα μεγάλα ποτάμια της, ακόμη και σήμερα εντυπωσιάζουν μερικές από τις ομορφότερες λιθόκτιστες γέφυρες στην Ελλάδα. Η πιο διάσημη είναι η καμαρωτή γέφυρα του Πρέβελη, ενώ πολύ μεγάλης αρχαιολογικής σημασίας είναι η αρχαία γέφυρα της Ελεύθερνας, που είναι κτισμένη με το εκφορικό σύστημα, και η Ελληνική Καμάρα στις Βρύσες Αποκορώνου. Αντίστοιχα, σπουδαία έργα θεωρούνται οι υδατογέφυρες των Ενετών, με τις οποίες μετάφεραν το νερό πάνω από τα ποτάμια στις πόλεις.
Υδραγωγείο Μοροζίνι
Ο Χάνδακας, δηλαδή το Ηράκλειο των Ενετών, δεν είχε πηγές νερού και οι κάτοικοι εντός των τειχών χρησιμοποιούσαν πηγάδια και δεξαμενές που αποθήκευαν το νερό της βροχής. Ο γενικός αρμοστής της Κρήτης, Φρανσέσκο Μοζοζίνι, προσπάθησε να δώσει ένα οριστικό τέλος στην ανομβρία αυτή, κατασκευάζοντας ένα κολοσσιαίο έργο 15 χιλιομέτρων για την μεταφορά νερού από τις πηγές του Γιούχτα. Η μορφολογία της περιοχής απαιτούσε την κατασκευή υδατογεφυρών στο Καρυδάκι, στη Σύλλαμο, στην Κάτω Φορτέτσα, στις Τρεις Καμάρες (στη σημερινή Πλατεία Ελευθερίας) καθώς και άλλων τεχνικών έργων, ώστε το νερό να καταλήξει τελικά στην πλατεία με την περίφημη κρήνη των Λιονταριών. Το έργο χρειάστηκε μόλις 14 μήνες για να ολοκληρωθεί και εγκαινιάστηκε στις 25 Απριλίου 1628, ημέρα γιορτής του Αγίου Μάρκου, προστάτη της Βενετίας. Ο Μοροζίνι μάλιστα έκοψε και αναμνηστικό μετάλλιο με την όψη του στη μία πλευρά και στην άλλη το Δία πάνω σε έναν αετό, να χύνει νερό από το Γιούχτα. Κυκλικά υπήρχε η επιγραφή: «Quadet feumine non fulmine», δηλαδή «Χαίρεται με το νερό, όχι με τον κεραυνό». Αργότερα, κατά την Αιγυπτιοκρατία (1830-40) το υδραγωγείο του Μοροζίνι επισκευάστηκε και εμπλουτίστηκε με τα νερά της πηγής Φουντάνα κοντά τους Κουνάβους. Για να διοχετευτεί το νερό της Φουντάνας στο προϋπάρχον υδραγωγείο του Μοροζίνι, διανοίχτηξε σήραγγα και κατασκευάστηκε η επιβλητική υδατογέφυρα στα Σπήλια. Από τα Σπήλια το νερό ακολουθούσε δυο πορείες, μια από την κοιλάδα του Κατσαμπά και μια από τη Φορτέτσα για να φτάσει μέχρι την πόλη. Το υδραγωγείο αυτό τροφοδοτούσε το Ηράκλειο ως το 1927. Πληροφορίες από την σελίδα Άγνωστες Γωνιές του Δήμου Ηρακλείου στο Facebook και τη Λιάνα Σταρίδα [widgetkit id=2091]
Γέφυρες Αγίας Ρουμέλης
Κοντά στην Αγία Ρουμέλη υπάρχουν δύο καμαρωτά πέτρινα γεφύρια. Το μεγαλύτερο είναι ένα Ενετικό πέτρινο τοξωτό γεφύρι που έχει μείνει αποκλεισμένο μέσα στο ρέμα, με τις δύο πλευρές του κατεστραμμένες. Ακόμη μπορούμε να διακρίνουμε ένα βοηθητικό τόξο, το οποίο έχει επιχωματιστεί από τα φερτά υλικά του ποταμού. Λίγα μέτρα παραπάνω υπάρχει ένα ακόμη μικρότερο, εξισου κατεστραμμένο.
Γαλιφιανή καμάρα
Στο δρόμο που οδηγεί από τη Γάλιπε στο Σμάρι συναντάμε τη μονότοξη πέτρινη καμάρα της Γαλίφας, που γεφυρώνει το Γαλιφιανό Ποταμό. Η καμάρα κτίστηκε το 1900 για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των κατοίκων, κυρίως της Γαλίφας.
Σαμπαθιανή Καμάρα
Μικρό πετρόκτιστο γεφύρι που ενώνει τις δύο πλευρές του μικρού φαραγγιού που οι ντόπιοι αποκαλούν Σαμπαθιανό Χαυγουδάκι. Δίπλα στην καμάρα υπάρχει το εκκλησάκι του Αγίου Μάμα.
Γέφυρα του Σίμα
Η γέφυρα του Σίμα στις Πρασές Ρεθύμνου είναι η ψηλότερη κτιστή γέφυρα στην Κρήτη και αποτελεί ένα κατασκευαστικό θαύμα για την εποχή που κτίστηκε. Βρίσκεται στη νότια μεριά του Βρύσινα, πάνω στο δρόμο που ενώνει το Ρέθυμνο με την περιοχή του φράγματος Αμαρίου.
