Μουσεία

Ο πλούτος του νησιού σε αρχαιολογικούς θησαυρούς, αναδεικνύεται μέσα από τα μουσεία του και τις δεκάδες αρχαιολογικές συλλογές που φιλοξενούνται σ’ αυτά. Στις αίθουσες του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου φιλοξενούνται τα πιο αξιόλογα ευρήματα του Μινωικού πολιτισμού. Ευρήματα από τη Νεολιθική ως και τη Ρωμαϊκή Εποχή, σε τοπικό επίπεδο, μπορεί να θαυμάσει κανείς στα αρχαιολογικά μουσεία Ελεύθερνας, Χανίων, Ρεθύμνου, Σητείας, Κισάμου και Αρχανών, ενώ τα επόμενα χρόνια αναμένεται να λειτουργήσει το νέο μουσείο Μεσαράς και το υπό συντήρηση σήμερα μουσείο του Αγίου Νικολάου. Σημαντικές αρχαιολογικές συλλογές λειτουργούν στην Ιεράπετρα και στο Γάζι Ηρακλείου. Χάρτης

Το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης προσφέρει μια σύνθετη εικόνα της ιστορίας και της τέχνης της Κρήτης από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους ως τον 20ο αιώνα, ενώ οι περιοδικές του εκθέσεις κινούνται από τη Βυζαντινή ως τη σύγχρονη τέχνη, την ανάδειξη κορυφαίων λογοτεχνικών μορφών της Ελλάδας και την παρουσίαση μεγάλων ιστορικών γεγονότων. Ο επισκέπτης που επιθυμεί να γνωρίσει εις βάθος την κρητική ιστορία, μπορεί να επισκεφθεί το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης στα Χανιά με 170 αρχειακές συλλογές. Στα Χανιά στεγάζεται και το δεύτερο σημαντικότερο Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδας, που έχει σκοπό τη διαφύλαξη της μεγάλης ναυτικής παράδοσης της Κρήτης. Σπουδαία είναι και τα Βυζαντινά Μουσεία Ηρακλείου, Χανίων και Ρεθύμνου. Αξιόλογες είναι και οι συλλογές πολεμικού και αρχειακού υλικού, που έχουν σκοπό τη διατήρηση της μνήμης για τον αντιστασιακό αγώνα των Κρητικών, από την Οθωμανική Εποχή ως και την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι σπουδαιότερες από αυτές είναι το Στρατιωτικό Μουσείο Ρεθύμνου στο Χρωμοναστήρι, το Ιστορικό Μουσείο Βοριζίων, το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Θερίσου, το μουσείο Μπαντουβά στο Ηράκλειο, το μουσείο Κεραμειών, του Αναγνώστη Σκαλίδη στα Περβόλια Κισσάμου και τα Πολεμικά μουσεία Ασκύφου και Αργυράκη. Εξίσου σημαντική είναι και η ανάδειξη ιστορικών σημείων ως μουσειακών τόπων μνήμης, ανάμεσά τους οι Γερμανικές Στοές στον Πλατανιά και η Στοά Μακάσι στα Τείχη του Ηρακλείου που λειτουργούσε ως χώρος κράτησης ομήρων και συλληφθέντων. Χάρτης

Η οικολογική και περιβαλλοντική αξία της Κρήτης αποτελεί αντικείμενο για πολλούς φορείς του νησιού. Κάθε χρόνο, πολλοί σύλλογοι και οργανώσεις διοργανώνουν δράσεις που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος και την ενημέρωση του κοινού. Προστασία θαλάσσιων χελωνών, καθαρισμός υδροβιοτόπων, παρατήρηση πουλιών, απελευθέρωση αρπακτικών πτηνών, διοργάνωση εκθέσεων και σεμιναρίων είναι μερικές από τις πιο συνηθισμένες δράσεις στο νησί, που έχουν σκοπό να ευαισθητοποιήσουν τον κόσμο και να του γνωρίσουν το περιβάλλον του. Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης εκπονεί σημαντικές δράσεις και μελέτες σχετικές με τη φυσική ιστορία και τη βιοποικιλότητα του νησιού, ενώ παράλληλα προσφέρει στους επισκέπτες μια μοναδική εμπειρία μέσω μιας πλούσιας έκθεσης. Το ενυδρείο «Θαλασσόκοσμος» του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών αποτελεί εξαιρετικό μέσο γνωριμίας με τη θαλάσσια ζωή. Στα 1.700.000 λίτρα θαλασσινού νερού, φιλοξενεί περίπου 200 είδη της Μεσογείου, από το μεγάλο θηρευτή καρχαρία, μέχρι τους μικρούς ιππόκαμπους. Μέσα από συνεχείς εκπαιδευτικές δράσεις, παιδιά και μεγάλοι έρχονται κοντά στο μαγικό κόσμο του βυθού. Είναι το μεγαλύτερο στην Ελλάδα κι ένα από τα σημαντικότερα στη Μεσόγειο. Σπουδαίες προσπάθειες έχουν γίνει και προς την κατεύθυνση ενημέρωσης του κοινού για τις τοπικές κοινωνίες. Στο οροπέδιο του Ομαλού λειτουργεί Κέντρο Πληροφόρησης για τον Εθνικό Δρυμό των Λευκών Ορέων και μέσα στο Φαράγγι της Σαμαριάς υπάρχουν δύο εκθέσεις που αναδεικνύουν τη αλληλεπίδραση του ανθρώπου με την τοπική φύση.

Ο επισκέπτης της Κρήτης σήμερα μπορεί να έρθει σε επαφή με τα ήθη και τα έθιμα της Κρήτης, μέσω ενός μεγάλου αριθμού μουσείων και συλλογών, που έχουν σκοπό την ανάδειξη της λαογραφικής και εθνολογικής παράδοσης στο νησί. Σπουδαίες συλλογές σχετικές με τις παραδοσιακές αγροτικές ασχολίες στην ύπαιθρο, την κτηνοτροφία, τα έθιμα του γάμου, της βάφτισης, της γέννησης, της λαϊκής αρχιτεκτονικής, της ενδυμασίας και τον εξοπλισμό παραδοσιακών Κρητικών σπιτιών ταξιδεύουν τον επισκέπτη σε αλλοτινές εποχές. Εξαιρετικές συλλογές συναντάμε στα λαογραφικά μουσεία του Λυχνοστάτη στη Χερσόνησο, των Χανίων, στο Εθνολογικό μουσείο των Βώρων, του Αρόλιθου στην Τύλισο, του Ρεθύμνου, του Αγίου Νικολάου, της Σητείας, του Θερίσου, του Γαβαλοχωρίου, του Πισκοπιανού, του Σωματά, του Ινίου, των Ασιτών, του Χανδρά,, του Παλαίκαστρου, του Βραχασίου, της Γαύδου , των Πεύκων, του Χαμεζίου, του Μοχού, του Σπηλίου και άλλα. Εξίσου σημαντικές είναι οι εκθέσεις χώρων που έχουν σχέση με την ελιά, όπως το Μουσείο Ελιάς Βουβών. Εξειδικευμένες συλλογές σχετικά με την εθνολογική μελέτη της Κρήτης συναντάμε στο Μουσείο Ακριτών της Ευρώπης στην Παλαιόχωρα, ενώ συλλογές για τη ναυτική και την αλιευτική παράδοση υπάρχουν στο Ναυτικό Μουσείο Κρήτης και στο Μουσείο Αλιείας στο Κολυμβάρι. Άλλα αξιόλογα εξειδικευμένα μουσεία είναι το Μουσείο Σχολικής Ζωής στο Νεροκούρο, το Μουσείο Μουσικών Οργάνων στο Χουδέτσι και το Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων στα Ζωνιανά. Show Map

Ο επισκέπτης του νησιού μπορεί να ξεναγηθεί σε σπουδαίες καλλιτεχνικές εκθέσεις και συλλογές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Περιοδικές εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας και άλλων μορφών τέχνης πραγματοποιούνται συχνά στις μεγάλες πινακοθήκες του Ηρακλείου, των Χανίων, του Αγίου Νικολάου, του Πανόρμου και άλλων πόλεων, ενώ ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στη νοτιότερη πινακοθήκη της Ευρώπης στον Κερατόκαμπο και στο μοναδικό μουσείο χαρακτικών στην Ελλάδα, τον Ξωτάρη στις Αρχάνες. Μουσεία και χώροι τέχνης με μόνιμες συλλογές μεγάλης αξίας αποτελούν το Μουσείο Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου, το «Ελαιουργείον – Εργοστάσιο Τέχνης» στο Δρομόνερο, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Ρέθυμνο και άλλα. Σπουδαίες συλλογές γλυπτικής με ξύλο και πέτρα εκτίθενται στην Αξό, στο Αστέρι, στο Βενεράτο και στην Τύλισο, ενώ υπάρχει και Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων στα Ζωνιανά. Μουσεία και Συλλογές αναδεικνύουν τη ζωή και το έργο μεγάλων Κρητών συγγραφέων και καλλιτεχνών. Ένα εξαιρετικό μουσείο αφιερωμένο στο μεγάλο Έλληνα στοχαστή Νίκο Καζαντζάκη λειτουργεί στη γενέτειρά του, Μυρτιά. Στο Φόδελε επίσης είναι επισκέψιμο το σπίτι που πιστεύεται ότι γεννήθηκε ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ενώ στην πύλη Βηθλεέμ, στα τείχη του Ηρακλείου, εκτίθενται αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν για την ταινία του Γιάννη Σμαραγδή, η οποία ήταν αφιερωμένη στη ζωή του μεγάλου αυτού Κρητικού ζωγράφου. Στη Βιάννο λειτουργεί μουσείο αφιερωμένο στο συγγραφέα Ιωάννη Κονδυλάκη και στα Ανώγεια αξίζει κανείς να επισκεφτεί το σπίτι που έζησε ο σπουδαίος ερμηνευτής Νίκος Ξυλούρης. Show Map