Θρησκευτικά Μνημεία Μυλοποτάμου
Από τα παράλια του Μυλοποτάμου ως τα χωριά της ενδοχώρας, σώζονται παλαιοχριστιανικές βασιλικές, τοιχογραφημένοι ναοί και μοναστήρια. Στο Πάνορμο διατηρούνται τα κατάλοιπα της μεγάλης τρίκλιτης βασιλικής της Αγίας Σοφίας. Στον αρχαιολογικό χώρο της Ελεύθερνας, τα ψηφιδωτά δάπεδα της βασιλικής του Μιχαήλ Αρχαγγέλου διατηρούν γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα. Μια επιγραφή συνδέει την οικοδόμησή της με τον επίσκοπο Ευφρατά.
Πάνω από τον κόλπο του Μπαλίου, στις πλαγιές των Ταλαίων Ορέων, βρίσκεται η Μονή Αττάλης. Κοντά στην ακτή βρίσκεται το προσκύνημα της Παναγίας Χαρακιανής, που συνδέεται με τη μοναστική και ασκητική παράδοση της περιοχής. Στο Καλό Χωράφι, ο ναός των 318 Θεοφόρων Πατέρων είναι το μοναδικό σωζόμενο κτίσμα της παλιάς μονής. Η τοπική παράδοση συνδέει τη μονή αυτή με τη Μονή Βωσάκου, σε πιο προστατευμένη θέση στα Ταλαία Όρη.
Στην ενδοχώρα, οι μονές Δισκουρίου και Χαλέπας έχουν κοινά κεφάλαια στην ιστορία τους. Το Δισκούρι, που χρησιμοποιήθηκε για τον ανεφοδιασμό και την περίθαλψη αγωνιστών κατά την Κρητική Επανάσταση, προσαρτήθηκε στη Χαλέπα το 1935. Στις Μαργαρίτες βρίσκεται η Μονή Σωτήρος Χριστού και Αγίου Γεδεών, μετόχι της Μονής Καρακάλλου του Αγίου Όρους. Δυτικότερα, η Μονή Αρκαδίου συνδέει τη μοναστηριακή ιστορία της ευρύτερης περιοχής με την Κρητική Επανάσταση του 1866.
Στην Επισκοπή Μυλοποτάμου, ο ερειπωμένος επισκοπικός ναός του Αγίου Ιωάννη θυμίζει την παλιά εκκλησιαστική έδρα. Στον Καλαμά ξεχωρίζει ο βυζαντινός Άγιος Γεώργιος, ενώ στις Μαργαρίτες και στην Αξό σώζονται τοιχογραφημένοι ναοί μέσα στους οικισμούς και γύρω τους. Στο Φόδελε, η Παναγία διατηρεί δύο στρώματα τοιχογραφιών, από τα οποία το παλαιότερο ανάγεται στον 11ο αιώνα.


Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου βρίσκεται στο νεκροταφείο της Αξού, βόρεια από το λόφο της Αρχαίας Αξού. Αποτελεί μια από τις πολλές Βυζαντινές εκκλησίες της Αξού, που ήκμασε από την Ελληνορωμαϊκή Εποχή ως και τα ύστερα Βυζαντινά χρόνια.
Περισσότερα...


Ο επιβλητικός ναός του Αγίου Γεωργίου στον Καλαμά Μυλοποτάμου χρονολογείται στον 12ο αιώνα και είναι από τις εντυπωσιακότερες εκκλησίες του νομού Ρεθύμνης. Έχει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική,καθώς είναι σταυροειδής με δύο νάρθηκες μπροστά και θόλο στο κέντρο του σταυρού, θυμίζοντας τρίκλιτη εκκλησία.
Περισσότερα...


Στο κέντρο του μικρού χωριού Έρφοι στην επαρχία Μυλοποτάμου συναντάμε τον ναό του Αγίου Ιωάννη. Ο ναός φέρει τοιχογραφίες του 14ου αιώνα σε καλή κατάσταση.
Περισσότερα...


Βρίσκεται μέσα στον ιστό του χωριού και λίγα μέτρα δυτικά του λόφου της Αρχαίας Αξού. Ο ναός ανήκει στον τύπο του μονόχωρου καμαροσκέπαστου με τρούλο, στον οποίο έχει προστεθεί στα δυτικά νάρθηκας. Χρονολογείται στον 14ο και στο εσωτερικό διατηρούνται ελάχιστα ίχνη από τον τοιχογραφικό διάκοσμο.
Περισσότερα...


Σε μια κοιλάδα κατάφυτη από πορτοκαλιές νοτιοδυτικά του Φόδελε, στην περιοχή Δασούρα, βρίσκονται οι Τρεις Εκκλησιές. Πρόκειται για το ναό της Ευαγγελίστριας που σώζεται (ανακαινισμένος) και για κατάλοιπα κτιρίων λίγο παραδίπλα πνιγμένων στη βλάστηση που αποδίδονται στον Άγιο Γεώργιο και στον Άγιο Νικόλαο.
Περισσότερα...


Στο κέντρο του χωριού Αξός Μυλοποτάμου και ακριβώς πάνω από την κρήνη που ξεδιψάει τον επισκέπτη με το γάργαρο νερό της, βρίσκεται ο δίκλιτος ερειπωμένος ναός του Μιχαήλ Αρχαγγέλου. Ο ναός έχει κτιστεί πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής, της οποίας διακρίνονται ακόμη τα ίχνη της μεγάλης ημικυλινδρικής αψίδας του ιερού βήματος.
Περισσότερα...


Ο ναός της Παναγίας της Πανωκαστριανής βρίσκεται πανω από το Καστρί Μυλοποτάμου, στο σημείο που ήταν κτισμένο το ερειπωμένο φρούριο Πάνω Καστέλι. Το Καστρί υπήρξε η έδρα και το ορμητήριο της ισχυρότερης χριστιανικής οικογένειας κατά την Ενετοκρατία, των Καλλέργηδων, των οποίων τα οικόσημα εντοπίζονται στην αψίδα του ιερού..
Περισσότερα...


Ο ναός της Παναγίας της Φανερωμένης βρίσκεται στον Άγιο Ιωάννη Μυλοποτάμου και ιδρύθηκε επί αυτοκρατορίας του Ανδρόνικου Β' Παλαιολόγου (1282-1328). Ο ναός ανήκει στον τύπο του μονόχωρου καμαροσκέπαστου, ο οποίος επεκτάθηκε προς τα δυτικά τον 16ο αιώνα. Στα νότια της επέκτασης προστέθηκε ταφικό παρεκκλήσι με ογκώδη σαρκοφάγο.
Περισσότερα...