⭐ Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης⛵⭐

Φαράγγι Τρυπητής

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 3.46 (13 Votes)

Το φαράγγι της Τρυπητής βρίσκεται δυτικά του Φαραγγιού της Σαμαριάς και αποτελεί το δεύτερο μεγάλο παράλληλο φαράγγι μετά το φαράγγι του Κλάδου, αποτελώντας το δυτικό φυσικό όριο της επαρχίας Σφακίων με την επαρχία Σελίνου. Η άγρια μορφολογία του, τα επιβλητικά κάθετα βράχια, οι σπηλαιώδεις σχηματισμοί και η πλήρης απομόνωση το καθιστούν έναν από τους πιο εντυπωσιακούς αλλά και δυσκολότερους πεζοπορικούς προορισμούς των Λευκών Ορέων.

Η πλήρης διάσχιση του φαραγγιού απαιτεί συνήθως δύο ημέρες. Η πρόσβαση στην είσοδό του γίνεται από τον Ομαλό μέσω του μονοπατιού που οδηγεί στην κορυφή του Γκίγκιλου (2.080 μ.) και περνάει από την πηγή Λινοσέλι (1.400 μ.). Από εκεί το μονοπάτι συνεχίζει ως το διάσελο του Γκίγκιλου (περίπου 1.700 μ.), όπου συναντάται με το μονοπάτι από το Κουστογέρακο. Η πορεία από τον Ομαλό μέχρι το διάσελο διαρκεί περίπου τρεις ώρες και πολλοί πεζοπόροι επιλέγουν να διανυκτερεύσουν εκεί ή λίγο χαμηλότερα, κοντά στο ερειπωμένο μητάτο του Τζάτζιμου, πριν ξεκινήσουν την κατάβαση στο φαράγγι.

Η προσέγγιση της εισόδου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς υπάρχει επικίνδυνο πέρασμα με μεγάλες σάρες, όπου είναι εύκολο να εγκλωβιστεί κανείς χωρίς δυνατότητα ασφαλούς επιστροφής. Για τον λόγο αυτό η διάσχιση δεν πρέπει να επιχειρείται χωρίς άριστη εμπειρία σε ορεινό πεδίο ή τη συνοδεία έμπειρου οδηγού βουνού. Η απουσία νερού, η δυσκολία προσανατολισμού και η μεγάλη απομόνωση έχουν οδηγήσει κατά καιρούς σε σοβαρά ατυχήματα, γι’ αυτό απαιτείται πολύ καλή προετοιμασία.

Από το διάσελο το μονοπάτι κατηφορίζει μέχρι να συναντήσει την κοίτη του φαραγγιού σε υψόμετρο περίπου 700 μέτρων και στη συνέχεια ακολουθεί την πορεία του ξεροπόταμου μέχρι την έξοδο στη θάλασσα. Η κατάβαση μέχρι την παραλία της Τρυπητής απαιτεί περίπου έξι έως επτά ώρες, ανάλογα με τις συνθήκες και τον ρυθμό της ομάδας. Στο ανώτερο τμήμα της κοίτης υπάρχουν απότομες καταβάσεις (ρέχτρες), οι οποίες απαιτούν τεχνικό εξοπλισμό και αποτελούν πρόκληση για έμπειρους canyoners.

Στο ανώτερο τμήμα του φαραγγιού, κοντά στο σημείο όπου καταλήγει το ρέμα από την Κοκκινόβαρη, βρίσκεται η απόκρημνη θέση Στσι Σταυρούς, όπου διακρίνονται χαραγμένοι σταυροί πάνω στους βράχους. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, αποτελούν μνημόσυνο χριστιανών που θανατώθηκαν εκεί κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Λίγο πριν από την έξοδο προς τη θάλασσα σώζονται επίσης τα εγκαταλελειμμένα οικήματα της οικογένειας Τζατζιμάκη, τα οποία κατοικούνταν μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα.

Mysterious cross at Tripiti gorge, by Stephanos Papadomichelakis

Το φαράγγι εντυπωσιάζει με τα πανύψηλα ασβεστολιθικά τοιχώματά του, που σε αρκετά σημεία υψώνονται σχεδόν κατακόρυφα, δημιουργώντας φυσικές κοιλότητες, σπηλιές και χαρακτηριστικές «τρύπες», από τις οποίες πήρε και το όνομά του. Στην κοίτη αναπτύσσεται ένα πυκνό δάσος με τραχεία πεύκη και κυπαρίσσια, ενώ η περιοχή φιλοξενεί πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Δεν είναι σπάνιο να συναντήσει κανείς το προστατευόμενο αγριοκάτσικο (κρητικό αίγαγρο), ο οποίος βρίσκει καταφύγιο στις απόκρημνες πλαγιές των Λευκών Ορέων.

Η έξοδος του φαραγγιού καταλήγει στη βραχώδη παραλία της Τρυπητής, ένα από τα πιο απομονωμένα παράλια της νότιας Κρήτης. Εκεί υπάρχουν μια παλιά στέρνα, στάνη και το γραφικό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου. Η περιοχή ταυτίζεται με την αρχαία Ποικιλασό, το επίνειο της ισχυρής αρχαίας Ελύρου, όπου έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά κατάλοιπα και επιγραφές, ενώ το φυσικό λιμάνι μεταβλήθηκε σε ύφαλο ύστερα από ισχυρές γεωλογικές μεταβολές κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες.

Για όσους δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν τη δύσκολη διάσχιση, υπάρχει μια ιδιαίτερα όμορφη εναλλακτική. Με θαλάσσιο ταξί από τη Σούγια ή την Αγία Ρουμέλη μπορεί κανείς να φτάσει στην παραλία της Τρυπητής και να περπατήσει μέσα στο κάτω τμήμα του φαραγγιού. Η διαδρομή είναι σχετικά εύκολη μέχρι το σημείο όπου το φαράγγι στενεύει και αρχίζουν οι μεγάλες δυσκολίες, προσφέροντας μια εξαιρετική γνωριμία με το επιβλητικό τοπίο χωρίς τις απαιτήσεις της πλήρους διάσχισης.

Αντίστοιχα, από την παραλία μπορεί κανείς να ακολουθήσει προς τα δυτικά το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 και, ύστερα από περίπου τρεις ώρες, να φτάσει στη Σούγια. Κατά μήκος της διαδρομής συναντώνται τα ερείπια του οθωμανικού φρουρίου Βουκελάσι, καθώς και το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία, χτισμένο σε ύψωμα περίπου 400 μέτρων με πανοραμική θέα στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Κάθε χρόνο, στις 19 Ιουλίου, δεκάδες προσκυνητές φτάνουν εκεί πεζοπορώντας ή με βάρκες για το παραδοσιακό πανηγύρι του Προφήτη Ηλία.