Η Χώρα Σφακίων, γνωστή και ως Σφακιά, είναι μια μικρή παραθαλάσσια κωμόπολη και το κυριότερο λιμάνι της απομονωμένης και ορεινής επαρχίας Σφακίων.

Η Χώρα Σφακίων βρίσκεται στη νότια ακτή της Κρήτης, περίπου 74 χλμ. νότια των Χανίων, κοντά στην έξοδο του φαραγγιού της Ίμπρου. Είναι το τουριστικό και συγκοινωνιακό κέντρο της ευρύτερης περιοχής και σημαντική αφετηρία για την εξερεύνηση των νότιων ακτών και των Λευκών Ορέων.

Η κωμόπολη διαθέτει δύο μικρά λιμάνια. Από εδώ εκτελούνται, κυρίως κατά την τουριστική περίοδο, ακτοπλοϊκά δρομολόγια προς το γραφικό Λουτρό και την Αγία Ρουμέλη, όπου καταλήγει το φαράγγι της Σαμαριάς. Ανάλογα με την εποχή και το πρόγραμμα των πλοίων, υπάρχουν επίσης συνδέσεις με τη Σούγια, την Παλαιόχωρα και το νησί της Γαύδου. Οι επισκέπτες καλό είναι να ελέγχουν το ισχύον πρόγραμμα πριν από τη μετακίνησή τους.

Στη Χώρα Σφακίων υπάρχουν ταβέρνες, καφέ, μικρά καταστήματα και διάφορες επιλογές διαμονής σε δωμάτια, στούντιο και διαμερίσματα. Διαθέτει επίσης βασικές υπηρεσίες για τους κατοίκους και τους επισκέπτες, καθώς και λεωφορειακή σύνδεση με τα Χανιά. Η τοπική οικονομία στηρίζεται κυρίως στον τουρισμό, την αλιεία, την κτηνοτροφία και την παραγωγή ελαιολάδου.

Η κύρια παραλία του οικισμού είναι η Βρύση, η οποία βρίσκεται στο δυτικό άκρο της Χώρας. Στην ευρύτερη περιοχή σχηματίζονται αρκετές ακόμη μικρές παραλίες με βότσαλα και καθαρά νερά, ενώ από το λιμάνι ξεκινά το παραλιακό τμήμα του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4 προς το Λουτρό και την Αγία Ρουμέλη.

Ιστορία

Η Χώρα Σφακίων αναπτύχθηκε ως επίνειο της ορεινής επαρχίας και γνώρισε σημαντική εμπορική δραστηριότητα κατά την Ενετοκρατία και την Οθωμανική Περίοδο. Οι Σφακιανοί διέθεταν μικρό στόλο και διατηρούσαν εμπορικές σχέσεις με άλλα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, στην κωμόπολη και την ευρύτερη περιοχή υπήρχαν πολυάριθμες εκκλησίες.

Η δυσπρόσιτη μορφολογία των Σφακίων και τα γειτονικά Λευκά Όρη ευνόησαν την ανάπτυξη επαναστατικών κινημάτων και πρόσφεραν καταφύγιο στους αγωνιστές κατά τις περιόδους ξένης κυριαρχίας. Η κοντινή Ανώπολη είναι η γενέτειρα του Ιωάννη Βλάχου, γνωστού ως Δασκαλογιάννη, ηγέτη της επανάστασης του 1770.

Κατά τη Μάχη της Κρήτης το 1941, η Χώρα Σφακίων αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα σημεία αποχώρησης των συμμαχικών δυνάμεων προς την Αίγυπτο. Η περιοχή βομβαρδίστηκε έντονα και αρκετά κτίρια του οικισμού καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές.