Η Ιεράπετρα βρίσκεται 30 χλμ. νότια του Αγίου Νικολάου, κοντά στο στενότερο σημείο της Κρήτης, και είναι η νοτιότερη πόλη της Ελλάδας.

Η Ιεράπετρα είναι μια σύγχρονη και ζωντανή παραθαλάσσια πόλη, με οικονομία που βασίζεται κυρίως στη γεωργία και στον τουρισμό. Στην εύφορη πεδιάδα γύρω από την πόλη παράγονται μεγάλες ποσότητες πρώιμων κηπευτικών, σημαντικό μέρος των οποίων εξάγεται στην ευρωπαϊκή αγορά. Η πόλη διαθέτει οργανωμένες τουριστικές υποδομές, μεγάλα και μικρά ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφετέριες και όμορφες παραλίες. Ο παραλιακός δρόμος αποτελεί το πιο ζωντανό σημείο της, ιδιαίτερα τα καλοκαιρινά βράδια.

Η σύγχρονη πόλη είναι κτισμένη στη θέση της αρχαίας Ιεράπυτνας. Στη μακραίωνη ιστορία της η πόλη συνδέθηκε με ονομασίες όπως Κύρβα, Κάμιρος, Πύτνα και Ιεράπυτνα. Η στρατηγική θέση της, κοντά στο στενότερο τμήμα της Κρήτης και απέναντι από τις ακτές της Βόρειας Αφρικής, ευνόησε την ανάπτυξη του εμπορίου και της ναυσιπλοΐας.

Η σημαντικότερη αντίπαλος της Ιεράπυτνας στην Ανατολική Κρήτη ήταν η Πραισός, την οποία κατέστρεψε το 155 π.Χ. Σταδιακά απέκτησε μία από τις μεγαλύτερες επικράτειες των κρητικών πόλεων, η οποία εκτεινόταν από την περιοχή του Τσούτσουρα έως τον Ξερόκαμπο. Στη συνέχεια συγκρούστηκε με την ισχυρή Ίτανο, κοντά στο σημερινό Βάι.

Κατά τη Ρωμαϊκή Περίοδο η Ιεράπυτνα γνώρισε μεγάλη ακμή και εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Κρήτης. Το λιμάνι της απέκτησε ιδιαίτερη σημασία λόγω της θέσης του στους θαλάσσιους δρόμους προς την Αίγυπτο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η πόλη διατήρησε τη σημασία της κατά την Πρώτη Βυζαντινή Περίοδο, αλλά αργότερα υπέστη καταστροφές από τις αραβικές επιδρομές. Κατά την Ενετοκρατία ενισχύθηκε η οχύρωσή της και κατασκευάστηκε το κάστρο της Ιεράπετρας.

Το γνωστότερο αξιοθέατο της πόλης είναι το παραθαλάσσιο φρούριο Καλές, στην είσοδο του παλιού λιμανιού. Οι απαρχές του ανάγονται στην Ενετική Περίοδο, αλλά το φρούριο υπέστη μεταγενέστερες επεμβάσεις και προσθήκες. Σήμερα αποτελεί σημαντικό αρχαιολογικό χώρο και φιλοξενεί επιλεγμένες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Αξίζει επίσης μια περιήγηση στην Παλιά Πόλη, στην περιοχή Κάτω Μερά. Εκεί βρίσκεται το «Σπίτι του Ναπολέοντα», όπου, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, διανυκτέρευσε ανώνυμα ο Ναπολέων Βοναπάρτης τον Ιούλιο του 1798, κατά το ταξίδι του προς την Αίγυπτο. Η παράδοση αναφέρει ότι το επόμενο πρωί άφησε σημείωμα με το οποίο αποκάλυπτε την ταυτότητά του.

Στην Κάτω Μερά βρίσκονται ακόμη το οθωμανικό τέμενος και η κρήνη που το συνοδεύει. Κοντά στο Δημαρχείο βρίσκεται η παλιά Οθωμανική Σχολή, κτισμένη το 1899, η οποία στεγάζει σήμερα την Αρχαιολογική Συλλογή Ιεράπετρας. Τα εκθέματά της προέρχονται από την αρχαία Ιεράπυτνα και την ευρύτερη περιοχή και χρονολογούνται από την Εποχή του Χαλκού έως τον 4ο αιώνα μ.Χ.