Ποτάμια
Το έντονο ανάγλυφο και το μεσογειακό κλίμα της Κρήτης έχουν δημιουργήσει ένα πυκνό δίκτυο από ποτάμια, χειμάρρους και μικρότερα ρέματα. Τα περισσότερα έχουν εποχική ροή, με αυξημένες παροχές κατά τους βροχερούς χειμερινούς μήνες και ελάχιστο ή καθόλου νερό το καλοκαίρι. Τα ασβεστολιθικά και καρστικά πετρώματα επιτρέπουν σε μεγάλο μέρος του νερού να εισχωρεί στο υπέδαφος και να επανεμφανίζεται χαμηλότερα μέσα από πηγές.
Τα ποτάμια ξεκινούν κυρίως από τους μεγάλους ορεινούς όγκους, διασχίζουν κοιλάδες και φαράγγια και καταλήγουν στο Βόρειο ή στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Στην πορεία τους σχηματίζουν μικρούς καταρράκτες, λίμνες και υγροτόπους και παρόχθια δάση, ενώ κοντά στις εκβολές τους αναπτύσσονται συχνά σημαντικοί υγρότοποι με καλάμια, αλμυρίκια και υδρόβια βλάστηση.
Ανάμεσα στα γνωστότερα ποτάμια της Κρήτης συγκαταλέγονται ο Κυλιάρης, ο Κερίτης και ο Ταυρωνίτης στα Χανιά, ο Μεγάλος και ο Πλατύς στο Ρέθυμνο, καθώς και ο Γεροπόταμος της Μεσαράς, ο Αναποδάρης, ο Αποσελέμης και ο Γιόφυρος στο Ηράκλειο. Ορισμένα τμήματα ποταμών και πηγών διατηρούν νερό σε όλη τη διάρκεια του έτους και αποτελούν πολύτιμα καταφύγια για ψάρια, αμφίβια, ερπετά, ασπόνδυλα και πολλά είδη πτηνών.
Παρότι καταλαμβάνουν σχετικά μικρή έκταση, τα ποτάμια και τα υπόλοιπα επιφανειακά νερά έχουν καθοριστική σημασία για τη βιοποικιλότητα, την άρδευση, την ύδρευση και το τοπικό μικροκλίμα. Τα οικοσυστήματα αυτά δέχονται πιέσεις από τις καλλιέργειες, την οικιστική ανάπτυξη, την άντληση νερού και τη ρύπανση, γι’ αυτό η παρακολούθηση και η προστασία τους είναι ιδιαίτερα σημαντικές.


Η πηγή του Αλμυρού θα μπορούσε να είναι ο ορισμός του παράδοξου. Μια πηγή στη βορειοανατολική άκρη του Ψηλορείτη, που απέχει μόλις μερικές εκατοντάδες μέτρα από τη θάλασσα και την πόλη του Ηρακλείου, προσφέρει τη μεγαλύτερη ποσότητα νερού της Κρήτης, κατευθείαν στη θάλασσα μέσω του ομώνυμου ποταμού.
Περισσότερα...


Ο ποταμός Κυλιάρης ξεκινάει κοντά στο χωριό Στύλος Αποκόρωνα και εκβάλει στην παραλία της Κυανής Ακτής, κοντά στις Καλύβες. Το μήκος του είναι 5km και αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο ποταμό σε ροή νερού στην Κρήτη. Το όνομα του ποταμού είναι Κυλιάρης, κι όχι Κοιλιάρης όπως θα δείτε σχεδόν παντού, καθώς σύμφωνα με το Δέφνερ προέρχεται από το ρήμα κυλώ. Κυλιάρης είναι ο ποταμός που με την ορμή του κυλάει πέτρες. Κατά την αρχαιότητα ο ποταμός ονομαζόταν Πυκνός επειδή στις όχθες του είχε πυκνούς θάμνους και δέντρα.
Περισσότερα...


Ο Πλατύς Ποταμός είναι ένας από τους μεγαλύτερους ποταμούς της Κρήτης που τροφοδοτείται από τα νερά του βορειοανατολικού Κέδρου και της Κοιλάδας του Αμαρίου. Οι εκβολές του βρίσκονται στην παραλία της Αγίας Γαλήνης στο Νότιο Ρέθυμνο. Ο Πλατύς Ποταμός ανήκει στους Ποταμούς της Κρήτης που έχουν πολύ νερό και πυκνή βλάστηση. Μάλιστα, κατά μήκος του υπάρχουν πανέμορφα πέτρινα γεφύρια με καμάρες που έκτισαν παλιά οι κάτοικοι της περιοχής για να διασχίζουν το ποτάμι.
Περισσότερα...


Ο ποταμός Αναποδάρης βρίσκεται στις νοτιοκεντρικές περιοχές του Νομού Ηρακλείου και εκβάλει κοντά στους οικισμούς του Τσούτσουρα και του Κερατόκαμπου. Πιο συγκεκριμένα συγκεντρώνει όλα τα νερά του κεντροανατολικού Νομού Ηρακλείου και μεγάλο μέρος των νερών της νότιας Δείκτης, ενώ τροφοδοτείται από διάφορους παραπόταμους, όπως ο Μπαρίτης ποταμός.
Περισσότερα...


Ο Γεροπόταμος, ο ιερός ποταμός των Μινωιτών (Γέρο-ποταμός σημαίνει ιερός ποταμός) μαζεύει όλα τα νερά της Κάτω Μεσσαράς διασχίζοντας περιφέρειες των αρχαίων πόλεων της Φαιστού και της Γόρτυνας και εκβάλλει στον κόλπο της Μεσσαράς λίγο πιο νότια από τον Κόκκινο Πύργο μέσα στην περιοχή του στρατοπέδου Τυμπακίου. Όλη η περιοχή των εκβολών του δημιουργεί μια σειρά από υγρότοπους μοναδικής ομορφιάς και οικολογικής αξίας.
Περισσότερα...


Ο ποταμός Γιόφυρος ή Διακονιάρης βρίσκεται στα βόρεια του Νομού Ηρακλείου. Ο ποταμός πηγάζει από διάφορους παραπόταμους γύρω από το χωριό Προφήτης Ηλίας και εκβάλει στην παραλία δίπλα από το Παγκρήτιο Στάδιο, στην πόλη του Ηρακλείου.
Περισσότερα...


Ο Ποταμός Αποσελέμης είναι ένας από τους μεγαλύτερους ποταμούς της Κρήτης, ο οποίος δέχεται τα υπόγεια ύδατα του Οροπεδίου Λασιθίου από τις πηγές στις Φλέγες Κασταμονίτσας. Στην συνέχεια διέρχεται κοντά στο χωριό Αβδού, όπου ενώνεται με το ποταμό του φαραγγιού της Αμπέλου και αφού αλλάξει πορεία, περνάει από το χωριό Ποταμιές, όπου υπάρχει ένα μεγάλο φράγμα. Στη συνέχεια, όσο νερό ξεφεύγει από το φράγμα φτάνει στη θέση Ξεροκαμάρες, όπου και ενώνεται με τον μικρό ποταμό των Καρουζανών.
Περισσότερα...


Ο Περαστικός έχει μεγάλη παροχή όλο το χρόνο και παρά το πολύ μικρό μήκος που έχει που δεν είναι πάνω από πενήντα μέτρα δημιουργεί ένα πολύ σημαντικό υδροβιότοπο. Γύρω από τις πηγές του δημιουργείται ένας πολύ σημαντικός καλαμιώνας όπου βρίσκουν καταφύγιο πολλά υδρόβια πουλιά, έντομα, αμφίβια και χελώνες αλλά και πολλά υδροχαρή φυτά.
Περισσότερα...