Οι φάροι της Ορθοδοξίας

Μοναστήρια

Μετά την απελευθέρωση της Αραβοκρατούμενης Κρήτης από το Νικηφόρο Φωκά το 961 μ.Χ., παρατηρήθηκε μια περίοδος πολιτισμικής αναγέννησης, γεγονός που αντανακλάται στα μνημεία της εποχής και η οποία συνεχίστηκε με εντονότερους ρυθμούς στα χρόνια της Ενετοκρατίας. Αυτήν την περίοδο ιδρύθηκαν τα περισσότερα μεγάλα και μικρά μοναστήρια, που συναντάμε σήμερα στην Κρήτη. Εκτός από τις λατρευτικές ανάγκες που υπηρετούσαν, τα περισσότερα από αυτά, διαδραμάτισαν σπουδαίο ρόλο κατά τη διάρκεια των μεγάλων αγώνων των Κρητικών για ελευθερία, κυρίως μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Οθωμανούς ως και την απελευθέρωση.

Οι Χριστιανοί επαναστάτες δεν είχαν άλλα καταφύγια για να οργανώσουν τις πολεμικές τους επιχειρήσεις. Οι Οθωμανοί, γνωρίζοντας την υποστηρικτική δράση των μοναχών στους Χριστιανούς πολεμιστές, ισοπέδωσαν, κατέκαψαν και λεηλάτησαν τα μοναστήρια που λειτουργούσαν ως επαναστατικές εστίες. Ακόμη και σήμερα, προκαλεί δέος η ιστορία του ολοκαυτώματος της μονής Αρκαδίου το 1866 και η ηρωική απόφαση των πολιορκουμένων Χριστιανών να ανατινάξουν την πυριτιδαποθήκη. για να μην πέσουν στα χέρια των Οθωμανών. Αντίστοιχες ιστορίες έχουν να διηγηθούν σχεδόν όλα τα μοναστήρια της εποχής.

  • Τα Χανιά φιλοξενούν μερικά από τα ωραιότερα αριστουργήματα μοναστηριακής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Οι μονές της Αγίας Τριάδας και των Τζαγκαρόλων στο Ακρωτήρι, της Χρυσοσκαλίτισσας και της Γωνιάς Οδηγήτριας αποτελούν εξαίσια δείγματα, ενώ εξίσου εντυπωσιακές είναι η αναπαλαιωμένη μονή Αγίου Γεωργίου στο Καρύδι, η μονή Χρυσοπηγής, η μονή Καλογραιών στο Ακρωτήρι και το μετόχι της Αγίας Κυριακής. Σημαντικές πρώην μονές είναι του Καθολικού, Αγίου Αντωνίου και Παζινού στο Ακρωτήρι, του Αγίου Γεωργίου Χαρωδιά, του Αγίου Ελευθερίου στις Μουρνιές, τα παλιά μοναστήρια του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Παύλου και του Αγίου Γεωργίου στη Σπάθα, του Αζωγυρέ και πολλές άλλες.
  • Η Μονή Αρκαδίου είναι η πιο γνωστή μονή στην Κρήτη, τόσο για την εξαιρετική της φρουριακή αρχιτεκτονική, όσο και για τη συμβολή της στον Αγώνα για την απελευθέρωση του νησιού από τους Οθωμανούς, μετά το ολοκαύτωμα του 1866. Σημαντικές όμως μονές υπάρχουν και σε άλλα σημεία του Ρεθύμνου, όπως του Πρέβελη, της Αγίας Ειρήνης, των Ρουστίκων, της Κατεβατής και του Αρσανίου. Εξέχουσα θέση στη μοναστική παράδοση του Ψηλορείτη ενέχει η επαρχία Μυλοποτάμου, που φιλοξενεί τα όμορφα μοναστήρια του Βωσάκου, της Χαλέπας, του Δισκουρίου και της Αττάλης. Εγκαταλελειμμένες μονές συναντάμε σε όλες τις περιοχές του Ρεθύμνου, με πιο γνωστές τις μονές Χαλεβή, του Αγίου Πέτρου στο Γάλλο, της Καλοείδενας στο Άνω Μέρος, του Αγίου Αντωνίου στο Βένι και τη Σχολή Ασωμάτων στο Αμάρι.
  • Στο Ηράκλειο υπάρχουν μερικά από τα αρχαιότερα μοναστήρια της Κρήτης, όπως οι σπουδαίες μονές Αγκαράθου, Παλιανής στο Βενεράτο, Βροντησίου στα Βορίζια, Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη, Γοργολαΐνη, Αγίου Παντελεήμονα στο Φόδελε, Οδηγήτριας στο Σίβα, Καλλέργη στο Καστέλι, Άρβης, Αγίας Πελαγίας στην Αχλάδα και Απεζανών στο Αντισκάρι. Η περιοχή δυτικά του Ηρακλείου αποτελεί ένα ζωντανό θρησκευτικό θύλακα, καθώς σε μικρή απόσταση λειτουργούν οι μονές Σαββατιανών, Ρογδιάς, Αγίας Φωτεινής, Παντάνασσας και Αγίων Θεοδώρων. Στους πρόποδες των Λασιθιώτικων βουνών, δεσπόζει η Παναγία η Καρδιώτισσα και η Γκουβερνιώτισσα, ενώ στον Ψηλορείτη βρίσκονται οι μονές της Αγίας Ειρήνης στον Κρουσώνα και των Αγίων Πάντων στο Λουτράκι. Η μονή Αγίας Μαρίνας στη Βόνη είναι το μεγαλύτερο προσκύνημα στην Κρήτη, ενώ ο επισκέπτης αξίζει να γνωρίσει και τις μονές Καλυβιανής, του Αγίου Ιωάννη Ανωπόλεως, Θεογεννήτορος και πολλές άλλες.
  • Στο Λασίθι κυριαρχεί μια από τις πλουσιότερες μονές της Ελλάδας, η μονή Τοπλού κοντά στην αρχαία Ίτανο, που θυμίζει απόρθητο φρούριο. Άλλες μονές είναι η μονή Καψά, οι δύο μονές Φανερωμένης στα Γουρνιά και στη Σητεία, η Μονή Εξακουστής στις Μάλλες και οι μονές του Οροπεδίου Λασιθίου, Βιδιανή και Κρουσταλένια. Στην περιοχή του Μιραμπέλου υπήρχε ο μεγαλύτερος αριθμός μοναστηριών στην Κρήτη, γι ‘αυτό η επαρχία ονομάζεται από κάποιους και ως το Άγιον Όρος της Κρήτης. Από αυτά ακόμη λειτουργούν οι μονές Αρετίου στη Φουρνή, Κρεμαστών και Κουφής Πέτρας στη Νεάπολη και του Αγίου Γεωργίου Σεληνάρη. Στην Ιεράπετρα, μπορεί κανείς να προσκυνήσει στα νεότερα μοναστήρια του Άξιον Εστί και του Αγιασμένου.

Χάρτης

Μονή Προφήτη Ηλία στα Ρούστικα

Η Μονή Προφήτη Ηλία Ρουστίκων βρίσκεται σε ένα ψηλό λόφο με πανοραμική θέα, 20km νότια του Ρεθύμνου, δίπλα στο χωριό Ρούστικα. Είναι ένα σχετικά άγνωστο μοναστήρι της Κρήτης, παρόλο που έχει ιδρυθεί από την εποχή της Ενετοκρατίας και είναι από τα ιστορικότερα στο νησί.

Διαβάστε περισσότερα...

Μονή Αττάλης (Μπαλή)

Η Μονή Αττάλης ή Μπαλή βρίσκεται στις πλαγιές του λόφου της Αγίας Υπακοής, δυτικά του Μπαλίου, με πανοραμική θέα στη θάλασσα και πολύ κοντά στην Εθνική Οδό Ρεθύμνου - Ηρακλείου. Στην περιοχή, που μέχρι το 1970 που ανοίχτηκε ο εθνικός δρόμος ήταν απομονωμένη, άνθισε ο μοναχισμός και ο ασκητισμός.

Διαβάστε περισσότερα...

Μονή Δισκουρίου

Η Μονή Δισκουρίου βρίσκεται 43km ανατολικά του Ρεθύμνου και θεωρείται μια από τις παλαιότερες μονές της Κρήτης. Η παλαιότητα της αποδεικνύεται από την ύπαρξη του κοντινού κατάγραφου Βυζαντινού ναού του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.

Διαβάστε περισσότερα...

Μονή Χαλέπας

Η μονή Σωτήρος Χριστού Χαλέπας ή Χαλεπά είναι κτισμένη σε ψηλό λόφο κοντά στα χωριά Τσαχιανά και Βενί, 46km ανατολικά του Ρεθύμνου. Η θέα προς την κοιλάδα του Μυλοπόταμου από το σημείο αυτό είναι πανοραμική. Παρότι πριν από το 2000 το μοναστήρι ήταν ένα σύνολο από ερείπια, σήμερα έχει αναστηλωθεί σε μεγάλο μέρος.

Διαβάστε περισσότερα...

Μονή Βωσάκου

Η μονή Τιμίου Σταυρού Βωσάκου βρίσκεται σε ένα μικρό οροπέδιο ανάμεσα στις κορυφές Κουτρούλης και Μεσοκόφινας των Ταλαίων Όρεων, 50km ανατολικά του Ρεθύμνου. Η πρόσβαση στο μοναστήρι με αυτοκίνητο γίνεται μέσω του χωριού Δοξαρό και το τοπίο στη διαδρομή είναι μοναδικό. Δρόμος υπάρχει επίσης κι από τις Σίσες.


Η Μονή Τιμίου Σταυρού Βωσάκου βρίσκεται σε ένα μικρό οροπέδιο ανάμεσα στις κορυφές Κουτρούλης και Μεσοκόφινας των Ταλαίων Ορέων, 50χλμ ανατολικά του Ρεθύμνου. Η πρόσβαση στο μοναστήρι με αυτοκίνητο γίνεται μέσω του χωριού Δοξαρό Μυλοποτάμου και το άγριο τοπίο στη διαδρομή είναι μοναδικό. Η ονομασία Βώσακο προέρχεται από τη σύντμηση των λέξεων «βοός» και «σάκος» που σημαίνει μάνδρα βοδιών, καθώς το οροπέδιο πιθανόν χρησίμευσε για την εκτροφή βοδιών.

Το μοναστήρι είναι κτισμένο με φρουριακή μορφή και είναι αφιερωμένο στην Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Η ίδρυσή του ανάγεται στην ύστερη Ενετοκρατία (η πρώτη αναφορά γίνεται σε έγγραφο του 1629), αν και κάποια στοιχεία για τοιχογραφίες του 14ου-15ου αιώνα σε κατεστραμένο σήμερα ναό υποδεικνύουν ότι ο χώρος χρησιμοποιούνταν πολύ νωρίτερα. Η μονή διαδραμάτισε σημαντική επαναστατική δράση κατά την Τουρκοκρατία, γι’ αυτό και καταστράφηκε δύο φορές από τους Τούρκους και ανακασκευάστηκε σε μεγάλη κλίμακα.

Ως το 1998 το μοναστήρι αποτελούνταν από σωρούς κτισμάτων, αλλά σήμερα έχει αναστηλωθεί και λειτουργεί κανονικά. Τα κτίρια βρίσκονται σε τρία επίπεδα με αυλές που οι μοναχοί έχουν στολίσει με κάθε λογής λουλούδι και φυτό, κάνοντας τη μονή μια όαση δροσιάς. Το καθολικό του 1885 βρίσκεται στο κέντρο του συγκροτήματος, δίπλα στην κρήνη του 1673 με τις ανάγλυφες παραστάσες. Η κεντρική είσοδος διασώζει το μεγαλοπρεπή πυλώνα του 1669. Εκτός από τη βόρεια πτέρυγα που ανάγεται στον ύστερο 17ο αιώνα, τα υπόλοιπα κτίσματα αναστηλώθηκαν εκτενώς κατά τον 19ο αιώνα. 

Στο πανηγύρι της μονής πολλοί προσκυνητές περπατούν ως την μονή ακολουθώντας το μονοπάτι που ξεκινάει από το Καλό Χωράφι, κοντά στην Παναγία τη Χαρακιανή και το Μπαλί (2-3 ώρες). Σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να δει την έκθεση με τα ιερά κειμήλια και τις εικόνες κυρίως του 18ου και 19ου αιώνα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο χρυσοκέντητος επιτάφιος του 1761 με αφιερωματική κατάρα για όποιον τον κλέψει.

Χρονολόγιο

  • 1195: Κτίζεται ο πρώτος ναός του μοναστηριού, ο οποίος δεν υπάρχει σήμερα.
  • 1630: Κτίζεται ένα μεγάλο μοναστήρι γύρω από τον ναό.
  • 1646: Κατά την προέλαση των Τούρκων προς το Χάνδακα (Ηράκλειο), λεηλατούν τις μονές Βωσάκου και Αγίων Πατέρων στα Καλά Χωράφια. Οι μοναχοί της Μονής Αγίων Πατέρων εγκαθίστανται στη μονή Βωσάκου για να αποφύγουν τις επιθέσεις.
  • 1673: Κατασκευάζεται η πανέμορφη κρήνη της Μονής
  • 1676: Η μονή γίνεται σταυροπηγιακή, δηλαδή υπάγεται απευθείας στο Πατριαρχείο.
  • 1740: Η μονή παύει λειτουργεί υπό την προστασία του Πατριαρχείου.
  • 1790: Η μονή ξαναγίνεται σταυροπηγιακή.
  • 1821: Οι Τούρκοι σφάζουν 18 μοναχούς στη θέση Φειδαλώνια και λεηλατούν τη μονή. Οι μόνοι επιζήσαντες ήταν οι μοναχοί Μελχισεδέκ και Άνθιμος, που επισκεύασαν τη μονή.
  • 1855: Κτίζεται ο ναός που βλέπουμε σήμερα στη θέση του παλαιότερου.
  • 1866: Ο μοναχός Μελχισεδέκ Βαρδιάμπασης συγκροτεί επαναστατική ομάδα και λαμβάνει μέρος στην επανάσταση του 1866-69. Στο Βώσακο φιλοξενείται ο Έλληνας συνταγματάρχης Πάνος Κορωναίος που είχε και το γενικό πρόσταγμα των επιχειρήσεων
  • 1867: Το Βώσακο φιλοξενεί τους Μανιάτες εθελοντές που αποβιβάστηκαν στα Καλά χωράφια και παίρνουν μέρος στην επανάσταση. Μετά τη μάχη της Τυλίσσου, Ρεσίτ Πασάς καταστρέφει τη μονή Βωσάκου.
  • 1868: Οι μονές Βωσάκου και Αττάλης (στο Μπαλί) προμήθευαν με τρόφιμα γυναικόπαιδα που περίμεναν πλοία που θα τους μετέφεραν στην ελεύθερη Ελλάδα.
  • 1874: Η Μονή Χαλέπας γίνεται μετόχι του Βωσάκου.
  • 1878: Ο Μελχισεδέκ εκλέγεται πληρεξούσιος της επαρχίας Μυλοποτάμου.
  • 1885: Η μονή ανοικοδομείται εκ βάθρων, όπως δηλώνει η επιγραφή που υπάρχει στην προμετωπίδα της εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού
  • 1900: Η μονή κρίνεται προσωρινά διαλυτέα, όπως δεκάδες μοναστήρια της Κρήτης.
  • 1935: Η μονή κρίνεται διατηρητέα.
  • 1955: Πεθαίνουν οι τελευταίο μοναχοί και το μοναστήρι ερειπώνει εντελώς.
  • 1998: Ξεκινάει η αναστήλωση της Μονής με εντυπωσιακά αποτελέσματα.

hotels booking Crete

 

Διαβάστε περισσότερα...

Μονή Σωτήρος Χριστού Κουμπέ

Η γυναικεία μονή του Σωτήρος Χριστού είναι κτισμένη στον λόφο του Τιμίου Σταυρού, στο προάστιο του Κουμπέ Ρεθύμνου. Η μονή πιθανόν ιδρύθηκε κατά την Ενετοκρατία, όπως κι όλα τα υπόλοιπα μοναστήρια και ναοί της περιοχής, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία.

Διαβάστε περισσότερα...

Μονή Αγίας Αναστασίας Ρωμαίας Ρεθύμνου

Η μονή της Αγίας Αναστασίας της Ρωμαίας, η πρώτη στην Ελλάδα μονή αφιερωμένη σε αυτήν, ιδρύθηκε το 2008 και άρχισε τη λειτουργία της τον Ιούλιο του 2009. Εκτός από τον κύριο ναό της Αγίας Αναστασίας που εορτάζει στις 29 Οκτωβρίου, υπάρχει το παρεκκλήσι του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού.

Διαβάστε περισσότερα...

Μονή Αγίας Ειρήνης Ρεθύμνου

Η Μονή Αγίας Ειρήνης είναι σκαρφαλωμένη σε υψόμετρο 260m στους πρόποδες του όρους Βρύσινα, περίπου 5km νότια του Ρεθύμνου. Είναι γυναικείο μοναστήρι κι ένα από τα παλαιότερα της Κρήτης, χτισμένο πριν το 1362.

Διαβάστε περισσότερα...

Σελίδα 9 από 10

Δείτε ακόμη:

Download Free Premium Joomla Templates • FREE High-quality Joomla! Designs BIGtheme.net