Ο Άγιος Νικόλαος, που οι Κρητικοί αποκαλούν συχνά απλώς «Άγιο», είναι η έδρα της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου. Η πόλη βρίσκεται στη δυτική πλευρά του κόλπου του Μιραμπέλου και είχε 12.149 μόνιμους κατοίκους στην απογραφή του 2021. Πήρε το όνομά της από τον βυζαντινό ναό του Αγίου Νικολάου στον Όρμο.

Στη θέση της σημερινής πόλης βρισκόταν η Λατώ προς Καμάρα, το επίνειο της αρχαίας Λατούς, κοντά στην Κριτσά. Ο νεότερος οικισμός ήταν γνωστός και ως Μαντράκι. Η πόλη αναπτύχθηκε ιδιαίτερα κατά τον 20ό αιώνα και έγινε ένας από τους γνωστότερους παραθαλάσσιους προορισμούς της Κρήτης.

Σήμα κατατεθέν της πόλης είναι η Βουλισμένη, η λίμνη στο κέντρο του Αγίου Νικολάου. Το 1870 συνδέθηκε με τη θάλασσα μέσω στενού καναλιού. Τα βαθιά νερά της γέννησαν τον θρύλο ότι είναι απύθμενη. Σύμφωνα με τοπική αφήγηση, οι γερμανικές δυνάμεις έριξαν στη λίμνη πολεμικό υλικό πριν αποχωρήσουν από την περιοχή το 1944.

Από τη λίμνη, ο περίπατος συνεχίζεται προς την Κιτροπλατεία και τη μαρίνα. Ανοιχτά της πόλης βρίσκεται η νησίδα των Αγίων Πάντων, όπου ζει προστατευμένος πληθυσμός κρητικών αιγάγρων. Πιο μέσα, πεζόδρομοι και σκάλες ενώνουν τις γειτονιές που απλώνονται στις πλαγιές πάνω από την ακτή.