⭐ Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης⛵⭐ - Τα σφουγγάτα του Άη Γιώργη του Μεθυστή στην Πόμπια

Τα σφουγγάτα του Άη Γιώργη του Μεθυστή στην Πόμπια

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)

Κάθε χρόνο στις 3 Νοεμβρίου, η Πόμπια στην Πεδιάδα της Μεσαράς γιορτάζει τον πολιούχο της, Άγιο Γεώργιο, που στη λαϊκή παράδοση είναι γνωστός ως Άη Γιώργης ο Μεθυστής. Την ημέρα αυτή η Εκκλησία τιμά την ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου και τα εγκαίνια του ναού του στη Λύδδα. Επειδή η γιορτή συνέπιπτε με το άνοιγμα των βαρελιών και την πρώτη δοκιμή του νέου κρασιού, ο λαός έδωσε στον Άγιο το προσωνύμιο «Μεθυστής». Στην Πόμπια η γιορτή συνδέθηκε επιπλέον με τα παραδοσιακά σφουγγάτα.

Από νωρίς το πρωί, οι κάτοικοι φέρνουν στον ναό, μαζί με τους άρτους και το κρασί της νέας σοδειάς, σφουγγάτα που έχουν ετοιμάσει στα σπίτια τους. Το σφουγγάτο είναι ένα απλό αλλά χορταστικό έδεσμα της κρητικής κουζίνας, ένα είδος ομελέτας που στην Πόμπια παρασκευάζεται κυρίως με αυγά και πατάτες. Η ονομασία του προέρχεται από τη λέξη «σφόγγος», δηλαδή σφουγγάρι, και παραπέμπει στην αφράτη και πορώδη υφή των χτυπημένων και τηγανισμένων αυγών. Η λέξη και το έδεσμα είναι γνωστά ήδη από τα βυζαντινά χρόνια. Αφού ευλογηθούν, τα σφουγγάτα κόβονται και μοιράζονται μαζί με τον άρτο στους πιστούς και στους επισκέπτες του χωριού.

Μετά τη Θεία Λειτουργία ακολουθεί η περιφορά της εικόνας του Αγίου Γεωργίου στους δρόμους της Πόμπιας. Τη λιτανεία συνοδεύουν παραδοσιακά καβαλάρηδες με κρητικά γεωργαλίδικα άλογα, δημιουργώντας μια εικόνα στενά δεμένη με την αγροτική και κτηνοτροφική ζωή της Μεσαράς. Η γιορτή συνεχίζεται με κρητική μουσική, φαγητό και τον καθιερωμένο διαγωνισμό του νέου κρασιού, στον οποίο συμμετέχουν παραγωγοί της περιοχής.

Ακριβά ’ναι τα σφουγγάτα σου, Άη Γιώργη

Με τα σφουγγάτα του Αγίου συνδέεται και η γνωστή κρητική φράση «Ακριβά ’ναι τα σφουγγάτα σου, Άη Γιώργη». Σύμφωνα με μία από τις παραδόσεις, κάποιος πιστός είχε προσφέρει στον Άγιο ένα καλοφτιαγμένο σφουγγάτο ως τάμα. Περαστικοί που μπήκαν πεινασμένοι στην εκκλησία το έφαγαν, όταν όμως προσπάθησαν να φύγουν, διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να κουνηθούν από τη θέση τους.

Άρχισαν τότε να αφήνουν χρήματα για να εξιλεωθούν, αυξάνοντας κάθε φορά την προσφορά τους, μέχρι που κατάφεραν τελικά να βγουν από τον ναό. Τότε λέγεται πως αναφώνησαν: «Ακριβά ’ναι τα σφουγγάτα σου, Άη Γιώργη!». Η διήγηση σώζεται σε περισσότερες από μία παραλλαγές, όμως το νόημά της παραμένει το ίδιο και η φράση χρησιμοποιείται ακόμη για κάτι φαινομενικά απλό που τελικά κοστίζει πολύ ακριβά.

Το έθιμο των σφουγγάτων συνδυάζει τη θρησκευτική λατρεία με την τοπική γαστρονομία και την εποχή της παραγωγής του κρασιού. Περισσότερο όμως αποτελεί μια πράξη φιλοξενίας και μοιράσματος, καθώς το φαγητό που προσφέρεται στον Άγιο καταλήγει στο κοινό τραπέζι κατοίκων και επισκεπτών. Έτσι, κάθε Νοέμβριο η Πόμπια ανανεώνει έναν παλιό δεσμό ανάμεσα στην πίστη, την αγροτική ζωή και τη συλλογική μνήμη του χωριού.