Οι περισσότεροι γνωρίζουν τα διάσημα φοινικοδάση στο Βάι και στην Πρέβελη. Ωστόσο δεν είναι τα μοναδικά στην Κρήτη. Εδώ παρουσιάζουμε δέκα ξεχωριστά μέρη του νησιού όπου συναντάμε αυτοφυείς φοίνικες του Θεόφραστου.
Ο φοίνικας του Θεόφραστου (Phoenix theophrasti), γνωστός και ως κρητικός φοίνικας ή κρητική χουρμαδιά, είναι ένα σπάνιο είδος του Αιγαίου. Ευδοκιμεί σε υγρές αμμώδεις κοιλάδες, στις κοίτες ποταμών και σε βραχώδεις περιοχές κοντά στη θάλασσα. Στην Κρήτη σχηματίζει το μεγαλύτερο φυσικό φοινικόδασος της Ευρώπης, στο Βάι, αλλά και μικρότερα φοινικοδάση και συστάδες σε διάφορα σημεία του νησιού.
Άλλοτε οι φοίνικες υψώνονται δίπλα σε γνωστές παραλίες και άλλοτε κρύβονται στις εξόδους φαραγγιών, στις όχθες ποταμών ή μέσα σε προστατευόμενους υγροτόπους. Τα δέκα μέρη που ακολουθούν φανερώνουν πόσο διαφορετικά είναι τα τοπία στα οποία επιβιώνει αυτό το χαρακτηριστικό είδος της κρητικής φύσης.
1. Βάι
Στο Βάι της ανατολικής Κρήτης απλώνεται το μεγαλύτερο φυσικό φοινικόδασος της Ευρώπης, με χιλιάδες κρητικούς φοίνικες να καταλήγουν σε μια εξωτική αμμουδιά. Είναι το γνωστότερο φοινικόδασος του νησιού και ένα από τα πιο ιδιαίτερα φυσικά τοπία της Κρήτης.
2. Πρέβελη
Στην Πρέβελη μια μεγάλη αποικία από φοίνικες του Θεόφραστου αναπτύσσεται στις όχθες του Μεγάλου Ποταμού, ο οποίος σχηματίζει μια μικρή λίμνη πριν εκβάλει στο Λιβυκό Πέλαγος. Ο επισκέπτης μπορεί να περπατήσει κάτω από τους φοίνικες και να ακολουθήσει την κοίτη προς το εντυπωσιακό Κουρταλιώτικο φαράγγι.
3. Φοινικίδια
Τα Φοινικίδια είναι μια μικρή συστάδα φοινίκων κοντά στον παραθαλάσσιο οικισμό του Αγίου Παύλου, στην άγρια νότια ακτή του Ρεθύμνου. Οι φοίνικες δίνουν μια αναπάντεχα εξωτική όψη στο ξηρό τοπίο και στους απομονωμένους όρμους της ευρύτερης περιοχής του Λούρου.
4. Σούδα Πλακιά
Το φοινικόδασος της Σούδας σχηματίζεται κατά μήκος του μικρού ποταμού που φτάνει στην πανέμορφη παραλία δυτικά του Πλακιά. Το γλυκό νερό και η πυκνή βλάστηση δημιουργούν έναν πράσινο διάδρομο πίσω από την ακτή, όπου οι αυτοφυείς φοίνικες μεγαλώνουν πολύ κοντά στη θάλασσα.
5. Άσπρη Λίμνη
Στην Άσπρη Λίμνη, κοντά στο Ελαφονήσι, προστατεύεται η δυτικότερη φυσική αποικία του κρητικού φοίνικα. Οι φοίνικες αναπτύσσονται γύρω από μια ήρεμη λευκή λιμνοθάλασσα, κλεισμένη από βράχια, σχηματίζοντας ένα ευαίσθητο μικρο-απόθεμα με ιδιαίτερη οικολογική αξία.
6. Άγιος Νικήτας
Κοντά στη μονή του Αγίου Νικήτα στα Αστερούσια Όρη, ένα μικρό φοινικόδασος αναπτύσσεται μέσα στο απομονωμένο και επιβλητικό τοπίο της νότιας Κρήτης. Οι φοίνικες ακολουθούν τη ρεματιά προς το εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου και την ερημική ακτή.
7. Σταλίδα
Στην παραλία της Σταλίδας σώζεται η μοναδική φυσική συστάδα κρητικών φοινίκων στην ευρύτερη περιοχή της Χερσονήσου. Αν και σήμερα περιβάλλεται από έναν ιδιαίτερα ανεπτυγμένο τουριστικό οικισμό, θυμίζει τη φυσική βλάστηση που χαρακτήριζε παλιότερα μεγαλύτερο μέρος της βόρειας ακτής.
8. Αλμυρός Ποταμός
Ο Αλμυρός κοντά στο Γάζι έχει τη μεγαλύτερη ροή νερού στην κεντρική Κρήτη και υποστηρίζει πλούσια υδροχαρή βλάστηση, μαζί με μια αξιόλογη αποικία φοινίκων. Οι πηγές και οι όχθες του σχηματίζουν έναν σημαντικό πράσινο βιότοπο σε πολύ μικρή απόσταση από το Ηράκλειο.
9. Ίτανος
Λίγο βορειότερα από το Βάι, οι παραλίες της αρχαίας Ιτάνου φιλοξενούν συστάδες κρητικών φοινίκων ανάμεσα στα ερείπια και στους αμμώδεις όρμους. Ο συνδυασμός των φοινίκων, των γαλαζοπράσινων νερών και των αρχαιολογικών καταλοίπων χαρίζει στην περιοχή μοναδική ατμόσφαιρα.
10. Φαράγγι Μάρτσαλου
Το Μάρτσαλο αποτελεί το δεύτερο σημαντικό φοινικόδασος των Αστερουσίων. Οι φοίνικες του Θεόφραστου αναπτύσσονται κατά μήκος της κοίτης του απομονωμένου φαραγγιού μέχρι την παραλία, δημιουργώντας μια μικρή όαση μέσα σε ένα από τα ξηρότερα και πιο δυσπρόσιτα τοπία της νότιας Κρήτης.






10 μέρη της Κρήτης με φοίνικες 







































































