Μινωικός οικισμός Πετρά
Ο Μινωικός οικισμός του Πετρά ήταν κτισμένος σε χαμηλό λόφο κοντά στη σημερινή Σητεία. Πιστεύεται από πολλούς ότι εδώ ήταν η αρχαία Ητεία ή Ήτιδα, από όπου καταγόταν ο Μύσωνας, σπουδαίος σοφός της αρχαιότητας.
Πόλη Σητεία
Η Σητεία είναι η ανατολικότερη πόλη της Κρήτης, κτισμένη αμφιθεατρικά στη δυτική πλευρά του ομώνυμου κόλπου, σε μια περιοχή με θερμό και ξηρό κλίμα.
Η Σητεία βρίσκεται 64χλμ. ανατολικά από τον Άγιο Νικόλαο και αποτελεί το σημαντικότερο αστικό και εμπορικό κέντρο της επαρχίας Σητείας. Διαθέτει λιμάνι και το αεροδρόμιο «Βιτσέντζος Κορνάρος», ενώ συνδέεται οδικώς με την Ιεράπετρα, τον Άγιο Νικόλαο και τους οικισμούς της ανατολικής Κρήτης. Η οικονομία της περιοχής βασίζεται κυρίως στη γεωργία, το εμπόριο και τον τουρισμό.
Μέσα στην πόλη μπορείτε να κολυμπήσετε στη μεγάλη παραλία της Σητείας, να περπατήσετε στο λιμάνι και στον παραλιακό δρόμο ή να περιπλανηθείτε στις παλιές γειτονιές με τα παραδοσιακά σπίτια και τις γραφικές αυλές. Πάνω από την πόλη δεσπόζει το φρούριο της Καζάρμας, το σημαντικότερο σωζόμενο μνημείο της μεσαιωνικής Σητείας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Αρχαιολογικό Μουσείο Σητείας, με ευρήματα από περίπου το 3500 π.Χ. έως τον 5ο αιώνα μ.Χ., τα οποία προέρχονται από ολόκληρη την ανατολική Κρήτη. Στην πόλη λειτουργεί επίσης το Λαογραφικό Μουσείο Σητείας, με αντικείμενα της καθημερινής ζωής και της τοπικής παράδοσης. Ανάμεσα στα γνωστότερα προϊόντα της περιοχής συγκαταλέγονται το βραβευμένο ελαιόλαδο, ο οίνος Σητείας και η τσικουδιά.
Η περιοχή κατοικείται ήδη από τη Νεολιθική Εποχή, ενώ σημαντικά μινωικά κτίρια και τμήματα οχύρωσης έχουν αποκαλυφθεί στον Πετρά. Το όνομα της Σητείας έχει συνδεθεί με την αρχαία Ητεία ή Σηταία, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι η αρχαία πόλη βρισκόταν ακριβώς στη θέση της σημερινής. Σύμφωνα με μία αρχαία παράδοση, η κρητική Ητεία θεωρούνταν πατρίδα του Μύσωνα, ο οποίος συγκαταλέγεται ανάμεσα στους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας. Η αρχαία Ετεία έχει επίσης συνδεθεί με την Πραισό και αναφέρεται ως επίνειό της.
Κατά τη Βυζαντινή και την Ενετική Περίοδο η Σητεία αναπτύχθηκε ως εμπορικό λιμάνι και προστατευόταν από τείχος και από την Καζάρμα. Ο καταστροφικός σεισμός του 1508 και η επιδρομή του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα το 1538 προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στην πόλη και στις οχυρώσεις της. Το 1651 οι Ενετοί εγκατέλειψαν τη Σητεία και κατέστρεψαν μεγάλο μέρος του οχυρωματικού της συστήματος, ώστε να μην μπορέσει να χρησιμοποιηθεί από τους Οθωμανούς.
Η νεότερη Σητεία ανοικοδομήθηκε το 1870 με ρυμοτομικό σχέδιο του Αβνή Πασά και ονομάστηκε προς τιμήν του Αβνιέ. Η ονομασία χρησιμοποιήθηκε κυρίως από τους Οθωμανούς, ενώ οι Έλληνες εξακολούθησαν να την αποκαλούν Στεία ή Λιμάνι της Σητείας.
Η ευρύτερη περιοχή συνδέεται στενά με τον ποιητή Βιτσέντζο Κορνάρο, ο οποίος γεννήθηκε στην Τραπεζόντα της επαρχίας Σητείας το 1553 και υπήρξε δημιουργός του «Ερωτόκριτου», ενός από τα σημαντικότερα έργα της κρητικής λογοτεχνίας. Στον Κορνάρο αποδίδεται παραδοσιακά και το θρησκευτικό δράμα «Η Θυσία του Αβραάμ», αν και η απόδοση αυτή αμφισβητείται από μέρος της σύγχρονης έρευνας.
Το Κάστρο της Σητείας
Δεν είναι βέβαιο ότι ο αρχαίος οικισμός της Σητείας βρισκόταν ακριβώς στη θέση της σημερινής πόλης. Στην περιοχή έχουν, ωστόσο, εντοπιστεί μεσομινωικοί και υστερομινωικοί τάφοι, ειδώλια και όστρακα των Γεωμετρικών και μεταγενέστερων χρόνων, ρωμαϊκά κτίρια και παλαιοχριστιανική βασιλική. Η ύπαρξη οικισμού στην Πρωτοβυζαντινή, την Αραβική, τη Β΄ Βυζαντινή και την Ενετική Περίοδο θεωρείται βέβαιη. Ο βυζαντινός οικισμός περιβαλλόταν από τείχη και αποτελούσε ένα οργανωμένο κάστρο. Ενετικοί χάρτες αποτυπώνουν την οχύρωση, μικρά τμήματα της οποίας έχουν εντοπιστεί κατά καιρούς. Ο περίβολος είχε περίπου τριγωνικό σχήμα, με βάση προς τη θάλασσα. Ξεκινούσε από την περιοχή των ρωμαϊκών ιχθυοδεξαμενών, λίγο πέρα από το σημερινό τελωνείο, και ανέβαινε προς την Καζάρμα, όπου συναντιούνταν οι δύο πλευρές του. Η Καζάρμα, ονομασία που προέρχεται από το ενετικό Casa di Arma, ήταν ο στρατώνας της φρουράς και το διοικητήριο της μεσαιωνικής πόλης. Δεν αποτελούσε ολόκληρο το κάστρο, αλλά ένα από τα σημαντικότερα κτίρια του οχυρωματικού συγκροτήματος. Στις αρχές του 13ου αιώνα ο Γενουάτης Ερρίκος Πεσκατόρε επισκεύασε ή ενίσχυσε τις οχυρώσεις, ενώ εκτεταμένες εργασίες πραγματοποιήθηκαν αργότερα και από τους Ενετούς. Μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1508 τα τείχη επισκευάστηκαν, αλλά υπέστησαν νέες σοβαρές ζημιές κατά την επιδρομή του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα το 1538. Οι Ενετοί αξιωματούχοι Παραβιτσίνι και Σαβοργάν πρότειναν την κατεδάφισή τους, αλλά οι κάτοικοι συγκέντρωσαν 1.500 δουκάτα για την επισκευή του οχυρωματικού συστήματος. Αργότερα προτάθηκε ξανά η κατεδάφιση των τειχών, η οποία αποτράπηκε ύστερα από την αντίδραση των Βάιλων της Σητείας, Μπέμπο και Γκόνγκαρα. Το 1626 η Σητεία χαρακτηριζόταν ουσιαστικά ανοχύρωτη. Σε έκθεσή του το 1630, ο στρατιωτικός μηχανικός Francesco Basilicata επισήμανε ότι η θέση της πόλης ήταν δύσκολο να οχυρωθεί αποτελεσματικά. Παρ’ όλα αυτά, κρίθηκε αναγκαία η προστασία της, καθώς η μεταφορά ολόκληρου του οικισμού ήταν αδύνατη. Στάλθηκαν μηχανικοί και χρήματα και άρχισε η κατεδάφιση τμημάτων των παλιών τειχών, με σκοπό να αντικατασταθούν από ισχυρότερες οχυρώσεις. Τα έργα δεν ολοκληρώθηκαν πριν από την οθωμανική προέλαση στην Κρήτη. Οι κάτοικοι απομακρύνθηκαν και πολλοί μεταφέρθηκαν στο Μεγάλο Κάστρο, το σημερινό Ηράκλειο. Μια μικρή φρουρά παρέμεινε στη Σητεία έως το 1651, οπότε οι Ενετοί εγκατέλειψαν οριστικά την πόλη και κατέστρεψαν μεγάλο μέρος των οχυρώσεων. Τα τείχη δεν ξανακτίστηκαν και η Σητεία παρέμεινε ουσιαστικά εγκαταλειμμένη για περισσότερο από δύο αιώνες. Η νέα πόλη ιδρύθηκε το 1869, σύμφωνα με το πολεοδομικό σχέδιο του Αβνή Πασά, και ονομάστηκε επίσημα Αβνιέ, χωρίς όμως η ονομασία αυτή να επικρατήσει μεταξύ των Ελλήνων κατοίκων. Σήμερα τα τείχη δεν είναι ορατά και η Καζάρμα αποτελεί το σημαντικότερο σωζόμενο μνημείο της οχυρωμένης μεσαιωνικής Σητείας.
- 1
- 2
Αρχαίος Τρυπητός
Ο αρχαιολογικός χώρος του Τρυπητού βρίσκεται πάνω σε μικρή χερσόνησο, 3km ανατολικά της Σητείας, δίπλα στην παραλία της Καραβόπετρας, που έχει εκπληκτική θέα στη Σητεία. Θεωρείται ότι αποτελεί την αρχαία πόλη της Σητείας, την Ητεία, που ήταν αρχικά επίνειο της Πραισού. Η πόλη ήκμασε τα Ελληνιστικά χρόνια (350πΧ-50πΧ).
Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Σητείας
Το Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Σητείας ιδρύθηκε το 1975 και στεγάζεται σε ένα όμορφο νεοκλασικό. Η συλλογή αναφέρεται στην πόλη της Σητείας στο δεύτερο μισό του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα.
Μινωική Νεκρόπολη Αγίας Φωτιάς
Στο σημείο αυτό έχει ανασκαφεί το μεγαλύτερο νεκροταφείο της εποχής του Χαλκού (4500–3500πΧ) στην Ελλάδα με 302 τάφους, από τους οποίους 50 είχαν ήδη καταστραφεί ή συληθεί. Από τους τάφους ήρθαν στο φως 1800 αγγεία διαφόρων τύπων, λίθινα και χάλκινα αντικείμενα (πέλεκες, χειρόμυλοι, αγκίστρια, αιχμές δοράτων, κλπ.). Οι τάφοι ήταν πρωτόγονοι, θαλαμοειδείς ή απλοί λακκοειδείς σκαμμένοι σε μαλακό βράχο.
Μινωική Έπαυλη Πισκοκέφαλου
Στο δρόμο μεταξύ Σητείας - Πισκοκεφάλου ανασκάφηκε διώροφη μινωική έπαυλη και μπορεί κανείς και σήμερα να δει τα σωζόμενα ερείπια δωματίων, τις σκάλες, τους προστατευτικούς ογκολίθους από το ποτάμι ή τη θάλασσα κ.α.
Φάρος Βαμβακιάς στη Σητεία
Ο φάρος της Σητείας, γνωστός κι ως Έξω Φανάρι, βρίσκεται στο ακρωτήριο της Βαμβακιάς. Ανήκει στο δίκτυο των φάρων που έκτισε η Γαλλική Εταιρία Φάρων στο τέλος του 19ου αιώνα και τέθηκε σε λειτουργία το 1892.
Παραλία Σουλτανίνα στη Σητεία
Λίγα μέτρα βόρεια από το κεντρικό λιμάνι της πόλης της Σητείας, ο κεντρικός δρόμος που κατευθύνεται προς το αεροδρόμιο διέρχεται δίπλα από το Άλσος Χλουβεράκη. Ακριβώς δίπλα σχηματίζεται το γραφικό λιμανάκι της Σουλτανίνας.
Παραλία Αχιμάδα
Η παραλία της Αχιμάδας σχηματίζεται σε ημικυκλικό κόλπο με γκρεμούς με πορτοκαλί πετρώματα που αποτελούνται σε πολλά σημεία τους από αποθέσεις απολιθωμένων δίθυρων.
- 1
- 2
