Ο Καταρράκτης του Κουρταλιώτη
Ο μεγάλος καταρράκτης στο Κουρταλιώτικο Φαράγγι αποτελεί ένα από τα ομορφότερα φυσικά αξιοθέατα της Κρήτης. Σχηματίζεται ακριβώς κάτω από το εκκλησάκι του Οσίου Νικολάου του Κουρταλιώτη.
Καταρράκτες
Στο έντονο ανάγλυφο της Κρήτης, τα ποτάμια, κατά την πορεία τους μέσα στα φαράγγια, συναντούν μεγάλα ρήγματα και απόκρημνες καταβάσεις, δημιουργώντας εκατοντάδες μικρούς και μεγάλους καταρράκτες. Ακόμη και οι ντόπιοι αγνοούν την ύπαρξη μεγάλου αριθμού καταρρακτών, καθώς οι περισσότεροι είναι αθέατοι και βρίσκονται μέσα στα απροσπέλαστα φαράγγια του νησιού. Η συντριπτική τους πλειοψηφία έχει νερό από τους πρώτους μήνες του χρόνου έως τα τέλη της άνοιξης.
Οι πιο γνωστοί προσβάσιμοι καταρράκτες με νερό όλο το χρόνο είναι του Κουρταλιώτη, του Ρίχτη κοντά στη Σητεία και του Μυλωνά κοντά στην Ιεράπετρα. Εντυπωσιακοί καταρράκτες σχηματίζονται το χειμώνα στο μεγάλο ρήγμα των Αστερουσίων, με τους πιο γνωστούς να είναι ο Λιχνιστής στο Μαριδάκι και ο επιβλητικός καταρράκτης του Αμπά στους Παρανύμφους. Μεγάλος αριθμός χειμερινών καταρρακτών συναντάται και στο όρος Κέδρος, με πιο γνωστούς τους καταρράκτες της Σεληνάρας, τον καταρράκτη της Γρε Δάφνης και τη Ρεχτάρα του Διγενή.
Η ύπαρξη καταρρακτών μέσα στα φαράγγια της Κρήτης καθιστά τη διάσχισή τους δυνατή μόνο με τεχνικό εξοπλισμό και κατάλληλη εκπαίδευση σε τεχνικές canyoning, που μπορούν να προσφέρουν ειδικευμένες επιχειρήσεις του νησιού. Τα πιο γνωστά τεχνικά φαράγγια της Κρήτης είναι το επιβλητικό σχίσμα του Χα, του Τσούτσουρα, του Καλαμίου και το φαράγγι της Άρβης, που στην πορεία μετατρέπεται σε υπόγειο ποτάμι, ενώ υπάρχουν δεκάδες άλλες επιλογές ακόμη.
Μέσα στο επιβλητικό φαράγγι του Χα χύνεται το παραφάραγγο Μάστορας με μια εντυπωσιακή κατάβαση 215μ., η οποία αποτελεί από τους υψηλότερους κατακόρυφους καταρράκτες στην Ελλάδα.
Φαράγγι Ρίχτη
Το φαράγγι του Ρίχτη βρίσκεται στο Νομό Λασιθίου, στην βόρεια πλευρά, ανάμεσα στον Αγ Νικόλαο και τη Σητεία. Ξεκινάει λίγο έξω από το χωριό Έξω Μουλιανά και καταλήγει στην ομώνυμη παραλία του Ρίχτη, ανατολικά από το χωριό Καλαβρό. Το συνολικό μήκος της διαδρομής είναι περίπου 3 χιλιόμετρα και η υψομετρική διαφορά εισόδου και εξόδου είναι περίπου 350 μέτρα. Το φαράγγι ακόμα και το καλοκαίρι έχει αρκετό νερό, το οποίο αξιοποιείται από δεξαμενή.
Φαράγγι και Καταρράκτης Μυλωνά
Το Φαράγγι του Μυλωνά ή του Άη Γιάννη βρίσκεται 18km ανατολικά της Ιεράπετρας. Ξεκινάει από το χωριό Άγιος Ιωάννης, σε υψόμετρο 500m και καταλήγει στην παραλία της Κακιάς Σκάλας. Η κατάβαση του φαραγγιού από τον Άγιο Ιωάννη διακόπτεται από καταρράκτες και γι'αυτό είναι αδύνατη χωρίς τεχνικά μέσα από την πάνω μεριά του και μέσα από την κοίτη.
Φαράγγι Αμπά
Το φαράγγι του Αμπά βρίσκεται περίπου 53km νότια του Ηρακλείου, στα Αστερούσια Όρη. Ξεκινάει από το μικρό οροπέδιο που σχηματίζεται κοντά στο χωριό Παράνυμφοι (710m υψόμετρο) και καταλήγει στην παραλία των Τριών Εκκλησιών. Πρόκειται για ένα μεγάλο (4km), πολύ όμορφο φαράγγι με πολλά στενά περάσματα, το οποίο δεν είναι προσβάσιμο, παρά μόνο από έμπειρους canyoners.
Φαράγγι Κοτσυφού και Καταρράκτης Μπούτσινας
Το φαράγγι του Κοτσυφού ξεκινάει από το χωριό Κάνεβος και καταλήγει στον Πλακιά. Στο σημείο της αφετηρίας του είναι πολύ στενό με πλάτος περίπου 10μ. το οποίο σταδιακά γίνεται ρεματιά πλάτους 600μ.
Φαράγγι Ορεινού (Πεταλούδων)
Στο γεμάτο πηγές, νερά και δάση χωριό Ορεινό Σητείας συναντάμε ένα από τα πιο ορμητικά ποτάμια της Κρήτης. Οι πηγές του βρίσκονται ψηλά στο οροπέδιο Αμπέλια στις πλαγιές της Θρυπτής και της Παπούρας. Σχηματίζουν σύντομα ποτάμι το οποίο αφού διασχίσει την πλατεία του χωριού εισχωρεί στο άγριο φαράγγι του Ορεινού. Το φαράγγι είναι τεχνικό και η διάσχισή του απαιτεί εξοπλισμό, δημιουργεί εντυπωσιακούς καταρράκτες με λίμνες και ιδιαίτερα στο τελευταίο κομμάτι του είναι ένα πραγματικό θαύμα της φύσης.
Καταρράκτης Μάστορας
Ο ψηλότερος καταρράκτης στην Ελλάδα βρίσκεται στην οροσειρά της Θρυπτής και έχει ύψος 215μ. Βρίσκεται ακριβώς πάνω από το μικρό χωριό Μοναστηράκι Ιεράπετρας και είναι ορατός από την πεδιάδα που απλώνεται δυτικά και κάτω από το χωριό.
Φαράγγι Αχεντριά και Καταρράκτης Λιχνιστή
Το Αχεντριανό φαράγγι βρίσκεται 52km νότια του Ηρακλείου, έχει μήκος περίπου 8km και καταλήγει στην παραλία στο Μαριδάκι. Διασχίζει το άνυδρο τοπίο των Αστερουσίων που χαρακτηρίζεται από γυμνά βουνά και βοσκότοπους. Στο μεγαλύτερο του μήκος είναι εύκολα προσβάσιμο, αλλά η κατάβαση του ως τη θάλασσα απαιτεί εξοπλισμό καθώς διακόπτεται απότομα από το ρήγμα των Αστερουσίων.
