Monte Forte

Πάνω από τον παραθαλάσσιο οικισμό του Κερατόκαμπου υψώνεται ο απόκρημνος λόφος Κέρατο, Καστρί ή Βίγλα, πάνω στον οποίο πιστεύεται ότι ήταν κτισμένη η αρχαία πόλη Κεραία. Στη Βίγλα υπάρχει και ο εντυπωσιακός Νυχτεριδόσπηλιος, που χρησιμοποιήθηκε ως λατρευτικό σπήλαιο κατά την αρχαιότητα..

Το Πανωκάστρι ή Πάνω Καστέλι βρίσκεται σε βραχώδη ισχυρή θέση πάνω από το χωριό Καστρί Μυλοποτάμου. Το Καστρί ανήκε στην οικογένεια των αρχοντορωμαίων Καλλέργηδων από το 1341. Οι Καλλέργηδες έλαβαν μέρος στην αποστασία του Αγίου Τίτου (1363-1366)

Ψηλά πάνω από το χωριό Μαλάθυρος υψώνεται απότομος βράχος, πάνω στον οποίο οι Βυζαντινοί έκτισαν φρούριο για τον έλεγχο της επαρχίας Κισάμου. Η ανάβαση στο βράχο είναι εφικτή από τη Μαλάθυρο. Το φρούριο είχε διπλή οχύρωση με πλάτος τείχος 2.30 μέτρα και 12 ημικυκλικούς οχυρωματικούς πύργους.

Στην αρχή του δυτικού λιμενοβραχίονα του Ηρακλειώτικου λιμανιού στέκει ακόμη επιβλητικό το μεσαιωνικό φρούριο Κούλες. Το πραγματικό του όνομα είναι Rocca al Mare, όπως το ονόμασαν οι ιδρυτές του Ενετοί. Ο Κούλες, ο μεγάλος Κούλες όπως τον έλεγαν, δεν ήταν ο μοναδικός άρχοντας του λιμανιού. Απέναντι του, στη σημερινή Μαρίνα, υπήρχε μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα ένα δεύτερο μικρότερο φρούριο, ο μικρός Κούλες, το οποίο γκρεμίστηκε για να φτιαχτεί η αποβάθρα

Στα διοικητικά όρια της πρώην κοινότητας Βαρυπέτρου και συγκεκριμένα σε απόσταση 1,8 χλμ. ανατολικά-νοτιοανατολικά του ομώνυμου οικισμού και 7 περίπου χλμ. νότια-νοτιοδυτικά της πόλεως των Χανίων, βρίσκεται ένας μεγάλος, επιμήκης και βραχώδης λόφος, με υψόμετρο περί τα 380μ., που αποτελεί μια σημαντικότατη αρχαιολογική περιοχή.

Το Φρούριο των Θόλων βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή δυτικά από το Αλάγνι και ανάγεται στον 16-17ο αιώνα. Το διώροφο κτίριο, μέρη του οποίου υπάρχουν ακόμη σε άσχημη κατάσταση, προστατευόταν από τείχος.

Το χωριό Κανλί Καστέλι, γνωστό σήμερα ως Προφήτης Ηλίας, βρίσκεται περίπου 18 χλμ νότια του Ηρακλείου, στην αρχή της κοιλάδας των Μαλάδων. Το χωριό είναι κτισμένο στους πρόποδες του απότομου δίκορφου υψώματος Ρόκκα, πάνω στο οποίο ακόμη και σήμερα υπάρχουν τα λείψανα του φρουρίου Κανλί Καστέλι, από το οποίο πήρε το παλιό του όνομα το χωριό.

Το χωριό Άγιος Στέφανος Σητείας ή Γρα, που βρίσκεται ανάμεσα στον Πεύκο και το Σταυροχώρι, είναι κτισμένο σε έναν ψηλό λόφο, πάνω στον οποίο υπάρχει ένα ύψωμα που οι ντόπιοι ονομάζουν Κάστελλο ή Φορτέτζα. Στον λόφο αυτό υπάρχουν τα ερείπια ενός Ενετικού φρουρίου.