Απομεινάρια του μακρινού παρελθόντος

Έθιμα

Θρησκευτικά Έθιμα

Όπως σε όλη την Ελλάδα, έτσι και στην Κρήτη, με αφορμή τις εορτές των αγίων της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, διοργανώνονται πολλά τοπικά πανηγύρια στα χωριά και στις πόλεις του νησιού, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Παράλληλα με τη θρησκευτική και προσκυνηματική τους σημασία, τα πανηγύρια αποτελούν αφορμή συνάντησης των κατοίκων και συμβάλλουν στη διατήρηση των τοπικών εθίμων και παραδόσεων. Μετά τη Θεία Λειτουργία και τις υπόλοιπες λατρευτικές εκδηλώσεις, ο εορτασμός συχνά μεταφέρεται στην πλατεία του χωριού, όπου ακολουθεί γλέντι με μουσική και χορό μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Ένα από τα πιο αξιόλογα θρησκευτικά έθιμα της Κρήτης είναι η αναπαράσταση της Γέννησης του Χριστού την παραμονή των Χριστουγέννων στο σπήλαιο της Μαραθοκεφάλας, με τη συμμετοχή ανθρώπων και ζώων σε ένα σκηνικό που θυμίζει αληθινή φάτνη. Στο Μαρμακέτο του Οροπεδίου Λασιθίου, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, οι αποξηραμένες άγριες ορχιδέες που έχουν στολίσει τον Επιτάφιο τη Μεγάλη Παρασκευή φυλάσσονται στον ναό και ανθίζουν ξανά κατά την εορτή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στις 8 Μαΐου. Στον Άγιο Θωμά και σε περιοχές των Αστερουσίων, οι πιστοί εφαρμόζουν το έθιμο με το ζώσιμο των ναών με κερωμένο σχοινί, για να κρατήσουν το κακό μακριά, αναβιώνοντας πανάρχαιες δοξασίες.

Οι Απόκριες αποτελούν μεγάλη γιορτή σε ολόκληρη την Κρήτη, με δεκάδες έθιμα που έχουν τις ρίζες τους στο μακρινό παρελθόν. Τα Αποκριγιώματα στη Γέργερη, η Μάσκα του Σίβα, το έθιμο της Καμήλας και πολλά ακόμη δρώμενα αναβιώνουν τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο της προσπάθειας των τοπικών κοινωνιών να διαφυλάξουν την άυλη πολιτιστική τους κληρονομιά.

Έθιμα με ρίζες στα βάθη των αιώνων και με σκοπό την ίαση ή την προστασία των πιστών παραμένουν ζωντανά. Στα Σφακιά προσφέρονται στην εκκλησία τα ζυμαρένια ανθρωπάκια του Αγίου Αντωνίου, με την προσδοκία θεραπείας κάποιας ασθένειας, ενώ στον Ψηλορείτη ανθρωπόμορφοι άρτοι, τα λαζαρόψωμα, προσφέρονται σε μνημόσυνα. Παλαιότερα, στο πανηγύρι της Αγίας Πελαγίας, οι πιστοί έθαβαν στην άμμο της παραλίας τα μέλη του σώματός τους που πονούσαν, πιστεύοντας ότι έτσι θα θεραπεύονταν. Στον Άγιο Φανούριο Αχλαδέ, αφού περάσουν από το άνοιγμα ενός βράχου, αφήνουν ρούχα ή προσωπικά αντικείμενα πάνω σε μια ιερή κοκορεβυθιά, ως τάμα για υγεία και προστασία.

Κατά την περίοδο του Πάσχα αναβιώνουν μερικά από τα πιο ιδιαίτερα έθιμα του νησιού, όπως ο πλειστηριασμός του Σταυρού, το πέρασμα των προβάτων κάτω από τον Επιτάφιο, το κάψιμο του Ιούδα με τη μεγάλη φουρνάρα, η μεταφορά του Αγίου Φωτός στο σπίτι από πιστούς που παραμένουν σιωπηλοί και η τοποθέτηση κόκκινων αυγών στους τάφους. Στην Ασή Γωνιά και στην Καρωτή Ρεθύμνου, κατά την εορτή του Αγίου Γεωργίου, οι κτηνοτρόφοι οδηγούν τα κοπάδια τους στην εκκλησία για να τα ευλογήσει ο ιερέας. Στη συνέχεια αρμέγουν τα ζώα και μοιράζουν το γάλα στους πιστούς.

Ο Κλήδονας εορτάζεται στις 24 Ιουνίου, κατά την εορτή του Γενεθλίου του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, με φωτιές και μαντικά έθιμα. Κατά την εορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, οι πιστοί προσφέρουν στην εκκλησία τα πρώτα ή τα πιο ώριμα σταφύλια, για να ευλογηθούν τα αμπέλια τους. Την ίδια ημέρα, στην κορυφή του Αφέντη της Δίκτης, ορισμένοι πιστοί σκαλίζουν το χώμα γύρω από τον ναό αναζητώντας παλιά νομίσματα, τα οποία θεωρούν ισχυρά φυλακτά. Στις 3 Νοεμβρίου, κατά την εορτή του Αγίου Γεωργίου του Μεθυστή, ανοίγονται παραδοσιακά τα βαρέλια με το νέο κρασί.

  • 1
  • 2
Κλήδονας

Κλήδονας

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.50 (2 Votes)
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά αλλά και όμορφα έθιμα της Κρήτης είναι το έθιμο του Κλήδωνα που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Ο Κλήδωνας (και όχι Κλείδωνας) που προέρχεται από το αρχαιοελληνικό κληδών που σημαίνει το σημάδι ή τον οιωνό γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου, ημέρα που τιμάμε το Γενέθλιο του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.

Περισσότερα...

Το κάψιμο του Ιούδα

Το κάψιμο του Ιούδα

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.75 (8 Votes)
Στα περισσότερα χωριά της Κρήτης την ημέρα του Μεγάλου Σαββάτου γίνονται οι ετοιμασίες για την φουνάρα του Ιούδα. Φουνάρα στο γλωσσικό ιδίωμα της Κρήτης σημαίνει μεγάλη φωτιά και είναι η φωτιά που συμβολικά καίει κάθε χρόνο τον προδότη του Ιησού Χριστού, Ιούδα.

Περισσότερα...

Αποκριγιώματα στη Γέργερη

Αποκριγιώματα στη Γέργερη

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)
Κάθε χρόνο, την ημέρα της Καθαρής Δευτέρας στο χωριό Γέργερη Ηρακλείου αναβιώνουν τα Aποκριγιώματα. Η λέξη αποκριγιώματα προέρχεται από το ρήμα αποκριγιώνω που σημαίνει κόβω το κρέας, σταματώ την κατανάλωση κρέατος. Και έτσι είναι αφού η Καθαρή Δευτέρα σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής και μαζί και της νηστείας που φέρει την αποχή από το κρέας.

Περισσότερα...

Τα τάματα των πιστών

Τα τάματα των πιστών

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.75 (4 Votes)
Τα τάματα που σήμερα συναντάμε στους μικρούς και μεγάλους ναούς της Κρήτης έχουν μια πανάρχαια καταγωγή και προέλευση. Είναι η συνέχεια των ταμάτων που υπήρχαν στα ιερά στην αρχαία εποχή.

Περισσότερα...

Οι βιόλες της Λαμπρής στο Μαρμακέτο

Οι βιόλες της Λαμπρής στο Μαρμακέτο

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 3.50 (5 Votes)
Κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου, μέρα του Άι Γιάννη του Θεολόγου, πλήθη πιστών από όλη την Κρήτη προστρέχουν στο μικρό χωριό Μαρμακέτω στο Οροπέδιο Λασιθίου για να παρακολουθήσουν ένα θαύμα να πραγματοποιείται μπροστά στα μάτια τους.

Περισσότερα...

Τα εικονοστάσια της Κρήτης

Τα εικονοστάσια της Κρήτης

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.50 (2 Votes)
Οι Κρήτες από τα αρχαία κιόλας χρόνια είχαν την τάση να χτίζουν υπαίθρια ιερά για να ευχαριστούνε τις ανώτερες δυνάμεις για τα καλά αγαθά και τους καρπούς που η γη τους χάριζε. Η συνήθεια αυτή έφτασε ακόμα και μέχρι τις μέρες μας και τα αρχαία αγροτικά ιερά αντικαταστάθηκαν από τα περίφημα εικονοστάσια που συναντάμε μέσα σε καρπερά χωράφια ή απλά στη φύση και όχι σε δρόμους.

Περισσότερα...

Η μάσκα του Σίβα

Η μάσκα του Σίβα

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 3.50 (2 Votes)
Το 1958 ο Οδυσσέας Μεσσαριτάκης από τον Σίβα Πυργιωτίσσης επινόησε μια αποκριάτικη αμφίεση που σε λίγα χρόνια θα γινόταν η χαρακτηριστική αποκριάτικη εμφάνιση του χωριού του. Η Σιβιανή μάσκα, φτιαγμένη από ρίζα αθάνατου, στολισμένη με κάθε λογής κέρατο και αντικείμενα, προκαλούσε τον τρόμο τον μικρών παιδιών, σε τέτοιο βαθμό που οι μανάδες τις επικαλούνταν για να πιουν τα παιδιά το γάλα τους.

Περισσότερα...

Το ζώσιμο των ναών

Το ζώσιμο των ναών

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (3 Votes)
Ο περισχοινισμός των εκκλησιών, που στην Κρήτη ονομάζεται «δέσιμο» ή «ζώσιμο» είναι έθιμο που έχει τις βαθιές ρίζες του στην αρχαιότητα για να κρατηθεί μακριά το κακό.

Περισσότερα...

  • 1
  • 2
Download Free Premium Joomla Templates • FREE High-quality Joomla! Designs BIGtheme.net