Η Κρητική διατροφή απασχόλησε τους επιστήμονες ανά τον κόσμο, ξαφνιάζοντας θετικά, με τα αποτελέσματα των ερευνών να δείχνουν εξαιρετικά θετικές επιπτώσεις στην υγεία των Κρητικών, χαμηλά ποσοστά εμφάνισης διαφόρων νόσων και τη μικρότερη θνησιμότητα σε σχέση με άλλες περιοχές του πλανήτη. Η Κρήτη, με τη μοναδική βιοποικιλότητα και τις ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες, είναι ένας τόπος που επιτρέπει την ανάπτυξη εξαιρετικών ενδημικών βοτάνων και άγριων χόρτων. Σε συνδυασμό με την ήπια κτηνοτροφία και τα υποπροϊόντα της, διαμορφώθηκαν, μέσα στους αιώνες, οι διατροφικές της συνήθειες και καθιέρωσαν τη φήμη της κρητικής διατροφής, ως την πιο υγιεινή ανάμεσα σε όλες τις διατροφικές συνήθειες της Μεσογείου, το διατροφικό πρότυπο των οποίων στηρίζεται κυρίως στην κατανάλωση ελαιόλαδου, άφθονων λαχανικών και λιγότερο στην κατανάλωση κρέατος

«Μην ψάχνετε για το χάπι που υποκαθιστά την Κρητική διατροφή.
Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο»
(Serge Renaud, 1998)

Σημαντικό ρόλο στις διατροφικές συνήθειες των κρητικών, έχει παίξει η θρησκεία. Οι περίοδοι νηστείας, οι οποίες συνολικά ανέρχονται στις 180-200 ημέρες το χρόνο, περιορίζουν σημαντικά την κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων, γεγονός που συμβάλει σημαντικά στη συνολική διατροφική πρόσληψη.

Σε μια σύγχρονη κοινωνία, προσαρμοσμένη στους γρήγορους ρυθμούς, που χαρακτηρίζουν τις περισσότερες πτυχές της κοινωνικότητας των ανθρώπων - καταναλωτών, η τροφή και οι τρόποι παραγωγής της, βρίσκονται σε μια διαρκή αξιολόγηση. Τα διατροφικά σκάνδαλα και οι κίνδυνοι στην παραγωγή τροφίμων είναι πιο συχνοί από ποτέ. Σε αυτό το πλαίσιο, τα χαρακτηριστικά που διατηρούν μέχρι και σήμερα τη μοναδικότητα της κρητικής διατροφής, αποτελούν μια νέα πρόταση στις νέες διατροφικές τάσεις. Αυτό είναι και το συγκριτικό πλεονέκτημα του παραδοσιακού τρόπου διατροφής της Κρήτης, το οποίο εξελίσσεται, συνδυαστικά με τη χρήση ντόπιων προϊόντων. Πολύ δύσκολα μπορεί να βρει κανείς σε άλλες φημισμένες κουζίνες την απλότητα αλλά συγχρόνως και την αφθονία των κρητικών πιάτων.

Τα βασικά χαρακτηριστικά, όπως η χρήση αγνών υλικών, οι απλές συνταγές, ο σεβασμός στην εποχικότητα και η ελάχιστη δυνατή επεξεργασία των τροφών, της κρητικής κουζίνας, αποτελεί και τη μοναδικότητά της. Οι αλυσιδωτές εξελίξεις στη βιομηχανία τροφίμων παγκοσμίως, αναδεικνύουν την Κρήτη σ’ ένα γαστρονομικό προορισμό, ασφαλών προϊόντων, με τη λιγότερη δυνατή χρήση λιπασμάτων και με σωστή διαχείριση αποβλήτων. Η «πράσινη» γεωργία και η πιστοποίηση των προϊόντων αποτελεί τη θωράκιση αυτών των αξιών που κληρονομήσαμε μέσα από το διατροφικό πολιτισμό, που μας επιτρέπει να επαναλαμβάνουμε πως η κρητική διατροφή δεν είναι απλά το τι τρώμε αλλά ο τρόπος που ζούμε και παράγουμε.