Πόλεις

Σε πολύ κοντινή απόσταση στον αρχαίο οικισμό Βροντάς, στην τοποθεσία Ξεράμπελα, βρίσκεται η παλιά μονή της Αγίας Παρασκευής, πάνω από την πηγή Βρύση. Ακόμη διακρίνονται τα υπολείμματα των κελιών της μονής, ενώ δίπλα στο ναό υπάρχει μια πανάρχαια ελιά.

Ο ναός της Παναγίας στο Αρκαλοχώρι είναι αφιερωμένος στο Γενέθλιο της Θεοτόκου. Ενώ φαίνεται νεώτερος ναός, είναι Βυζαντινός και κάτω από τους σοβάδες πιθανότατα κρύβει εξαιρετικές τοιχογραφίες. Υπάρχουν τμήματα που έχουν αποκαλυφτεί.

Οι περισσότεροι επισκέπτες του Λουτρού Σφακίων γνωρίζουν για το φρούριο κούλες που ακόμη και σήμερα δεσπόζει μισοερειπωμένος πάνω από το χωριό, αλλά αγνοούν την ύπαρξη ενός δεύτερου φρουρίου το οποίο είναι πολύ εύκολα προσβάσιμο. Το φρούριο της Καστέλλας βρίσκεται νότια του χωριού και δίπλα στο λιμάνι όπου δένουν τα μεγάλα πλοία από τη Χώρα Σφακίων.

Η Παλαιοχριστιανική Βασιλική της Ολούντος (του 5ου αιώνα) βρίσκεται στη θέση Πόρος και ανασκάφτηκε το 1937 και 1960. Πρόκειται για λαμπρό δείγμα θρησκευτικής αρχιτεκτονικής της εποχής της και μάλιστα θεωρείται ότι ήταν ο καθεδρικός ναός της αρχαίας Ολούντος, της βυθισμένης σήμερα αρχαίας πόλης της Ελούντας.

Δυτικά της κωμόπολης του Αρκαλοχωρίου υψώνεται ο ιερός για του Μινωίτες βράχος του Προφήτη Ηλία, με το ομώνυμο εκκλησάκι στην κορυφή και το λατρευτικό σπήλαιο του Αρκαλοχωρίου. Στην πλαγιά που κοιτάει προς το Αρκαλοχώρι έχει εντοπιστεί οικισμός που κατοικήθηκε από τους Μινωίτες ως και την Οθωμανική εποχή.

Αυτό το τμήμα του μονοπατιού Ε4 είναι ένα από τα ευκολότερα που μπορείτε να βρείτε σε όλη την Κρήτη καθώς είναι εξ ολοκλήρου μέσα δρόμους. Καθώς είναι αρκετά μεγάλο σε μήκος, μπορείτε να το εξερευνήσετε με το αυτοκίνητο ή το ποδήλατό σας. Η διαδρομή διέρχεται μέσα από τους μεγάλους ελαιώνες της επαρχίας 

Ο ναός της Παναγίας Ζωοδόχου Πηγής βρίσκεται στην τοποθεσία Πρινιάς, κοντά στο Αρχοντικό Μονοφατσίου, σε έναν όμορφα διαμορφωμένο χώρο. Ο ναός, μικρός μονόχωρος, φέρει ίχνη κατεστραμμένων τοιχογραφιών του Μεσαίωνα, ενώ θα δείτε στους τοίχους αγγεία που χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της ηχητικής.

Σε ρεματιά ανάμεσα στην Ανάληψη και τους Πεύκους είναι κτισμένη η πρώην μονή του Αγίου Γεωργίου του Σαμακίδη. Ο ναός που εορτάζει στις 3 Νοεμβρίου είναι κτισμένος σε σπηλιά που λέγεται ότι ζούσαν μοναχοί.