Στην αρχή του φαραγγιού του Μάρτσαλου θα συναντήσετε την υπέροχη Εκκλησία της Παναγιάς της Μαρτσαλιανής, αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Η Εκκλησία, που είναι κτισμένη μέσα στον βράχο, χρησιμοποιήθηκε ως κατακόμβη κατά την διάρκεια των χριστιανικών διωγμών.
Πάνω στο Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 που συνδέει τις Αλώνες με τον Άγιο Κωνσταντίνο, σε λόφο με πρίνους κοντά στο χωριό Μούνδρος, συναντάμε τον εγκαταλελειμμένο οικισμό Νησί. Τα χαλάσματα του οικισμού μαρτυρούν την σπουδαία του ιστορία, καθώς συναντάμε όμορφα σπίτια και σημαντικούς ναούς. Μέσα στον οικισμό υπάρχει ο ναός του Αγίου Γεωργίου, ενώ λίγα μέτρα παραέξω υπάρχει ο ναός της Παναγίας της Νησιανής.
Το Γωνιανό φαράγγι είναι η μοναδική δίοδος που συνδέει τον Σκλαβόκαμπο και τις Γωνιές με την Τύλισο κι από εδώ περνάει ο δρόμος για Ανώγεια. Το μήκος του είναι 3 χλμ. και είναι φαρδύ σχετικώς και ευθύγραμμο.
Το άγνωστο φαράγγι Κουρούκουλος ξεκινάει από το σχεδόν ερειπωμένο (3 κάτοικοι) χωριό Αγαλιανό στην επαρχία Μεραμπέλου Λασιθίου. Από το χωριό και ακολουθώντας παλιό μονοπάτι μπαίνουμε στην κοίτη η οποία είναι βατή για πεζοπορία σε όλο της το μήκος.
Απέναντι από τον Μεγάλο Κούλε (Rocca al Mare) που δεσπόζει ακόμη στην είσοδο του Ενετικού λιμανιού του Ηρακλείου, οι Τούρκοι ίδρυσαν ένα μικρότερο πύργο, για να ασφαλίσουν καλύτερα το λιμάνι.
Sivrytos (Sibryta) is an ancient town built on the hill Kefala near the current villages Thronos and Agia Fotini. It was founded during the dark years of ancient Crete, after the destruction of the Minoan civilization (1200BC) when the desperate Minoans founded cities in the most inhospitable and inaccessible peaks of the Cretan mountains, but flourished mainly in the Greco-Roman times.
Το έρημο χωριό Αξέντι βρίσκεται σε τοποθεσία φυσικού κάλλους ανάμεσα σε γόνιμα χωράφια και δάση από δρυς ενώ η περιοχή έχει την ευλογία να έχει και αρκετές πηγές νερού. Ακόμα και σήμερα στην εκκλησία του χωριού το Άγιο Πνεύμα υπάρχει εικόνα του Αγίου Αυξεντίου να θυμίζει το παλιό όνομα της περιοχής.
