⭐ Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης⛵⭐

Κρήνη Γενιτσάρ Αγά στο Ηράκλειο

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.33 (6 Votes)

Η κρήνη του Γενιτσάρ Αγά βρίσκεται στην αρχή της λεωφόρου Ικάρου, δίπλα στην Επιγραφική Συλλογή και απέναντι από το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Αποτελεί μία από τις λίγες σωζόμενες οθωμανικές κρήνες της πόλης και έχει μεταφερθεί από την αρχική της θέση.

Η ονομασία της προέρχεται από τον Γενιτσάρ Αγά, τον αξιωματούχο που ήταν επικεφαλής του σώματος των γενιτσάρων. Η κρήνη κοσμούσε αρχικά την εξωτερική πλευρά του κονάκιού του, ενός επιβλητικού οθωμανικού αρχοντικού που βρισκόταν σε διαφορετικό σημείο της πόλης και κατεδαφίστηκε κατά τον 20ό αιώνα.

Οι πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα ως προς τη σημερινή ονομασία των δρόμων της αρχικής της θέσης. Η επικρατέστερη αναφορά την τοποθετεί στη συμβολή των οδών Μάρκου Αυγέρη και Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Μετά την κατεδάφιση του αρχοντικού, η κρήνη αποσυναρμολογήθηκε και τοποθετήθηκε δίπλα στην Επιγραφική Συλλογή.

Σύμφωνα με την ανάγνωση παλαιάς οθωμανικής επιγραφής από τον ιστορικό Νικόλαο Σταυρινίδη, η κρήνη κατασκευάστηκε από μουσουλμάνο αγά στα τέλη του 17ου αιώνα. Η επιγραφή δεν σώζεται σήμερα στην αρχική της μορφή, αλλά η χρονολόγηση τοποθετεί το μνημείο στις πρώτες δεκαετίες μετά την κατάληψη του Χάνδακα από τους Οθωμανούς.

Ο κρουνός βρίσκεται μέσα σε αψιδωτή κατασκευή, η οποία πλαισιώνεται από δύο ισχυρούς πεσσούς διακοσμημένους με ανάγλυφες ροζέτες. Η λιτή αρχιτεκτονική σύνθεση συνδυάζεται με πλούσια γλυπτή διακόσμηση στη μαρμάρινη λεκάνη όπου συγκεντρωνόταν το νερό.

Η λεκάνη θεωρείται ότι αποτελεί αρχαιότερο μαρμάρινο αντικείμενο σε δεύτερη χρήση, πιθανότατα ρωμαϊκή σαρκοφάγο. Στην επιφάνειά της διακρίνεται ανάγλυφη γυναικεία μορφή, την οποία ο Ιταλός αρχαιολόγος Giuseppe Gerola περιέγραψε ως πιθανή προσωποποίηση της Κρήτης. Η μορφή φαίνεται ότι κρατούσε ασπίδα με το ένα χέρι και βαρύ εργαλείο ή σφυρί με το άλλο.

Η επαναχρησιμοποίηση αρχαίων μαρμάρινων μελών ήταν συνηθισμένη στα δημόσια και ιδιωτικά έργα της Οθωμανικής Περιόδου. Στην περίπτωση της κρήνης του Γενιτσάρ Αγά, η παλαιότερη λεκάνη συνδυάστηκε με τη νεότερη οθωμανική κατασκευή, δημιουργώντας ένα μνημείο στο οποίο συνυπάρχουν διαφορετικές ιστορικές περίοδοι του Ηρακλείου.