Οροπέδια στην Κρήτη

Λασίθι

Λασίθι

Οροπέδιο Λασιθίου
(15 ψήφοι)
Οροπέδιο Λασιθίου - 4.9 out of 5 based on 15 votes

Το ειδυλιακό και δυστυχώς ξεχασμένο Οροπέδιο Λασιθίου βρίσκεται περίπου 25km νότια από τα Μάλια και 70km νοτιοανατολικά της πόλης του Ηρακλείου. Βρίσκεται σε μια ήρεμη και γόνιμη περιοχή που περιτριγυρίζεται από τα άγρια ψηλά βουνά της Δίκτης και αρκετά μικρότερα Οροπέδια. Η θέα στα τριγύρω βουνά της Σελένας και του Αφέντη Χριστού είναι μοναδική.

Το υψόμετρο του ποικίλει από 800 έως 850m, γεγονός που το κάνει από τις ελάχιστες κατοικημένες περιοχές της Μεσογείου σε ψηλό υψόμετρο. Μάλιστα, κάθε χρόνο το οροπέδιο καλύπτεται από χιόνι και τότε κατακλύζεται από χιλιάδες Κρητικούς, που έρχονται να θαυμάσουν το λευκό τοπίο. Πολλές χρονιές, το χιόνι παραμένει στις βουνοκορφές μέχρι τα μέσα της άνοιξης.

Τα 18 γραφικά χωριά του Οροπεδίου είναι κτισμένα στους πρόποδες των τριγύρω βουνών, αφήνοντας τον κάμπο ελεύθερο για καλλιέργεια, και συνδέονται μεταξύ τους με έναν κυκλικό δρόμο μήκους 23km. Μάλιστα η πανέμορφη αυτή κυκλική διαδρομή είναι ιδανική για ποδηλασία, καθώς ο δρόμος δεν έχει μεγάλες ανηφόρες και κατά μήκος του μπορείτε να επισκεφτείτε όλα τα αξιοθέατα του Οροπεδίου.

Αξιοθέατα

Στις μέρες μας εκείνο που έκανε γνωστό το Οροπέδιο είναι οι περίφημοι μύλοι με τα λευκά πανιά, σήμα κατατεθέν του Οροπεδίου. Πρόκειται για ανεμόμυλους και αλευρόμυλους, φτιαγμένοι οι περισσότεροι στα τέλη του 19ου αιώνα, με σκοπό την ύδρευση/άρδευση του Οροπεδίου. Δυστυχώς, σήμερα οι νέοι έχουν εγκαταλείψει την πατρίδα τους, καθώς η πολιτεία δεν παρέχει κίνητρα, και τα χωριά έχουν ερημώσει. Έτσι, μόνο σε cards postal μπορεί να δει κανείς το τοπίο με τους 12000 κάτασπρους ανεμόμυλους που κάποτε αντλούσαν νερό από τα πηγάδια για να ποτίσουν τα κηπευτικά. Ωστόσο ακόμη μπορείτε να δείτε μύλους, καθώς πολλοί από αυτούς έχουν αναστηλωθεί τα τελευταία χρόνια. Αντίστοιχα στην είσοδο του Οροπεδίου, στη θέση Σελί Αμπέλου, συναντάμε το μεγαλύτερο μυλοτόπι (με πέτρινους ανεμόμυλους) στην Ελλάδα.

Άλλο ένα αξιοθέατο του Οροπεδίου είναι οι λίνιες (latin: γραμμές), δηλαδή γραμμικά έργα αποστραγγίσεως που έφτιαξαν οι Ενετοί για να μεταφέρουν νερό σε όλο τον κάμπο, ο οποίος ήταν ως τότε άγονος. Πράγματι, οι Ενετοί κατάφεραν να μετατρέψουν την περιοχή στον σημαντικότερο σιτοβολώνα της Κρήτης, που ακόμη και σήμερα τροφοδοτεί με εξαιρετικής ποιότητας κηπευτικά και πατάτες όλη την Κρήτη. Σε μια βόλτα σε οποιοδήποτε σημείο του Οροπεδίου θα συναντήσετε λίνιες, δηλαδή μεγάλα χαντάκια για να μεταφέρουν το νερό.

Σε μικρή απόσταση από το χωριό Άγιος Κωνσταντίνος και την κοντινή τεχνητή λιμνοδεξαμενή με τα πολλά χρυσόψαρα, υπάρχει το επιβλητικό και δύσβατο φαράγγι του Χαυγά που μεταφέρει τα νερά του υψηλότερου Οροπεδίου Καθαρού μέσα στον κάμπο. Τον κάμπο διασχίζει ο Μεγάλος Ποταμός που καταλήγει σε μια μεγάλη καταβόθρα, τον Χώνο, στην απέναντι πλευρά του Οροπεδίου, από όπου φεύγουν τα νερά και χύνονται σε ένα από τους μεγαλύτερους ποταμούς της Κρήτης, τον Αποσελέμη. Ο Χώνος έχει νερό ως την άνοιξη και μπορείτε να τον δείτε από κοντά στο χωριό Κάτω Μετόχι, ενώ στις Φλέγες κοντά στην Κασταμονίτσα βγαίνουν τα νερά πριν μπουν στον Αποσελέμη. Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος του νερού του Αποσελέμη καταλήγει στο μεγάλο φράγμα δίπλα στις Ποταμιές Πεδιάδος.

Δίπλα στο χωριό Άγιος Κωνσταντίνος υπάρχει η ιστορική Μονή της Παναγίας Κρυσταλλένιας, κτισμένη σε έναν καταπράσινο λόφο, η οποία έπαιξε σπουδαίο ρόλο στις επαναστάσεις των Κρητικών, με αποτέλεσμα να καταστραφεί το 1823 και το 1867. Στην απέναντι πλευρά του οροπεδίου υπάρχει η αναστηλωμένη Μονή της Βιδιανής - Ζωοδόχου Πηγής (1841), παλιό μετόχι της οικογένειας Βιδών, όπου λειτουργεί και ένα μικρό μουσείο φυσικής ιστορίας. Στον Άγιο Γεώργιο, μπορείτε να επισκεφτείτε το Μουσείο του Ελευθερίου Βενιζέλου και το Λαογραφικό Μουσείο.

The mills of Ambelos

Οι 27 μύλοι στο Σελί Αμπέλου αποτελούν το μεγαλύτερο μυλοτόπι στην Ελλάδα


Επίσης, αξίζει να κάνετε μια βόλτα στο Οροπέδιο του Νήσιμου (πάνω από το Τζερμιάδο) και να επισκεφτείτε την Εκκλησία του Τιμίου Σταυρού ή να περπατήσετε ως τον υστερομινωϊκό οικισμό Καρφί, στην κορυφή ενός πανύψηλου βράχου που λέγεται Κάθισμα της Αριάδνης. Εκεί η θέα προς τις βόρειες ακτές της Κρήτης είναι συγκλονιστική. Επίσης, άλλα οροπέδια που μπορείτε να επισκεφτείτε είναι το μικρό οροπέδιο του Λιμνάκαρου κοντά στον Άγιο Γεώργιο, με το όμορφο δάσος από καρυδιές και τον Ναό του Αγίου Πνεύματος, αλλά και το Οροπέδιο Καθαρού (ευκολότερη πρόσβαση από την Κριτσά) όπου βρέθηκαν παλαιοντολογικά ίχνη από ελέφαντες και νάνους ιπποπόταμους.

Αν βρεθείτε στο Οροπέδιο το καλοκαίρι, μπορείτε να πάρετε μέρος στη «Γιορτή της Πατάτας» στο Τζερμιάδο, τη «Γιορτή του Κολοκυθιού» στον Αβρακόντε, τη «Γιορτή της Ξεφουρνιάς» στο Κάτω Μετόχι, κ.ά. Μάλιστα, κάθε χρόνο πραγματοποιούνται οι διεθνείς αγώνες δρόμου «Δικταίοι Αγώνες», όπου αθλητές τρέχουν τον γύρο του Οροπεδίου (23km).

Τέλος, το πιο σημαντικό αξιοθέατο θεωρείται το Σπήλαιο του Ψυχρού, δίπλα στο ομώνυμο χωριό. Περισσότερο γνωστό ως Δικταίον Άντρον, το σπήλαιο έχει διαδραματίσει σπουδαίο λατρευτικό ρόλο στην αρχαιότητα, καθώς ο μύθος ήθελε να γεννιέται εδώ ο Δίας, ο θεός των θεών. Γι’αυτό και το Λασίθι ονομάζεται χαϊδευτικά κι ως η Βηθλεέμ της αρχαιότητας. Επίσης, σύμφωνα με μια εκδοχή του μύθου, στο σπήλαιο ενώθηκε ο Δίας με την Ευρώπη, η οποία γέννησε τον Μίνωα. Στο χωριό Μαρμακέτο, υπάρχει το μικρό αλλά σημαντικό σπήλαιο της Τράπεζας, γνωστότερο ως Σπήλαιο Κρόνιο.

The Diktaean Cave

Το Δικταίον Άντρον στο Ψυχρο Λασιθίου, κατά τη μυθολογία ο τόπος γέννησης του θεού Δία

Ιστορία

Το Οροπέδιο Λασιθίου καλλιεργείται από την εποχή των Μινωϊτών και θεωρείται ότι ήταν το τελευταίο προπύργιο αντίστασης του Μινωϊκού Πολιτισμού εναντίον των Δωριέων (4ος αιώνας π.Χ.). Ο μαγικός αυτός τόπος δεν άργησε να συνδεθεί με το σπουδαιότερο γεγονός της Κρητικής μυθολογίας, δηλαδή την γέννηση του Δία αλλά τη σύλληψη και του Μίνωα (κατά μία εκδοχή). Επίσης, εδώ λέγεται ότι ο δίκαιος Μίνωας λάμβανε τις εντολές του Δία κάθε εννιά χρόνια και τους έκανε νόμους για τους ανθρώπους (ο ίδιος μύθος αναφέρεται και για το οροπέδιο της Νίδας στον Ψηλορείτη). Υπάρχουν κι άλλοι μικρότεροι μύθοι, όπως οι φτερωτές τιμωρές Άρπυιες που ζούσαν εδώ. Όταν η λατρεία του Δία μεταφέρθηκε στο Ιδαίον Άντρον στον Ψηλορείτη, το Οροπέδιο άρχισε να χάνει την θρησκευτική του σημασία και ξεχάστηκε για πολλούς αιώνες. Η ονομασία του ήταν Δίκτη τότε.

Πολύ αργότερα, όταν οι Ενετοί κατέλαβαν την Κρήτη, αρχικά απαγόρευσαν την κατοίκηση του, καθώς αυτός ο απόμερος τόπος μπορούσε να τροφοδοτεί τους επαναστάτες. Έτσι, το Οροπέδιο ερήμωσε έως ότου κατέφθασαν στην Κρήτη έποικοι των Ενετών από την Πελοπόνησσο και προσπάθησαν να δώσουν ζωή στον άγονο αυτό τόπο. Με μια σειρά από γιγαντιαία αποστραγγιστικά έργα, οι λίνιες, μετέφεραν τα λιμνάζοντα νερά σε όλο το κάμπο ή τα αφαιρούσαν, κάνοντας το Οροπέδιο τον σημαντικότερο τόπο καλλιέργειας της Κρήτης. Οι λίνιες, που είναι ακόμη και σήμερα ορατές, χώρισαν το Οροπέδιο σε 193 τετράγωνα, τα οποία δόθηκαν ως κλήροι στις νέες οικογένειες. Οι κλήροι στα Ενετικά λέγονται lassiti ή Lasciti, δίνοντας το όνομα τους στην περιοχή.

maxi

Η γιγαντομαχία του Λασιθίου το 1867

Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, το Οροπέδιο αποτέλεσε σημαντικό χώρο αντίστασης κατά των κατακτητών, με συνέπεια να γνωρίσει και την σκληρότητα τους. Αποκορύφωμα αποτελεί η Γιγαντομαχία του Λασιθίου, που έλαβε μέρος τον Μάιο του 1867. Μετά το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, οι επαναστάτες κατέφυγαν στο Λασίθι. Έτσι, ο τουρκοαιγυπτιακός στρατός με 25000 στρατιώτες και αρχηγό τον σκληρό Ομέρ Πασά, ανηφόρισε από τη μεριά του Καστελίου, όπου συνάντησε τη λυσσαλέα αντίσταση των Κρητικών. Ωστόσο, ο μικρός αριθμός των Ελλήνων οπλοφόρων δεν ήταν ικανός να κρατήσει τους Τούρκους μακριά, με αποτέλεσμα να καταφέρουν να μπουν στο Οροπέδιο από τη θέση «Τσούλη Μνήμα». Οι επαναστάτες κατέφυγαν στα βουνά και οι άτυχοι κάτοικοι του Οροπεδίου κατασφαγιάστηκαν, ενώ τα χωριά τους καταστρεφονταν ολοσχερώς για δέκα μέρες. Από τη μανία των Τούρκων δεν γλίτωσε ούτε η Ιερά Μονή Κρυσταλένιας.

Επί δέκα μέρες οι Τούρκοι κατέστρεφαν, έως ότου οι επαναστάτες ανασυντάχθηκαν στο μικρό οροπέδιο Λιμνάκαρο. Ο Πασάς, που έμαθε που βρίσκονται, κατευθύνθηκε προς τα εκεί, αλλά οι επαναστάτες κατάφεραν με ελιγμό να κατέβουν στον κάμπο. Έτσι, όταν οι εξαντλημένοι Τούρκοι ξανακατέβηκαν στο Οροπέδιο στις 19 Μαΐου, συγκρούστηκαν με τους επαναστάτες κοντά στο χωριό Μαρμακέτο, όπου και νικήθηκαν κατά κράτος.

Η δεκαήμερη γιγαντομαχία του Λασιθίου, σε συνδυασμό με τις άλλες επαναστάσεις στο νησί, υπήρξε προπομπός για την απελευθέρωση του νησιού. Η θηριωδία των Τούρκων ανάγκασε τις ουδέτερες δυνάμεις να απαιτήσουν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία να κηρύξει την Κρήτη αυτόνομη. Μάλιστα, προς τιμή της συνεισφοράς της Μάχης του Λασιθίου στην απελευθέρωση, ο τότε Νομός Σητείας μετονομάστηκε σε Νομό Λασιθίου.

hotels booking Crete

Πρόσθετες Πληροφορίες

  • Νομός: Λασίθι
  • Πρόσβαση: Συγκοινωνία, Άσφαλτος
  • Υψόμετρο (m): 800-850
  • Έκταση: 25000 sq. m
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:

Δείτε ακόμη:

Download Free Premium Joomla Templates • FREE High-quality Joomla! Designs BIGtheme.net