Στο χωριό Κρύα της επαρχίας Σητείας, 25 χλμ μακρυά από τη πόλη της Σητείας, πάνω στο λόφο με το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, υπάρχουν τα ερείπια ενός ενετικού φρουρίου που ονομαζόταν Monte Forte ή Απάνω Καστέλλι. Η θέση είναι στρατηγική, γιατί από αυτή ελέγχεται οπτικά ολόκληρη η περιοχή. Το φρούριο έχει μέγιστο μήκος 120μ, πλάτος 80μ και κτίσθηκε από τους Ενετούς για να εξασφαλίσουν την κυριαρχία τους απέναντι στον ντόπιο πληθυσμό. Το όνομα του πιθανόν προέρχεται από τα ομώνυμα φρούρια της Ιταλίας.
Είχε δύο εισόδους από τη νότια και τη δυτική πλευρά, η οποία αποτελούσε το πιο αδύναμο σημείο του φρουρίου. Μέσα σε αυτό υπήρχαν το εκκλησάκι του Άη Γιώργη, μια θολωτή δίκλιτη δεξαμενή και άλλα κτίρια. Ήταν ενισχυμένο με αρκετές επάλξεις και χρησιμοποιούνταν ως καταφύγιο των κατακτητών.
Το Monte Forte στην Επανάσταση των Αγιοστεφανιτών (1211) καταλήφθηκε από τους επαναστάτες, αλλά για λίγο καιρό. Κατά την επανάσταση των Σκορδύληδων – Μελισσηνών (1128-1236) το φρούριο ξανακαταλήφθηκε από τους στασιαστές, αλλά ο Δούκας Γραδόνικος κατάφερε να καταπνίξει το κίνημα. Παρόμοια ήταν η τύχη του κατά την διάρκεια της επανάστασης του Αλέξιου Καλλέργη (1262).
Στον σεισμό του 1303 καταστράφηκε, αλλά επανοικοδομήθηκε τον 14ο αιώνα. Από τότε όμως άρχισε να ερειπώνεται και να καταστρέφεται. Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας δεν χρησιμοποιήθηκε κι έτσι σήμερα μόνο ερείπια θυμίζουν το παρελθόν του.
Κοντινά σημεία ενδιαφέροντος
Αποστάσεις σε ευθεία γραμμή
2 km
Μικρό και Μεγάλο Κατωφύγι
2.3 km
Πύργος του Αφεντάκη στους Τουρτούλους
3.3 km
Ναός Αγίων Απόστόλων στους Ανδρόμυλους
3.4 km
Ναός Παναγίας στην Επάνω Επισκοπή
3.9 km
Βορί
4.6 km
Αρχαία Πραισός
4.8 km
Φαράγγι Πετεινού στις Λιθίνες
5.1 km
Ναός Αγίου Αθανασίου στις Λιθίνες
5.1 km
Ναός Αφέντη Χριστού στο Παντέλι Χανδρά
5.1 km
Πύργος Λιθινών
5.2 km
Ναός Παναγίας στις Λιθίνες
5.4 km
Θολωτός Τάφος Πλατύσκινου
5.5 km
Σπήλαιο Βρέικο
5.6 km
Μινωική Αγροικία Χαμεζίου
5.6 km
Έπαυλη De Mezzo στην Ετιά
5.9 km
Σπήλαιο Απολούστρες
6.2 km
Μινωική Αγρέπαυλη στα Αχλάδια
6.4 km
Λαογραφικό Μουσείο Χαμεζίου
Πρόσθετες Πληροφορίες
- Περιοχή: Νομός Λασιθίου
- Τύπος: Φρούριο - Πύργος
- Πρόσβαση: Χωματόδρομος
- Περίοδος: Ενετοκρατία (1204 - 1669)






Φρούριο Απάνω Καστέλι (Monte Forte) 



































































