Μοναστηριακή Παράδοση

Στα Κρητικά μοναστήρια διαδραμάτισαν σπουδαίο ιστορικό ρόλο κατά την διάρκεια των μεγάλων αγώνων των Κρητικών για ελευθερία.

Σε πολλά μοναστήρια μπορείτε να βρείτε εκκλησίες με υπέροχες τοιχογραφίες, που εκφράζουν την εξέλιξη και τις τάσεις της αναγενησιακής Σχολής της Κρητικής Ζωγραφικής. Επίσης όμως, τα περισσότερα από αυτά, έχουν διαδραματίσει σπουδαίο ιστορικό ρόλο κατά την διάρκεια των μεγάλων αγώνων των Κρητικών για ελευθερία.

Στις μεγάλες ιστορικές δοκιμασίες του, ο Κρητικός λαός δεν διέθετε στρατιωτικά φρούρια και εγκαταστάσεις για την αντιμετώπιση των εχθρών του. Γι’ αυτό χρησιμοποίησε τα σπήλαια, τα ψηλά δυσπρόσιτα βουνά και τα φαράγγια του νησιού. Πέρα όμως από αυτά, είχε σαν υποκατάστατο τους τα μοναστήρια, που από κέντρα πνευματικών αγώνων τα μετέτρεψε σε φρούρια άμυνας και πολεμικών επιχειρήσεων.

Έτσι κατείχε κι αυτός τους δικούς του τόπους άμυνας και στρατιωτικών εξορμήσεων. Τον καιρό της Τουρκοκρατίας, στα μοναστήρια όπου έβρισκαν καταφύγιο οι καταδιωκόμενοι χριστιανοί, αναπτύχθηκε ο χαϊνισμός (αντάρτικο) και οργανώθηκε ο Μεγάλος Ξεσηκωμός του 1821.

Οι αγώνες μέσα από τα μοναστήρια εναντίον των εχθρών της πατρίδας ήταν αγώνες και για τη πίστη καθώς οι αλλόθρησκοι μουσουλμάνοι δεν ήταν μόνο εχθροί της πατρίδας, αλλά και του Χριστιανισμού. Γι’ αυτό, όλα τα μοναστήρια του νησιού έγιναν κέντρα επαναστατικών δράσεων από την αρχή του απελευθερωτικού αγώνα, ως το τέλος του. Δεν είναι επομένως υπερβολή να ισχυριστεί κανείς ότι χωρίς τα μοναστήρια της Κρήτης, θα απέβαινε ίσως χωρίς αποτέλεσμα ο μεγάλος απελευθερωτικός αγώνας του 1821 στην Κρήτη.

Τα περισσότερα μοναστήρια της Κρήτης είναι επισκέψιμα από οποιονδήποτε, ενώ συνήθως υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες για το κοινό. Να θυμάστε ότι θα πρέπει να είστε ευπρεπώς ενδεδυμένοι, ενώ σε πολλά μοναστήρια δεν επιτρέπεται η φωτογράφηση.